ostra choroba z gorączką
Ostra choroba z gorączką to stan kliniczny charakteryzujący się nagłym wystąpieniem podwyższonej temperatury ciała (>38°C) wraz z towarzyszącymi objawami ogólnoustrojowymi. Jest to często pierwsza manifestacja infekcji, zarówno o etiologii wirusowej, bakteryjnej, jak i pasożytniczej.
Diagnostyka różnicowa ostrej choroby gorączkowej obejmuje szeroki zakres schorzeń, od powszechnych infekcji dróg oddechowych, przez choroby zakaźne specyficzne dla danego regionu geograficznego, po stany nieinfeckcyjne, takie jak choroby autoimmunologiczne czy nowotwory. Kluczowe jest ustalenie, czy gorączka jest objawem infekcji miejscowej, uogólnionej czy manifestacją choroby układowej.
W postępowaniu diagnostycznym istotny jest szczegółowy wywiad epidemiologiczny, badanie fizykalne oraz ukierunkowane badania laboratoryjne, w tym morfologia krwi, markery stanu zapalnego (CRP, prokalcytonina), badania mikrobiologiczne oraz, w uzasadnionych przypadkach, badania obrazowe. U pacjentów z ostrą chorobą gorączkową o niejasnej etiologii konieczne może być wdrożenie diagnostyki różnicowej chorób tropikalnych, szczególnie po powrocie z rejonów endemicznych.
Leczenie zależy od zidentyfikowanej przyczyny, jednak w początkowej fazie może obejmować leki przeciwgorączkowe (paracetamol, NLPZ), odpowiednie nawodnienie oraz, w uzasadnionych przypadkach, empiryczną antybiotykoterapię, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji lub podejrzeniem zakażenia bakteryjnego wymagającego pilnej interwencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd – Przeciwwskazania stosowania
Polisacharydowe szczepionki bakteryjne, takie jak Pneumovax 23 (zawierający 25 μg polisacharydów otoczkowych każdego z 23 serotypów Streptococcus pneumoniae na 0,5 ml) oraz Typhim Vi (zawierający 25 μg oczyszczonego polisacharydu otoczkowego Vi Salmonella typhi na 0,5 ml), są skuteczne w profilaktyce zakażeń pneumokokowych i duru brzusznego. Główne przeciwwskazania do ich stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą. W przypadku Typhim Vi dodatkowo przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na formaldehyd i kazeinę, które mogą występować w śladowych ilościach jako pozostałości procesu produkcyjnego. Szczepienia należy odroczyć u pacjentów z ostrą chorobą przebiegającą z gorączką, co jest szczególnie podkreślone w charakterystyce Typhim Vi.
aktywna infekcja, charakterystyka produktu leczniczego, dieta niskosodowa, dur brzuszny, nadwrażliwość na formaldehyd, nadwrażliwość na substancję czynną, ostra choroba z gorączką, pneumokoki, polisacharyd otoczkowy, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, Salmonella typhi, Streptococcus pneumoniae, substancje pomocnicze, szczepionka Pneumovax 23, szczepionka Typhim Vi - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vivotif ≥ 2x10E9 CFU
Szczepionka Vivotif zawiera co najmniej 2×10 żywych komórek Salmonella enterica serowar Typhi Ty21a w formie kapsułek dojelitowych i posiada określone przeciwwskazania. Bezwzględnie nie powinna być stosowana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, takie jak laktoza i sacharoza, a także u osób, które wcześniej doświadczyły reakcji alergicznej po podaniu tego preparatu. Ze względu na obecność żywych, atenuowanych bakterii, szczepionka jest przeciwwskazana u pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami odporności, w tym u osób z pierwotnymi niedoborami odporności, poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu, przyjmujących leki antymitotyczne, po przeszczepach oraz z chorobami powodującymi wtórne niedobory odporności.
biegunka, kapsułka dojelitowa, kapsułka dojelitowa twarda, leczenie immunosupresyjne, lek antymitotyczny, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja składników, ostra choroba z gorączką, ostra choroba żołądkowo-jelitowa, pierwotny niedobór odporności, proces zapalny, przeciwwskazanie czasowe, przeszczep, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, S. Typhi Ty21a, Salmonella enterica serowar Typhi, układ immunologiczny, wtórny niedobór odporności, wymioty - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Przeciwwskazania stosowania
Poliowirus typ 2, będący składnikiem szczepionki Boostrix Polio (inaktywowany szczep MEF-1, 8 jednostek antygenu D na dawkę 0,5 ml), wymaga szczegółowej oceny stanu pacjenta przed podaniem. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami są: potwierdzona nadwrażliwość na poliowirus lub inne składniki preparatu, w tym neomycynę, polimyksynę i formaldehyd, reakcje nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw poliomyelitis, encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu przeciw krztuścowi, a także przejściowa trombocytopenia lub powikłania neurologiczne po szczepieniach przeciw błonicy i/lub tężcowi. Szczepionka jest produkowana na hodowli komórkowej VERO, co może mieć znaczenie przy ocenie nadwrażliwości na składniki podłoża hodowlanego.
