toksoid błoniczy
Toksoid błoniczy to zmodyfikowana toksyna błonicza (pochodząca od bakterii Corynebacterium diphtheriae), która została pozbawiona właściwości toksycznych, ale zachowała zdolność do wywoływania odpowiedzi immunologicznej. Jest to kluczowy składnik szczepionek przeciw błonicy, stosowanych zarówno w szczepieniach pierwotnych u niemowląt, jak i dawkach przypominających u dzieci starszych i dorosłych.
Proces otrzymywania toksoidu błoniczego polega na inaktywacji toksyny błoniczej za pomocą formaldehydu lub innych metod chemicznych, co prowadzi do utraty jej toksyczności przy zachowaniu antygenowości. Po podaniu organizm rozpoznaje toksoid jako obcy antygen i wytwarza przeciwciała, które w przyszłości będą chronić przed działaniem prawdziwej toksyny błoniczej.
W praktyce klinicznej toksoid błoniczy rzadko występuje jako monowalentna szczepionka, częściej jest składnikiem szczepionek skojarzonych, takich jak DTP (błonica-tężec-krztusiec) czy szczepionki pięcio- lub sześciowalentne. Skuteczność ochrony po pełnym cyklu szczepień z użyciem toksoidu błoniczego szacuje się na 95-98%, przy czym dla utrzymania odporności zaleca się dawki przypominające co 10 lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D), jest przeznaczona głównie do szczepień dzieci. Produkt zawiera również wodorotlenek glinu (0,3 mg Al) jako adsorbent, śladowe ilości glutaraldehydu oraz antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B) i 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu szczepionki na płodność, ciążę i laktację, a jej stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią nie jest zalecane. W przypadku kobiet z fenyloketonurią, obecność fenyloalaniny wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko dla rozwoju płodu.
błonica, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, reakcja nadwrażliwości, streptomycyna, Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotne antygeny w bezkomórkowej szczepionce przeciwkrztuścowej Adacel, występując w dawce 5 µg na 0,5 ml szczepionki. Antygeny te są adsorbowane na fosforanie glinu (1,5 mg na dawkę, odpowiadające 0,33 mg Al3+), co wpływa na ich uwalnianie i prezentację układowi immunologicznemu. W skład szczepionki wchodzą również inne antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.). Postać farmaceutyczna szczepionki to mętna, biała zawiesina, zapewniająca odpowiednie dostarczenie antygenów. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, które nie wpływają istotnie na właściwości farmakokinetyczne antygenów.
antygen krztuśca, antygen szczepionkowy, działanie farmakologiczne, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, odpowiedź immunologiczna, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio, podawana w dawce 0,5 ml, zawiera antygeny czterech patogenów: błonicy (≥ 2 j.m., 2 Lf), tężca (≥ 20 j.m., 5 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg, fimbrie typu 2 i 3 – 5 μg) oraz poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek). Antygeny są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) jako adiuwancie. Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, glutaraldehydu, antybiotyków (streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B) oraz albuminy surowicy bydlęcej, co wynika z procesu produkcji. Szczepionka jest podawana w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, o jednolitej, mętnej, białej barwie.
Adacel Polio, adiuwant, albumina surowicy bydlęcej, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie szczepionki, streptomycyna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka złożona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, o zmniejszonej zawartości antygenów, dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka). Zawiera toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg i pertaktynę 2,5 µg, adsorbowane na adiuwantach wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu i substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu i wodę do wstrzykiwań. Szczepionka jest przechowywana w ampułko-strzykawkach ze szkła typu I, z gumową zatyczką i nasadką, dostępna w opakowaniach po 1 lub 10 sztuk, z igłami lub bez.
adapter Luer Lock, adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, iniekcja, pertaktyna, stabilność termiczna, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka bezkomórkowa złożona, szczepionka przeciwbłonicza, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Wskazania do stosowania
Inaktywowany wirus polio (IPV) jest stosowany w szczepionkach skojarzonych, takich jak Tetraxim i Adacel Polio, w celu czynnego uodpornienia przeciw poliomyelitis. Wirusy polio w trzech serotypach (typ 1 Mahoney, typ 2 MEF1, typ 3 Saukett) są inaktywowane i podawane w określonych dawkach antygenu D: dla Tetraxim i Adacel Polio odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D na 0,5 ml dawki. Tetraxim jest wskazany do szczepienia pierwotnego i uzupełniającego niemowląt i dzieci od 2. miesiąca życia, natomiast Adacel Polio stosuje się jako dawkę przypominającą u osób od 3. roku życia oraz u kobiet w ciąży, gdzie dodatkowo zapewnia bierną ochronę noworodków przed krztuścem. Szczepionki te zawierają również antygeny błonicy, tężca i krztuśca, co umożliwia kompleksową ochronę wieloszczepionkową.
