Właściwości farmakodynamiczne leku Adacel

Adacel to szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), adsorbowana, o zmniejszonej zawartości antygenów. Sklasyfikowana jest w grupie farmakoterapeutycznej jako krztusiec, oczyszczony antygen, skojarzony z toksoidami (kod ATC: J07AJ52). W skład szczepionki wchodzą: toksoid błoniczy (nie mniej niż 2 j.m.), toksoid tężcowy (nie mniej niż 20 j.m.) oraz antygeny krztuśca w postaci toksoidu krztuścowego (2,5 μg), hemaglutyniny włókienkowej (5 μg), pertaktyny (3 μg) i fimbrii typu 2 i 3 (5 μg). Składniki te są adsorbowane na fosforanie glinu w ilości 1,5 mg (0,33 mg Al³⁺).¹

Immunogenność szczepionki Adacel

Podstawowa odpowiedź immunologiczna

Skuteczność szczepionki Adacel oceniano poprzez badanie odpowiedzi immunologicznej u dzieci (4-6 lat), młodzieży (11-17 lat) i dorosłych (18-64 lat). Wyniki wykazały wysoką skuteczność szczepionki w indukowaniu ochronnych poziomów przeciwciał przeciwko wszystkim zawartym w niej antygenom.²

W przypadku dzieci, które wcześniej otrzymały szczepionkę DTaP w 2., 4., 6. i 18. miesiącu życia, odpowiedź po szczepieniu przypominającym definiowano jako 4-krotny wzrost stężenia przeciwciał przeciw krztuścowi. Natomiast u młodzieży i dorosłych, odpowiedź po szczepieniu przypominającym definiowano jako 2-krotny wzrost stężenia przeciwciał u osób z wysokim stężeniem przed szczepieniem oraz 4-krotny wzrost u osób z niskim stężeniem przed szczepieniem.³

Porównanie z innymi szczepionkami

Badania wykazały, że bezpieczeństwo i immunogenność szczepionki Adacel u dorosłych i młodzieży jest porównywalna z obserwowanymi po pojedynczej dawce adsorbowanej szczepionki przeciw błonicy i tężcowi dla dorosłych (Td), zawierającej taką samą ilość toksoidu tężcowego i błoniczego.⁴

Korelacja z ochroną przeciw krztuścowi

Chociaż nie określono dokładnej korelacji serologicznej z ochroną przeciw krztuścowi, porównanie z wynikami badań Sweden I (1992-1996) wskazuje, że szczepionka Adacel wywołuje ochronną odpowiedź immunologiczną. W badaniach Sweden I potwierdzono skuteczność ochronną na poziomie 85% dla szczepionki DTaP firmy Sanofi Pasteur z acelularnym składnikiem krztuśca. Poziomy przeciwciał przeciw wszystkim antygenom krztuśca po podaniu dawki przypominającej szczepionki Adacel u młodzieży i dorosłych przekraczały poziomy obserwowane w badaniu skuteczności Sweden I.⁵

Porównanie średnich geometrycznych stężeń przeciwciał (GMC) przeciw antygenom krztuśca między szczepionką Adacel a DTaP przedstawia poniższa tabela:

Wartości GMC po podaniu szczepionki Adacel nie były niższe w porównaniu z wartościami GMC po podaniu DTaP, co potwierdza jej skuteczność ochronną (dolny limit 95% CI dla współczynnika GMC po podaniu szczepionki Adacel dzielone przez DTaP >0,67).^0,67).”>6

Utrzymywanie się przeciwciał po szczepieniu

Przeprowadzono badania serologiczne oceniające utrzymywanie się przeciwciał w okresie 3, 5 i 10 lat po podaniu pojedynczej dawki przypominającej szczepionki Adacel. Wyniki tych badań wykazują długotrwałe utrzymywanie się seroprotekcji przeciwko błonicy i tężcowi oraz seropozytywności względem antygenów krztuśca.⁷

Najważniejsze obserwacje z badań długoterminowych obejmują:

• Utrzymywanie się seroprotekcji przeciwko błonicy (≥0,1 j.m./ml) na poziomie 81,2% – 97,0% po 3-10 latach⁸
• Wysoką seroprotekcję przeciwko tężcowi (≥0,1 j.m./ml) utrzymującą się na poziomie 97,1% – 100% przez cały okres obserwacji⁹
• Utrzymywanie się seropozytywności przeciwko wszystkim antygenom krztuśca (PT, FHA, PRN i FIM) na wysokim poziomie przez cały okres obserwacji¹⁰

Immunogenność w szczególnych grupach pacjentów

Immunogenność u wcześniej nieszczepionych osób lub osób z nieznaną historią szczepień

Badania przeprowadzone na dorosłych w wieku ≥ 40 lat, którzy nie otrzymali żadnej szczepionki zawierającej toksoid błoniczy i tężcowy w ciągu ostatnich 20 lat, wykazały wysoką skuteczność jednej dawki szczepionki Adacel POLIO (zawierającej takie same ilości antygenów tężca, błonicy i krztuśca jak szczepionka Adacel). Po podaniu szczepionki uzyskano następujące wyniki:¹¹

• ≥95,8% dorosłych wykazało seropozytywność (≥5 EU/ml) w kierunku przeciwciał przeciw wszystkim antygenom krztuśca¹²
• 82,4% i 92,7% było seropozytywnych względem błonicy z poziomem przeciwciał odpowiednio ≥0,1 i ≥0,01 j.m./ml¹³
• 98,5% i 99,7% było seropozytywnych względem tężca z poziomem przeciwciał odpowiednio ≥0,1 i ≥0,01 j.m./ml¹⁴

Immunogenność po powtórnym szczepieniu

Ocena immunogenności szczepionki Adacel po powtórnym szczepieniu przeprowadzonym 10 lat po uprzedniej dawce szczepionki Adacel lub Adacel POLIO wykazała, że miesiąc po szczepieniu ≥98,5% uczestników badania osiągnęło ochronne poziomy przeciwciał (≥0,1 j.m./ml) dla błonicy i tężca, a ≥84% osiągnęło odpowiedź na szczepienie przypominające dla antygenów krztuśca.¹⁵

Odpowiedź na szczepienie przypominające definiowano następująco:<sup data-drug="Adacel" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="(Odpowiedź na szczepienie przypominające jest definiowana jako ≥ 4-krotny wzrost stężenia przeciwciał przeciw krztuścowi względem dolnej granicy oznaczalności (LLOQ) jeśli poziom przed szczepieniem był < LLOQ; jako ≥ 4-krotny wzrost poziomu przeciwciał sprzed szczepienia, jeśli ten był ≥ LLOQ, ale 16

• ≥4-krotny wzrost stężenia przeciwciał przeciw krztuścowi względem dolnej granicy oznaczalności (LLOQ), jeśli poziom przed szczepieniem był <LLOQ
• ≥4-krotny wzrost poziomu przeciwciał sprzed szczepienia, jeśli ten był ≥LLOQ, ale <4-krotny LLOQ
• ≥2-krotny wzrost poziomu przeciwciał sprzed szczepienia, jeśli ten był ≥4-krotny LLOQ

Immunogenność u kobiet w ciąży i przekazywanie przeciwciał niemowlętom

Odpowiedź immunologiczna u kobiet w ciąży

Badania wykazały, że odpowiedzi immunologiczne w odniesieniu do krztuśca u kobiet w ciąży są zasadniczo podobne do tych uzyskiwanych u kobiet nie będących w ciąży. Szczepienie kobiet w drugim lub trzecim trymestrze ciąży jest uznawane za optymalne dla przekazania przeciwciał rozwijającemu się płodowi.¹⁷

Przekazywanie przeciwciał niemowlętom

Dane z dwóch randomizowanych, kontrolowanych badań wykazały wyższe stężenia przeciwciał przeciw krztuścowi przy urodzeniu i w 2. miesiącu życia (tj. przed rozpoczęciem szczepień podstawowych) u niemowląt urodzonych przez kobiety zaszczepione szczepionką Adacel w czasie ciąży, w porównaniu z niemowlętami urodzonymi przez kobiety niezaszczepione przeciw krztuścowi w czasie ciąży.¹⁸

W pierwszym badaniu 33 kobiety w ciąży otrzymały szczepionkę Adacel, a 15 otrzymało placebo w postaci roztworu soli fizjologicznej w 30. do 32. tygodnia ciąży. Wyniki wykazały znacząco wyższe poziomy przeciwciał przeciw antygenom krztuśca (PT, FHA, PRN i FIM) u niemowląt urodzonych przez matki szczepione, zarówno po urodzeniu, jak i w wieku 2 miesięcy. Stosunek GMC (grupa szczepiona/grupa kontrolna) wynosił od 4,9 do 38,5 po urodzeniu oraz od 3,9 do 42,5 po 2 miesiącach.¹⁹

W drugim badaniu 134 kobiety w ciąży otrzymały szczepionkę Adacel, a 138 otrzymało szczepionkę kontrolną przeciw tężcowi i błonicy, średnio w 34,5 tygodniu ciąży. Podobnie jak w pierwszym badaniu, zaobserwowano znacząco wyższe stężenia przeciwciał przeciw antygenom krztuśca u niemowląt matek szczepionych. Stosunek GMC (grupa szczepiona/grupa kontrolna) wynosił od 5,7 do 29,8 po urodzeniu oraz od 3,9 do 24,4 po 2 miesiącach.²⁰

Skuteczność szczepienia kobiet w ciąży w zapobieganiu krztuścowi u niemowląt

Skuteczność szczepionki w pierwszych 2-3 miesiącach życia u niemowląt urodzonych przez kobiety zaszczepione przeciw krztuścowi w trzecim trymestrze ciąży została oceniona w trzech badaniach obserwacyjnych. Ogólna skuteczność we wszystkich badaniach wyniosła ponad 90%, co potwierdza wysoką efektywność szczepienia kobiet w ciąży w ochronie niemowląt przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia. ^90%.”>21

* Około 99% kobiet zostało zaszczepionych szczepionką ADACEL²²