antygen D, antygen krztuśca, błonica, encefalopatia o nieznanej etiologii, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, nadwrażliwość na formaldehyd, nadwrażliwość na neomycynę, nadwrażliwość na polimyksynę, nadwrażliwość na substancje, ostra choroba z gorączką, polio, poliowirus typ 2, powikłanie neurologiczne, preparat złożony, przejściowa trombocytopenia, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, serotyp wirusa polio, szczepionka przeciwko poliomyelitis, tężec, trombocytopenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Varilrix
Szczepionka Varilrix, stosowana w profilaktyce ospy wietrznej, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących podawania i monitorowania pacjentów. Szczepienie należy odroczyć u osób z ostrą, ciężką chorobą i gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania. Szczepionka podawana jest wyłącznie domięśniowo lub podskórnie, po całkowitym odparowaniu środków dezynfekujących ze skóry, aby nie inaktywować atenuowanego wirusa. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku ryzyka omdleń po podaniu, zwłaszcza u nastolatków, oraz zapewnić dostęp do opieki medycznej w razie reakcji anafilaktycznych. Wartość fenyloalaniny w dawce wynosi 331 µg, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią, a preparat zawiera także 6 mg sorbitolu i śladowe ilości neomycyny, co wymaga uwagi u osób z alergią na ten antybiotyk.
białaczka, chemioterapia podtrzymująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, immunosupresja, liczba limfocytów, neomycyna, neutropenia wrodzona, niedobór dopełniacza, niedobór odporności, niedobór podklas IgG, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, ospa wietrzna, ostra choroba z gorączką, parestezja, przeszczepienie narządów, przewlekła choroba ziarniniakowa, radioterapia, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, remisja hematologiczna, rozsiana ospa wietrzna, ruchy toniczno-kloniczne, sorbitol, szczepionka Varilrix, wirus atenuowany, wysypka grudkowo-pęcherzykowa, zaburzenia widzenia, zakażenie HIV bezobjawowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Havrix Adult
Szczepionka Havrix Adult zawiera inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A (szczep HM175) w dawce ≥1440 jednostek ELISA, z adiuwantem wodorotlenku glinu (0,5 mg Al³⁺). Podanie szczepionki należy odroczyć u pacjentów z ostrymi chorobami gorączkowymi, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania. Droga podania musi być domięśniowa, z wykluczeniem mięśnia pośladkowego, podskórnej, śródskórnej oraz donaczyniowej, aby zapewnić odpowiedni poziom przeciwciał ochronnych. Szczepionka może być stosowana u pacjentów zakażonych HIV, jednak u osób hemodializowanych i z obniżoną odpornością może być konieczne podanie dodatkowych dawek ze względu na ryzyko niewystarczającej odpowiedzi immunologicznej. Obecność przeciwciał anty-HAV klasy IgG nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, choć nie jest wskazane podawanie szczepionki u osób już uodpornionych.
adiuwant, fenyloketonuria, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, inkubacja wirusa, obniżona odporność, omdlenie, ostra choroba z gorączką, pacjent hemodializowany, parestezja, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, przeciwciała anty-HAV, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, ruchy toniczno-kloniczne, szczepionka Havrix Adult, utrata przytomności, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Przeciwwskazania stosowania
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), produkowany metodą rekombinowanego DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, stanowi kluczowy składnik szczepionek przeciwko WZW typu B, dostępnych w różnych dawkach dostosowanych do wieku pacjenta. Podstawowym przeciwwskazaniem do podania szczepionek zawierających HBsAg, takich jak Engerix B i Euvax B, jest nadwrażliwość na antygen lub inne składniki preparatu, w tym adiuwant w postaci wodorotlenku glinu (0,25 mg Al³⁺ w dawce pediatrycznej 0,5 ml oraz 0,5 mg Al³⁺ w dawce dorosłej 1 ml w preparacie Euvax B). Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych chorób przebiegających z gorączką, aby uniknąć nakładania się działań niepożądanych szczepionki na objawy choroby podstawowej. Łagodne infekcje bez gorączki lub z niską gorączką nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia.
adiuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, charakterystyka produktu leczniczego, Engerix-B, Euvax B, HBsAg, hodowla komórek drożdży, immunologia kliniczna, łagodna infekcja, nadwrażliwość, ostra choroba z gorączką, profilaktyka zakażenia HBV, przeciwwskazanie do stosowania, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, rekombinowane DNA, Saccharomyces cerevisiae, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przeciwwskazania stosowania
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce Adacel Polio w dawce 5 µg na 0,5 ml, stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionkach złożonych. Przeciwwskazania do ich stosowania obejmują nadwrażliwość na antygeny krztuśca, w tym fimbrie, oraz na substancje pomocnicze takie jak fosforan glinu, toksoidy błoniczy i tężcowy, inaktywowane wirusy polio, a także pozostałości procesu produkcyjnego (formaldehyd, glutaraldehyd, antybiotyki: streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca. W takich przypadkach należy odstąpić od podania preparatu i rozważyć alternatywne metody immunizacji.