antygen krztuśca, bierna ochrona, choroba Heinego-Medina, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, immunizacja, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, kalendarz szczepień, komórki Vero, poliomyelitis, serotypy wirusa polio, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca inaktywowane antygeny błonicy, tężca, krztuśca oraz poliowirusa (typ 1: 40 jednostek antygenu D, typ 2: 8 jednostek, typ 3: 32 jednostki), adsorbowana na 0,3 mg Al(OH)3 i 0,2 mg AlPO4, jest oceniana jako mało prawdopodobna do wpływania na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Skład szczepionki, oparty na nieaktywnych składnikach, nie wykazuje bezpośredniego działania na ośrodkowy układ nerwowy ani funkcje psychomotoryczne. Producent podkreśla, że ryzyko zaburzeń zdolności psychofizycznych jest minimalne, jednak należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, takie jak ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie czy reakcje miejscowe, które mogą pośrednio wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
błonica, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, krztusiec, ośrodkowy układ nerwowy, pertaktyna, poliomyelitis, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana (kod ATC J07AF01) zawiera oczyszczony toksoid błoniczy (d) w dawce nie mniejszej niż 5 j.m. na 0,5 ml, adsorbowany na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺). Preparat występuje jako biała lub prawie biała zawiesina do wstrzykiwań. Mechanizm działania opiera się na indukcji czynnej odporności przeciw błonicy poprzez stymulację produkcji swoistych przeciwciał oraz powstanie pamięci immunologicznej. Toksoid błoniczy powstaje w wyniku inaktywacji formaldehydem toksyny Corynebacterium diphtheriae, zachowując właściwości antygenowe, co umożliwia efektywną odpowiedź immunologiczną. Wodorotlenek glinu pełni rolę adiuwanta, przedłużając ekspozycję antygenu i wzmacniając prezentację limfocytom T, co zwiększa skuteczność szczepionki.
adiuwant, adiuwant szczepionkowy, błonica, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca, działanie niepożądane, farmakodynamika, Farmakopea Europejska, grupa farmakoterapeutyczna, inaktywacja formaldehydem, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, reakcja poszczepienna, Światowa Organizacja Zdrowia, toksoid błoniczy, toksyna bakteryjna, wodorotlenek glinu, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy, hemaglutyninę włókienkową, pertaktynę i fimbrie typu 2 i 3), została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Badania farmakologiczne, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi. Profil bezpieczeństwa szczepionki jest zgodny z oczekiwaniami dla preparatów zawierających adsorbowane antygeny błonicy, tężca i krztuśca. Szczepionka zawiera 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) jako adjuwant, który również wykazał akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Obecność śladowych ilości formaldehydu i glutaraldehydu, stosowanych w procesie produkcji, nie wiązała się z istotnym ryzykiem toksykologicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności swoistej inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis, stosowanego w szczepionce DTP, wykazały brak zagrożeń dla człowieka przy dawce nie mniejszej niż 4 j.m. na 0,5 ml. Szczepionka zawiera również toksoid błoniczy (≥30 j.m.) oraz toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniach na świnkach morskich i ≥60 j.m. w badaniach na myszach białych), adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym, którego zawartość nie przekracza 0,7 mg Al³⁺. Analizy przedkliniczne potwierdziły odpowiedni profil bezpieczeństwa wszystkich komponentów szczepionki DTP, w tym inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na jej składniki, w tym neomycynę, polimyksynę i formaldehyd. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których wystąpiły reakcje nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi lub poliomyelitis, a także u osób z encefalopatią o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu zawierającym antygeny krztuśca. W takich przypadkach zaleca się rezygnację ze szczepienia przeciw krztuścowi i kontynuację immunizacji szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i poliomyelitis. Dodatkowo, przeciwwskazaniem są powikłania neurologiczne, takie jak drgawki poszczepienne, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne oraz przejściowa trombocytopenia po wcześniejszych szczepieniach.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia poszczepienia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wirus polio, wodorotlenek glinu, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczne badania toksyczności swoistej d-Szczepionki błoniczej adsorbowanej, zawierającej toksoid błoniczy w dawce nie mniejszej niż 5 j.m. na 0,5 ml oraz uwodniony wodorotlenek glinu w ilości do 0,5 mg Al³⁺, nie wykazały potencjalnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Szczepionka ta, będąca zawiesiną do wstrzykiwań o jednorodnej, białej lub prawie białej konsystencji, wykorzystuje detoksykowany toksoid błoniczy, co stanowi podstawę jej bezpieczeństwa oraz skuteczności immunologicznej. Adsorpcja antygenu na wodorotlenku glinu umożliwia stopniowe uwalnianie i wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej, co jest standardem w nowoczesnych szczepionkach adsorbowanych.
adsorpcja antygenu, badanie przedkliniczne, d-szczepionka błonicza adsorbowana, dane niekliniczne, odpowiedź immunologiczna, profil bezpieczeństwa, szczepionka adsorbowana, szczepionka przeciwbłonicza, toksoid błoniczy, toksyczność swoista, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Wskazania do stosowania
Toksoid błoniczy, będący detoksykowaną toksyną Corynebacterium diphtheriae, stanowi kluczowy składnik szczepionek ochronnych przeciw błonicy, indukując odpowiedź immunologiczną i produkcję przeciwciał. W szczepieniach podstawowych u dzieci do 7. roku życia stosuje się pełnodawkowe preparaty zawierające co najmniej 30 j.m. toksoidu (np. DTP, TETRAXIM, PENTAXIM), natomiast u osób powyżej 7. roku życia, młodzieży i dorosłych zalecane są szczepionki z obniżoną dawką antygenu (2-5 j.m.), takie jak Clodivac czy d-Szczepionka błonicza adsorbowana. Szczepienia przypominające są rekomendowane zgodnie z kalendarzem, z dawkami dostosowanymi do wieku i wcześniejszego szczepienia, np. DT dla dzieci w wieku przedszkolnym, Infanrix-IPV dla dzieci 4-13 lat oraz Clodivac lub szczepionki typu „d” dla starszych pacjentów, podawane co 10 lat u dorosłych. Dostępne są także szczepionki wieloskładnikowe (Adacel, Boostrix, Dultavax) zawierające toksoid błoniczy w zmniejszonej dawce, stosowane jako dawki przypominające i u kobiet w ciąży w celu biernej ochrony noworodka przed krztuścem.
antygen krztuśca, bierna ochrona noworodka, błonica, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca, Haemophilus influenzae, krztusiec, odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała przeciwbłonicze, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepionka Adacel, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka Boostrix, szczepionka Clodivac, szczepionka DTP, szczepionka DULTAVAX, szczepionka Infanrix-IPV, szczepionka Pentaxim, szczepionka Tetraxim, szczepionka wieloskładnikowa, toksoid błoniczy, zranienie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap to adsorbowany preparat bezkomórkowy, zawierający w dawce 0,5 ml: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m., toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. oraz toksoid krztuścowy 20 µg, adsorbowany na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Składniki aktywne pozyskiwane są z hodowli odpowiednich bakterii (Corynebacterium diphtheriae, Clostridium tetani, Bordetella pertussis) i poddawane procesom oczyszczania oraz detoksykacji, co zapewnia bezpieczeństwo i immunogenność preparatu. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, stosowanego jako czynnik detoksykujący, co jest istotne przy ocenie przeciwwskazań. Preparat występuje w formie bezbarwnej zawiesiny z białymi lub szarymi drobinkami, które stanowią kompleks antygen-adjuwant, i jest dostępny w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, w opakowaniach od 1 do 20 dawek.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, guma chlorobutylowa, immunogenność, izotoniczność, krztusiec, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, szczepionka Tdap, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, właściwość fizykochemiczna, właściwość immunogenna, wodorotlenek glinu, zatyczka tłoka, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa D-Szczepionki błoniczej adsorbowanej, zawierającej toksoid błoniczy w dawce nie mniejszej niż 30 j.m. na 0,5 ml oraz wodorotlenek glinu w ilości do 0,7 mg Al³⁺ na dawkę, wykazały brak istotnej toksyczności swoistej. Analizy obejmowały ocenę potencjalnych działań niepożądanych związanych zarówno z aktywnym składnikiem, jak i adjuwantem, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Szczepionka, w formie białej lub prawie białej jednorodnej zawiesiny do wstrzykiwań, nie wykazała żadnych niepokojących sygnałów toksyczności w badaniach przedklinicznych, co stanowi solidną podstawę do dalszych badań klinicznych.
adjuwant, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, błonica, immunogenność szczepionki, profil bezpieczeństwa, środek profilaktyczny, szczepionka błonicza adsorbowana, toksoid błoniczy, toksyczność swoista, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana, zawierająca co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺), jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi u dzieci, młodzieży i dorosłych. Preparat stosowany jest zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do szczepionek skojarzonych (DT, Td, DTP). Wskazaniem do podania jest także profilaktyka czynno-bierna tężca w przypadku ran zanieczyszczonych wysokiego ryzyka oraz u kobiet w ciąży niezaszczepionych wcześniej, aby zapewnić bierną ochronę noworodka przez transfer przeciwciał matczynych. Osoby zakażone HIV/AIDS powinny otrzymywać szczepionkę według standardowego schematu, jednak w przypadku zranienia konieczne jest dodatkowe podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciwtężcowej ze względu na możliwie obniżoną odpowiedź immunologiczną.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX jest inaktywowaną, adsorbowaną szczepionką przeciw błonicy, tężcowi oraz poliomyelitis, zawierającą zmniejszoną ilość antygenów. Standardowa dawka przypominająca wynosi 0,5 ml i zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D¹. Szczepionka jest przeznaczona do podania domięśniowego, preferencyjnie w mięsień naramienny, z zachowaniem przeciwwskazań dotyczących drogi podania. W przypadku nieznanej historii szczepień lub długiego odstępu od ostatniej dawki, możliwe jest podanie drugiej dawki po minimum miesiącu, zwłaszcza przy ryzyku zakażenia błonicą. Szczepionka zawiera także około 10 μg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią.
dawka przypominająca, fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywacja wirusa, komórki Vero, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, program immunizacji, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zakażenie błonicą - Leksykon leków
Skład i postać leku – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
ADACEL to adsorbowana szczepionka bezkomórkowa przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca precyzyjnie określone ilości antygenów: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m. (2 Lf), toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. (5 Lf) oraz cztery antygeny krztuścowe – toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg i fimbrie typu 2 i 3 5 µg. Antygeny adsorbowane są na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al), co zwiększa immunogenność preparatu. Szczepionka zawiera śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu oraz fenoksyetanol jako konserwant. Produkt dostępny jest w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, które przed podaniem należy energicznie wstrząsnąć. Należy zwrócić uwagę na obecność lateksu w nasadkach, co może mieć znaczenie u pacjentów z alergią na lateks.
ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, elastomer bromobutylowy, fenoksyetanol, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, guma lateksowa, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, krztusiec, nadwrażliwość na lateks, pertaktyna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, woda do wstrzykiwań, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka DTP zawierająca inaktywowany szczep Bordetella pertussis jest podawana w dawce 0,5 ml, zawierającej nie mniej niż 4 j.m. Bordetella pertussis, wraz z toksoidem błoniczym (≥30 j.m.) i toksoidem tężcowym (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich, ≥60 j.m. w badaniu na myszach). Substancje te są adsorbowane na uwodnionym wodorotlenku glinu, którego zawartość nie przekracza 0,7 mg Al³⁺ na dawkę. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje cztery dawki: trzy pierwsze podawane domięśniowo w przednioboczną część uda w pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka w odstępach 6-8 tygodni, a czwartą dawkę w drugim roku życia, z możliwością uzupełnienia do ukończenia trzeciego roku życia. U dzieci powyżej 12. miesiąca życia dopuszcza się podanie szczepionki w mięsień naramienny, o ile masa mięśniowa na to pozwala.
Bordetella pertussis, inaktywowany szczep Bordetella pertussis, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie podskórne, Program Szczepień Ochronnych, przednioboczna część uda, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana, szczepionka DTP, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepliwości krwi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Decyzja o podaniu szczepionki błoniczej adsorbowanej u kobiet w ciąży powinna być podejmowana wyłącznie w sytuacjach poważnego zagrożenia zakażeniem błonicą, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Szczepionka zawiera co najmniej 5 jednostek międzynarodowych toksoidu błoniczego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na uwodnionym wodorotlenku glinu (do 0,5 mg Al³⁺). W przypadku kobiet karmiących piersią szczepienie nie stanowi przeciwwskazania, nie wykazano negatywnego wpływu na jakość mleka ani zdrowie dziecka. Lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko ekspozycji na Corynebacterium diphtheriae oraz potencjalne konsekwencje zakażenia dla matki i płodu.
błonica, ciąża, Corynebacterium diphtheriae, funkcje rozrodcze, jednorodna zawiesina, jednostka międzynarodowa, karmienie piersią, przeciwwskazanie, szczepionka błonicza adsorbowana, toksoid błoniczy, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zakażenie, zawiesina do wstrzykiwań, zdolności reprodukcyjne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM zawiera antygeny błonicy (≥20 j.m., 30 Lf), tężca (≥40 j.m., 10 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), a także adiuwant wodorotlenek glinu (0,3 mg Al). Przeciwwskazania do podania obejmują znaną nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze takie jak glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B oraz fenyloalaninę (12,5 µg/dawka), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z postępującą encefalopatią oraz u tych, u których wystąpiła encefalopatia w ciągu 7 dni po poprzedniej dawce szczepionki zawierającej antygeny krztuśca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych.
Przed kwalifikacją do szczepienia lekarz powinien szczegółowo przeanalizować historię medyczną pacjenta, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje alergiczne i neurologiczne po szczepieniach, zwłaszcza przeciw krztuścowi. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań podanie TETRAXIM jest niedozwolone, a w sytuacjach tymczasowych, takich jak ostre infekcje z gorączką, szczepienie należy odroczyć do ustąpienia objawów. W razie wątpliwości wskazane jest konsultowanie się ze specjalistą immunologii lub chorób zakaźnych oraz rozważenie alternatywnych schematów immunizacji. Znajomość składu i potencjalnych alergenów szczepionki jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia szczepień.
adiuwant, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest przeznaczona do czynnego uodpornienia dzieci od 6. tygodnia do 2. roku życia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat zawiera inaktywowane składniki: toksoid błoniczy (≥30 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich, ≥60 j.m. w badaniu na myszach) oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m.), adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Szczepienie powinno być realizowane zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, z możliwością podania do 3. roku życia w przypadku opóźnień, pod warunkiem braku przeciwwskazań do stosowania pełnokomórkowej szczepionki przeciw krztuścowi.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, czynne uodpornienie, immunogenność, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, układ sercowo-naczyniowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku D-szczepionki błoniczej adsorbowanej, zawierającej toksoid błoniczy w dawce nie mniejszej niż 30 j.m. na 0,5 ml oraz adsorbowanej na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺), ocena właściwości farmakokinetycznych nie jest stosowana. Wynika to z charakterystyki szczepionek jako produktów immunologicznych, które nie wykazują klasycznych parametrów farmakokinetycznych takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a skuteczność ocenia się poprzez pomiar poziomu przeciwciał ochronnych, a nie przez standardowe parametry farmakokinetyczne.
adjuwant, adsorpcja na wodorotlenku glinu, jednorodna zawiesina, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, przeciwciała ochronne, stymulacja układu immunologicznego, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka wielodawkowa, toksoid błoniczy, toksyna błonicza, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej (DTP) jest mało prawdopodobne ze względu na jej jednodawkowe opakowanie zawierające 0,5 ml preparatu. Każda dawka zawiera precyzyjnie określone ilości antygenów: minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego w badaniu na świnkach morskich (60 j.m. w badaniu na myszach białych) oraz 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis. Dodatkowo, szczepionka zawiera do 0,7 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu uwodnionego jako adiuwant. Charakterystyczna biała lub prawie biała zawiesina ułatwia identyfikację produktu, co minimalizuje ryzyko pomyłki i nieumyślnego podania nadmiernej dawki.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, będąca zawiesiną do wstrzykiwań zawierającą toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg), jest produktem bezkomórkowym adsorbowanym na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) pełniącym rolę adjuwantu. Ze względu na mechanizm działania polegający na stymulacji układu immunologicznego, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym substancji w krwiobiegu, nie przeprowadza się standardowych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie). Adjuwant wpływa na lokalną kinetykę uwalniania antygenów, przedłużając ekspozycję immunologiczną, jednak ten proces nie podlega klasycznej ocenie farmakokinetycznej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa szczepionki Tdap, zawierającej oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al(OH)₃), została przeprowadzona na modelach szczurzych. Badania toksyczności ostrej po pojedynczym podaniu nie wykazały istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Długoterminowa toksyczność po wielokrotnym podaniu również nie ujawniła znaczących efektów toksycznych, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Zaobserwowano jedynie umiarkowane, przejściowe reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, typowe dla szczepionek adsorbowanych na adiuwantach aluminiowych, co jest zgodne z oczekiwanym mechanizmem immunologicznym. W badaniach nie stwierdzono negatywnego wpływu śladowych ilości formaldehydu obecnego w szczepionce.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, reakcja miejscowa, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana (DT) zawiera w dawce 0,5 ml co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, co może prowadzić do reakcji alergicznych zagrażających życiu. Ponadto, szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych stanów chorobowych z gorączką oraz zaostrzeń chorób przewlekłych, aż do ustabilizowania stanu klinicznego. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z historią trombocytopenii lub zaburzeń neurologicznych po wcześniejszym podaniu szczepionek zawierających antygeny T, DT, Td, D lub d.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba przewlekła, gorączka, łagodna infekcja, nadwrażliwość na substancje czynne, ostra infekcja, ostry stan chorobowy, reakcja alergiczna, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka monowalentna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wodorotlenek glinu, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest bezkomórkowym preparatem adsorbowanym, stosowanym w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. Zalecana dawka to jednorazowe podanie 0,5 ml domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z powtarzaniem szczepienia przypominającego co 10 lat u dorosłych i młodzieży. Szczepionka zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz 20 µg toksoidu krztuścowego, adsorbowanych na 0,5 mg Al(OH)₃. W przypadku ryzyka krwotoku dopuszczalne jest podanie podskórne. Szczepienie jest wskazane także u osób z niepełną historią szczepień oraz u pacjentów z ranami niosącymi ryzyko tężca, pod warunkiem jednoczesnej ochrony przeciwko błonicy i krztuścowi.
ampułko-strzykawka, leczenie immunosupresyjne, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka błonicy tężca i krztuśca, ryzyko krwotoku, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie dawki, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Błonica – Zapobieganie i profilaktyka
Błonica jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną przez Corynebacterium diphtheriae, której patogeneza opiera się na produkcji toksyny uszkadzającej tkanki. Profilaktyka opiera się przede wszystkim na szczepieniach toksoidem błoniczym, które wymagają podawania dawek przypominających co 10 lat u dorosłych. Standardowy schemat szczepień dzieci obejmuje podanie szczepionki DTaP w wieku 2, 4, 6 miesięcy, 15-18 miesięcy oraz dawkę przypominającą w wieku 4-6 lat. Następnie zaleca się podanie Tdap w wieku 11-12 lat oraz dawki przypominające Td lub Tdap co 10 lat przez całe życie. Szczególną uwagę zwraca się na szczepienie kobiet w ciąży między 27. a 36. tygodniem, co chroni matkę i noworodka. Osoby z ekspozycją na błonicę wymagają monitorowania przez 7-10 dni, profilaktyki antybiotykowej (erytromycyna 7-10 dni lub pojedyncza dawka penicyliny benzatynowej) oraz podania dawki przypominającej, jeśli ostatnie szczepienie było ponad 5 lat temu.
anatoksyna, antybiotykoterapia, badanie mikrobiologiczne, błonica skórna, błonica układu oddechowego, Corynebacterium diphtheriae, erytromycyna, izolacja kropelkowa, krztusiec bezkomórkowy, kwarantanna, nadzór epidemiologiczny, odporność zbiorowiskowa, ognisko epidemiczne, penicylina benzatynowa, posiew bakteriologiczny, profilaktyka antybiotykowa, przeciwciała przeciwbłonicze, szczepionka DTaP, szczepionka Tdap, terapia antybiotykowa, tężec, toksoid błoniczy, toksyna błonicza, wyszczepialność populacji - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, obecny w szczepionce PENTAXIM w dawce 10 mikrogramów i skoniugowany z toksoidem tężcowym, stanowi kluczowy element immunoprofilaktyki u dzieci. Preparat ten jest dedykowany wyłącznie populacji pediatrycznej i zawiera również toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D). Ze względu na brak badań dotyczących wpływu na płodność oraz fakt, że szczepionka nie jest przeznaczona dla osób w wieku reprodukcyjnym, nie istnieją dane kliniczne dotyczące jej stosowania w ciąży i laktacji.
Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, immunoprofilaktyka, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, populacja pediatryczna, szczepienie ochronne, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Właściwości farmakodynamiczne
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b (Hib) w szczepionce Pentaxim występuje w formie skoniugowanej z toksoidem tężcowym (kompleks PRP-T) w dawce 10 µg na szczepienie. Koniugacja polisacharydu PRP z białkiem nośnikowym zmienia odpowiedź immunologiczną z grasiczoniezależnej na grasiczozależną, co umożliwia indukcję silnej odpowiedzi serologicznej anty-PRP oraz powstanie pamięci immunologicznej u niemowląt, w tym poniżej 15. miesiąca życia. Po zakończeniu pełnego cyklu szczepienia pierwotnego (3 dawki) co najmniej 97,2% niemowląt osiąga poziom przeciwciał anty-PRP > 0,15 µg/ml, co stanowi minimalny próg ochrony przed inwazyjnymi zakażeniami Hib. Dawka uzupełniająca podana w 16-18 miesiącu życia podnosi poziom przeciwciał do ≥ 1,0 µg/ml u 100% zaszczepionych dzieci, co koreluje z długotrwałą ochroną.
antygen grasiczozależny, antygen krztuśca, choroba inwazyjna, fosforan polirybozorybitolu, inaktywowany wirus poliomyelitis, odpowiedź grasiczoniezależna, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zakażenie Haemophilus influenzae, zakażenie inwazyjne, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie stawów - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Poliowirus typ 3 (szczep Saukett) jest kluczowym składnikiem inaktywowanej szczepionki Boostrix Polio, w której dawce 0,5 ml zawiera 32 jednostki antygenu D. Szczepionka ta, produkowana na hodowli komórkowej VERO, zawiera również inaktywowane antygeny poliowirusów typ 1 (szczep Mahoney, 40 jednostek antygenu D) oraz typ 2 (szczep MEF-1, 8 jednostek antygenu D), a także toksoidy błoniczy (≥2 jednostki międzynarodowe), tężcowy (≥20 jednostek międzynarodowych) i antygeny Bordetella pertussis. Wszystkie składniki są adsorbowane na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+). Preparat może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng/dawka) oraz fenyloalaniny (0,0298 µg/dawka), które nie wpływają na bezpieczeństwo stosowania.
Boostrix Polio, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany poliowirus, komórki Vero, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 3, reakcja poszczepienna, serotypy poliowirusa, sprawność psychomotoryczna, szczep Mahoney, szczep MEF-1, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana
Szczepionka DT (błoniczo-tężcowa adsorbowana) w dawce 0,5 ml zawiera co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, a jako adiuwant wodorotlenek glinu (do 0,7 mg Al³⁺). Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania kwalifikacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem historii alergii, wcześniejszych reakcji poszczepiennych oraz stanu zdrowia pacjenta. Szczepienie wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, w tym zapewnienia gotowości do natychmiastowej interwencji w przypadku reakcji anafilaktycznej oraz obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów immunosupresyjnych, u których odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, oraz u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤28. tygodnia ciąży), u których istnieje ryzyko bezdechu wymagające monitorowania oddechu przez 48-72 godziny po szczepieniu.
adiuwant, bezdech poszczepienny, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, podanie donaczyniowe, przeciwciała przeciwbłonicze, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, szczepionka DT, terapia immunosupresyjna, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca przeciwko błonicy, tężcowi oraz krztuścowi u pacjentów powyżej 4. roku życia. Preparat został klinicznie zweryfikowany pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności w grupie wiekowej 4–55 lat, co umożliwia jej szerokie zastosowanie u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być oparta na aktualnych, oficjalnych zaleceniach krajowych dotyczących szczepień ochronnych, uwzględniających epidemiologię oraz priorytety zdrowotne. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml) w ampułko-strzykawce, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja toksyn, formaldehyd, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 μg), hemaglutyninę włókienkową (5 μg), pertaktynę (3 μg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 μg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺). Badania immunogenności wykazały wysoką skuteczność w indukowaniu ochronnych poziomów przeciwciał (≥0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca, ≥5 EU/ml dla krztuśca) u dzieci (4-6 lat), młodzieży (11-17 lat) i dorosłych (18-64 lat). Poziomy przeciwciał przeciw antygenom krztuśca (PT, FHA, PRN, FIM) po dawce przypominającej były porównywalne lub wyższe niż w badaniu Sweden I, potwierdzając skuteczność ochronną na poziomie około 85%. Długoterminowe obserwacje wykazały utrzymywanie się seroprotekcji przeciw błonicy (81,2-97,0%) i tężcowi (97,1-100%) oraz seropozytywności przeciw antygenom krztuśca przez 3-10 lat po szczepieniu. U dorosłych ≥40 lat, niezaszczepionych w ciągu ostatnich 20 lat, pojedyncza dawka Adacel POLIO wywołała seropozytywność ≥95,8% przeciw antygenom krztuśca oraz ≥82,4% i ≥98,5% przeciw błonicy i tężcowi odpowiednio.
antygen krztuśca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, ochronny poziom przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, przeciwciało, przekazanie przeciwciał, seropozytywność, seroprotekcja, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTaP, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Adacel Polio 0,5 ml
ADACEL POLIO to adsorbowana zawiesina do wstrzykiwań, zawierająca precyzyjnie określone ilości antygenów błonicy (≥2 j.m., 2 Lf), tężca (≥20 j.m., 5 Lf), bezkomórkowego krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 – 5 µg) oraz inaktywowanego wirusa polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek antygenu D) i 3 (26 jednostek antygenu D) w dawce 0,5 ml. Adiuwantem jest fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, glutaraldehydu, antybiotyków (streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B) oraz albuminy surowicy bydlęcej. Szczepionka wymaga wstrząśnięcia przed podaniem, jest dostępna w ampułko-strzykawkach o pojemności 0,5 ml, przechowywana w temperaturze 2–8°C, nie wolno jej zamrażać. Po wyjęciu z lodówki stabilna do 72 godzin w temp. do 25°C.
adiuwant, aktywność biologiczna, albumina surowicy bydlęcej, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, ciało obce, dawka szczepionki, fenoksyetanol, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie parenteralne, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, polisorbat 80, środek konserwujący, środek powierzchniowo czynny, streptomycyna, substancja pomocnicza, szczepionka przeciw błonicy, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, woda do wstrzykiwań, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX, zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3, jest adsorbowaną szczepionką o zmniejszonej zawartości antygenów. Przed podaniem należy wykluczyć przeciwwskazania, w tym ciężką ostrą chorobę z gorączką, która może obniżyć skuteczność szczepienia lub zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Łagodne infekcje, takie jak nieznaczne infekcje górnych dróg oddechowych, nie stanowią przeciwwskazania. Szczepionka zawiera 0,5 ml dawki, w której znajduje się około 10 μg fenyloalaniny, 0,35 mg glinu (Al³⁺) w postaci wodorotlenku glinu oraz śladowe ilości antybiotyków: neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, co jest istotne w kontekście alergii i fenyloketonurii.
adiuwant, drgawki, encefalopatia, fenyloalanina, fenyloketonuria, immunizacja, inaktywowany wirus poliomyelitis, infekcja górnych dróg oddechowych, nadwrażliwość na antybiotyki, neomycyna, polimyksyna B, reakcja anafilaktyczna, streptomycyna, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i poliomyelitis, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
D-Szczepionka błonicza adsorbowana to zawiesina do wstrzykiwań, stosowana w celu czynnego uodparniania dzieci przeciwko błonicy. Każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera minimum 30 jednostek międzynarodowych toksoidu błoniczego adsorbowanego na maksymalnie 0,7 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Preparat dostępny jest w opakowaniach 20-dawkowych i powinien być podawany zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, który określa schemat szczepień podstawowych oraz dawek przypominających, uwzględniając wiek dziecka oraz wskazania epidemiologiczne. Szczepionka ma postać białej lub prawie białej, jednorodnej zawiesiny, a jej stosowanie jest kluczowe w profilaktyce ostrej choroby zakaźnej wywoływanej przez Corynebacterium diphtheriae, której toksyny uszkadzają tkanki, w tym mięsień sercowy i układ nerwowy.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, będąca bezkomórkowym, złożonym preparatem adsorbowanym przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawiera w jednej dawce 0,5 ml: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m. (2 Lf), toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny krztuśca w ilościach: toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg i fimbrie typu 2 i 3 5 µg. Preparat zawiera również 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al) jako adiuwant oraz śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu. Charakterystyka Produktu Leczniczego jednoznacznie wskazuje, że nie zidentyfikowano przypadków przedawkowania, a ryzyko to jest praktycznie wyeliminowane dzięki podawaniu szczepionki w predefiniowanej dawce 0,5 ml w ampułko-strzykawce, co uniemożliwia przekroczenie zalecanej dawki w warunkach klinicznych.
Adacel, adiuwant, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, pertaktyna, szczepionka DTP, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana
DTP-szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana zawiera minimalnie 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (60 j.m. w badaniu na myszach) oraz 4 j.m. inaktywowanego Bordetella pertussis w dawce 0,5 ml. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego w celu wykluczenia przeciwwskazań. Szczepienie wymaga zapewnienia możliwości natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego. U pacjentów z niedoborami odporności lub immunosupresją zaleca się przesunięcie szczepienia do zakończenia terapii oraz kontrolę poziomu przeciwciał po immunizacji. Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży, monitorując czynność oddechową przez 48-72 godziny po szczepieniu w warunkach szpitalnych ze względu na ryzyko bezdechu.
badanie lekarskie, bezdech, Bordetella pertussis, immunogenność, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, przeciwciała przeciwbłonicze, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja gorączkowa, reakcja niepożądana, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, szczepionka skoniugowana przeciw pneumokokom, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski, zaburzenia krzepliwości krwi - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest podawana w dawce 0,5 ml zawierającej minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (badanie na świnkach morskich) lub 60 j.m. (badanie na myszach), co najmniej 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis oraz do 0,7 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwantu. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje 4 dawki: trzy pierwsze podawane w odstępach 6-8 tygodni w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka oraz dawkę przypominającą w 2. roku życia. Uzupełnienie szczepienia jest możliwe do 3. roku życia, jeśli pierwotny schemat nie został zrealizowany terminowo.
adjuwant, Bordetella pertussis, inaktywowany szczep, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podskórne podanie szczepionki, Program Szczepień Ochronnych, przednioboczna część uda, schemat szczepienia, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepliwości krwi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac, zawierająca nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i 5 j.m. toksoidu błoniczego w dawce 0,5 ml, może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami z Programu Szczepień Ochronnych oraz immunoglobulinami, pod warunkiem stosowania odrębnych miejsc iniekcji i osobnych narzędzi do podania. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie (kortykosteroidy systemowe, leki cytotoksyczne, inhibitory kalcyneuryny, leki biologiczne) obserwuje się potencjalne osłabienie odpowiedzi immunologicznej, co wymaga rozważenia odroczenia szczepienia lub modyfikacji terapii. W przypadku stosowania leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych (np. warfaryna, acenokumarol, ASA, klopidogrel) należy zachować ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia w miejscu iniekcji, stosując odpowiednią technikę i dłuższy ucisk miejsca podania.
acenokumarol, ibuprofen, immunoglobulina, immunoglobuliny, inhibitor kalcyneuryny, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, kortykosteroid systemowy, kwas acetylosalicylowy, lek biologiczny modyfikujący przebieg choroby, lek cytotoksyczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, odpowiedź immunologiczna, osocze świeżo mrożone, paracetamol, produkt krwiopochodny, szczepionka Clodivac, szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, terapia immunosupresyjna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, warfaryna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Stosowanie D-Szczepionki błoniczej adsorbowanej (0,5 ml zawierającej ≥30 j.m. toksoidu błoniczego) wymaga starannej oceny przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na toksoid błoniczy lub substancje pomocnicze, w tym wcześniejsze reakcje alergiczne na szczepionkę. Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych stanów chorobowych z gorączką oraz zaostrzeń chorób przewlekłych, aby uniknąć nasilenia objawów lub powikłań. Łagodne infekcje bez podwyższonej temperatury nie stanowią przeciwwskazania. W każdej sytuacji klinicznej konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza przy wysokim ryzyku ekspozycji na błonicę, gdzie szczepienie może być mimo przeciwwskazań uzasadnione.
d-szczepionka błonicza adsorbowana, diagnostyka alergologiczna, nadwrażliwość na substancję czynną, podwyższona temperatura ciała, powikłanie, proces zapalny, reakcja alergiczna, stosunek korzyści do ryzyka, toksoid błoniczy, zakażenie błonicą, zaostrzenie chorób przewlekłych, zaostrzenie choroby podstawowej, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Tdap Szczepionka to adsorbowana szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg Al(OH)₃. Badania kliniczne obejmowały populacje w wieku 5-55 lat, wykazując wysoką odpowiedź immunologiczną z poziomem przeciwciał przeciw błonicy i tężcowi ≥0,1 j.m./ml u 98,5-100% uczestników, co koreluje z ochroną. W przypadku krztuśca, chociaż serologiczna korelacja z ochroną nie jest określona, odpowiedź po szczepieniu przypominającym anty-PT wynosiła 92-97,4%, a stężenia przeciwciał anty-PT (GMC) wahały się od 74,2 do 223 j.m./ml, co potwierdza immunogenność składnika krztuścowego identycznego z bezkomórkową szczepionką pediatryczną.
Ochrona przeciw błonicy i tężcowi utrzymuje się co najmniej 10 lat, zgodnie z obowiązującymi standardami, natomiast czas trwania ochrony przeciw krztuścowi nie jest precyzyjnie określony, choć dane obserwacyjne wskazują na brak istotnego spadku ochrony w ciągu pierwszych 5 lat po szczepieniu. Istotnym czynnikiem wpływającym na skuteczność szczepienia przeciw krztuścowi jest poziom przeciwciał przed podaniem dawki przypominającej, a ryzyko braku odpowiedzi immunologicznej jest wyższe u osób w wieku 40-55 lat. Wyniki te podkreślają znaczenie indywidualizacji strategii szczepień oraz monitorowania odpowiedzi immunologicznej w starszych grupach wiekowych.
Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca szczepionki, korelacja serologiczna, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała anty-PT, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca antygeny błonicy (≥2 j.m.), tężca (≥20 j.m.) oraz krztuśca (20 μg) w dawce 0,5 ml, jest dostępna wyłącznie w ampułko-strzykawkach jednodawkowych, co praktycznie eliminuje ryzyko przedawkowania. Każda dawka zawiera również 0,5 mg aluminium w postaci uwodnionego wodorotlenku glinu (Al(OH)₃). Produkt ma postać bezbarwnej zawiesiny z białymi lub szarymi drobinkami, co ułatwia wizualną ocenę prawidłowości szczepionki przed podaniem. Należy zwrócić uwagę na obecność śladowych ilości formaldehydu, istotnych w kontekście alergii u pacjentów nadwrażliwych.
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fimbrie typu 2 i 3, stanowiące kluczowe antygeny bakterii Bordetella pertussis, są składnikiem szczepionki ADACEL w dawce 5 mikrogramów na podanie. W skład szczepionki wchodzą również toksoidy błoniczy, tężcowy i krztuścowy oraz inne antygeny, adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al3+), co zapewnia powolne uwalnianie i minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Dane kliniczne nie wykazują istotnego wpływu szczepionki, w tym fimbrii typu 2 i 3, na funkcje neuromotoryczne, zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Brak jest udokumentowanych działań niepożądanych wpływających na funkcje poznawcze lub motoryczne, a całościowa ocena bezpieczeństwa nie wskazuje na klinicznie istotne zaburzenia tych zdolności.
Adacel, antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, funkcje neuromotoryczne, funkcje psychomotoryczne, hemaglutynina włókienkowa, objawy poszczepienne, pertaktyna, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy