nerw uszno-skroniowy
Nerw uszno-skroniowy (nervus auriculotemporalis) jest gałęzią nerwu żuchwowego, który z kolei stanowi trzecią gałąź nerwu trójdzielnego (V3). Jest to nerw mieszany, zawierający włókna czuciowe, przywspółczulne oraz naczyniowo-ruchowe.
Anatomicznie nerw uszno-skroniowy powstaje najczęściej z dwóch korzeni, które obejmują tętnicę oponową środkową. Następnie biegnie ku tyłowi pod mięśniem skroniowym, zawraca ku górze za szyjką żuchwy i przechodzi przez gruczoł przyuszniczy, po czym wychodzi na powierzchnię przed uchem. Jego przebieg końcowy prowadzi do skóry okolicy skroniowej.
Nerw uszno-skroniowy odpowiada za unerwienie czuciowe skóry przedniej części ucha zewnętrznego, przewodu słuchowego zewnętrznego, błony bębenkowej, okolicy skroniowej oraz stawu skroniowo-żuchwowego. Dodatkowo, zawiera włókna przywspółczulne pochodzące z jądra ślinowego dolnego, które poprzez splot uszny unerwiają gruczoł przyuszniczy, regulując wydzielanie śliny.
W praktyce klinicznej, uszkodzenie nerwu uszno-skroniowego może prowadzić do zaburzeń czucia w unerwianych obszarach oraz do dysfunkcji wydzielania śliny przez gruczoł przyuszniczy. Nerw ten może być również zaangażowany w patogenezę neuralgii oraz zespołu Frey’a (zespołu nerwu uszno-skroniowego), charakteryzującego się poceniem i zaczerwienieniem skóry w okolicy przyuszniczej podczas spożywania pokarmów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (zsz) – Objawy
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (ZSZ) obejmują ponad 30 schorzeń dotyczących stawów i mięśni żucia, dotykając 5-12% populacji, z przewagą kobiet w wieku 35-44 lat. Dominującym objawem jest ból o charakterze tępo-pulsującym, nasilający się przy ruchach żuchwy, często jednostronny, promieniujący do okolic uszu, skroni, oczu, szyi i ramion. Ograniczenie ruchomości żuchwy, z normą otwarcia ust około 45 mm, oraz dźwięki stawowe (kliknięcia, trzaski, krepitacje) są kluczowymi symptomami. Objawy otolaryngologiczne, takie jak ból ucha, szumy uszne i zawroty głowy, wynikają z unerwienia nerwu uszno-skroniowego. Bóle głowy (w tym napięciowe i migrenowe) występują u około 79% pacjentów. Dysfunkcje mięśni żucia, w tym bruksizm (58% pacjentów) i napięcie mięśni szyi, nasilają się pod wpływem stresu. Przebieg ZSZ może być ostry (<3 miesiące) lub przewlekły (>3 miesiące), z możliwą progresją przez stadia od łagodnego klikania do zaawansowanej degeneracji stawu i znacznego ograniczenia funkcji.
badanie epidemiologiczne, badanie palpacyjne, bezdech senny, ból napięciowy, ból stawu skroniowo-żuchwowego, bruksizm, centralna sensytyzacja, fibromialgia, klikanie stawowe, mięsień żucia, nerw uszno-skroniowy, osteoartroza, przemieszczenie krążka stawowego, przewlekłe zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, przewlekły ból twarzy, starcie zębów, tinnitus, vertigo, zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, zaciskanie szczęk, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Szumy uszne – Patofizjologia i mechanizm
Szumy uszne (tinnitus) to percepcja dźwięku bez zewnętrznego źródła, której patofizjologia jest złożona i heterogeniczna. Około 24% przypadków wynika z nieprawidłowości obwodowego układu słuchowego, 35% z dróg słuchowych, a 41% z struktur nadnamiotowych. Kluczową rolę odgrywa ośrodkowy układ nerwowy, gdzie neuroplastyczne zmiany, takie jak zwiększona spontaniczna aktywność neuronów, reorganizacja mapy tonotopowej i hiperaktywność jądra ślimakowego grzbietowego (DCN), prowadzą do nadpobudliwości neuronalnej i percepcji szumów. Mechanizmy te obejmują zaburzenia równowagi pobudzeniowo-hamującej, zmiany w układach glicynergicznym, GABAergicznym, glutaminergicznym i cholinergicznym oraz zmniejszenie funkcji kanałów potasowych KCNQ. Utrata słuchu, zwłaszcza uszkodzenie komórek słuchowych ślimaka, jest najczęstszą przyczyną, a uszkodzenia mogą występować nawet przed klinicznym ujawnieniem ubytku słuchu. Zaangażowanie układu limbicznego, siatkowatego i sieci poznawczych tłumaczy różnice w percepcji i uciążliwości szumów u pacjentów.
badanie asocjacyjne całego genomu, czynnik martwicy nowotworów alfa, emisja otoakustyczna, funkcjonalny rezonans magnetyczny, interleukina-6, kora słuchowa, nerw przedsionkowo-ślimakowy, nerw uszno-skroniowy, neurofeedback, neurozapalenie, ośrodkowy układ nerwowy, ototoksyczność, pozytronowa tomografia emisyjna, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, synaptopatia, szum uszny, szum uszny pulsujący, zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (TMJ) to heterogenna grupa schorzeń mięśniowo-szkieletowych i nerwowo-mięśniowych, dotykająca 5-12% dorosłej populacji. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, obejmującym ocenę ruchomości żuchwy, palpację mięśni żucia, osłuchiwanie stawów oraz ocenę wzorca ruchu i napięcia mięśni szyi. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć m.in. próchnicę, zapalenie zatok, choroby reumatyczne i neuralgię nerwu trójdzielnego. Wskazane są badania obrazowe: pantomografia, CT (złoty standard dla struktur kostnych), MRI (preferowane do oceny tkanek miękkich i krążka stawowego), CBCT, USG oraz artrografia. Zaawansowane metody diagnostyczne to analiza wibracji stawowych (JVA), elektromiografia (EMG) i artroskopia TMJ. Diagnostyczne Kryteria Zaburzeń Skroniowo-Żuchwowych (DC/TMD) obejmują oś I (ocena fizyczna) i oś II (ocena psychospołeczna), z precyzyjnymi kryteriami dla bólowych i wewnątrzstawowych zaburzeń, w tym przemieszczenia krążka i choroby zwyrodnieniowej stawu (np. torbiel podchrzęstna, erozja, osteofity w MRI/CT).
analiza wibracji stawowych, artrografia, artroskopia, badanie fizykalne, bruksizm, chirurg szczękowo-twarzowy, diagnostyka różnicowa, elektromiografia, kryteria diagnostyczne, medycyna nuklearna, mięsień żucia, mieszana choroba tkanki łącznej, napięcie mięśniowe, nerw uszno-skroniowy, neuralgia nerwu trójdzielnego, osteofit, otolaryngolog, pantomografia, przemieszczenie krążka stawowego, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, schorzenie mięśniowo-szkieletowe, środek znieczulający, staw skroniowo-żuchwowy, stożkowa tomografia komputerowa, struktura kostna, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, torbiel podchrzęstna, trzask stawowy, ultrasonografia, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zapalenie mięśni, zespół interdyscyplinarny, zespół Sjögrena