albumina surowicy bydlęcej, antybiotyk, antygen krztuśca, drgawki, encefalopatia o nieznanej etiologii, encefalopatia poszczepienia, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, infekcja górnych dróg oddechowych, komponent krztuścowy, nadwrażliwość na szczepionkę, ostra choroba z gorączką, pertaktyna, powikłanie poszczepienne, reakcja alergiczna, szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca w formie bezkomórkowej (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 po 5 µg), jest przeciwwskazana u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze oraz śladowe pozostałości procesu produkcji, takie jak formaldehyd i glutaraldehyd. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po wcześniejszym podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca. W przypadku ostrej ciężkiej choroby z gorączką szczepienie należy odroczyć, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania preparatu.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbrie, formaldehyd, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, łagodna infekcja, nadwrażliwość, niepożądany odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, ostra choroba z gorączką, pertaktyna, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Euvax B
Szczepionka Euvax B zawiera 20 µg antygenu powierzchniowego HBsAg w 1 ml zawiesiny i jest przeznaczona do zapobiegania zakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu B. Podanie szczepionki należy odroczyć u pacjentów z ostrymi chorobami gorączkowymi. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych ze stwardnieniem rozsianym ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby po stymulacji układu immunologicznego. Szczepienie nie ma działania terapeutycznego u pacjentów z przewlekłym lub utajonym zakażeniem HBV i nie zapobiega zakażeniom innymi hepatotropowymi wirusami (HAV, HCV, HEV). W przypadku bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤ 28. tydzień ciąży) istnieje ryzyko bezdechu, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności oddechowych przez 48-72 godziny po szczepieniu, jednak nie należy rezygnować z immunizacji ze względu na korzyści kliniczne.
Szczepionka Euvax B nie powinna być podawana do mięśnia pośladkowego, śródskórnie ani dożylnie, gdyż te drogi podania nie zapewniają odpowiedniej odpowiedzi immunologicznej, a podanie dożylne jest bezwzględnie przeciwwskazane. Personel medyczny musi być przygotowany na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznych i dysponować odpowiednimi środkami do natychmiastowej interwencji. W preparacie obecne są pozostałości tiomersalu, co może wywołać reakcje uczuleniowe u pacjentów wrażliwych, dlatego należy zebrać dokładny wywiad alergologiczny. Informacja dla pacjenta powinna podkreślać, że szczepionka chroni wyłącznie przed HBV, nie zabezpieczając przed innymi wirusami hepatotropowymi.
- Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Przeciwwskazania stosowania
Poliowirus typ 3 (szczep Saukett) jest składnikiem inaktywowanej szczepionki skojarzonej Boostrix Polio, występującym w dawce 0,5 ml w ilości 32 jednostek antygenu D. Przeciwwskazania do stosowania tej szczepionki obejmują nadwrażliwość na inaktywowany poliowirus lub substancje pomocnicze, takie jak neomycyna, polimyksyna czy formaldehyd, które mogą występować w śladowych ilościach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie reakcji nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw poliomyelitis lub innym składnikom szczepionki skojarzonej (błonica, tężec, krztusiec). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przejściową trombocytopenią, powikłaniami neurologicznymi po szczepieniach oraz u osób z encefalopatią o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu przeciw krztuścowi.
antygen krztuśca, choroba układu nerwowego, drgawki, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, immunolog kliniczny, inaktywowany poliowirus, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, komponent krztuścowy, nadwrażliwość, neomycyna, ostra choroba z gorączką, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 3, powikłania neurologiczne, przejściowa trombocytopenia, reakcja nadwrażliwości, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Engerix B zawiera 10 µg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 0,5 ml oraz 0,25 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Przeciwwskazania do jej podania obejmują nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, w tym antygen HBsAg produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, oraz wystąpienie reakcji alergicznych po wcześniejszym podaniu szczepionki. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą chorobą przebiegającą z gorączką, natomiast łagodne infekcje bez gorączki nie stanowią przeciwwskazania do podania preparatu.
adiuwant, alergia, antygen HBs, antygen powierzchniowy HBV, łagodna infekcja, nadwrażliwość, nieżyt górnych dróg oddechowych, objawy nadwrażliwości, ostra choroba z gorączką, ostra infekcja, reakcja alergiczna, rekombinacja DNA, szczepionka Engerix B, szczepionka inaktywowana, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu