lek przeciwmaniakalny
Lek przeciwmaniakalny (tymoleptyczny) to substancja farmakologiczna stosowana w leczeniu stanów maniakalnych oraz faz maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Podstawowym celem terapeutycznym jest redukcja objawów maniakalnych, takich jak: wzmożony napęd psychoruchowy, podwyższony nastrój, gonitwa myśli, zmniejszona potrzeba snu oraz podwyższona samoocena.
Do klasycznych leków przeciwmaniakalnych należą przede wszystkim sole litu (węglan litu), które pozostają lekiem pierwszego wyboru w terapii ostrej manii oraz w profilaktyce nawrotów. Mechanizm działania litu obejmuje wpływ na przekaźnictwo nerwowe, stabilizację błon komórkowych oraz regulację procesów wewnątrzkomórkowych.
Współcześnie w leczeniu stanów maniakalnych stosuje się również leki przeciwpadaczkowe o działaniu normotymicznym (walproiniany, karbamazepinę, lamotryginę), atypowe leki przeciwpsychotyczne (olanzapinę, kwetiapinę, risperidon, aripiprazol) oraz benzodiazepiny jako leczenie wspomagające. Wybór konkretnego leku przeciwmaniakalnego zależy od nasilenia objawów, współistniejących chorób oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zolaxa Rapid 5 mg
Olanzapina, substancja czynna preparatu Zolaxa Rapid, jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania, obejmującym antagonizm receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Charakteryzuje się wyższym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy ograniczonym ryzyku zaburzeń motorycznych. Badania PET i SPECT potwierdzają selektywne wysycenie receptorów serotoninowych i umiarkowane wysycenie receptorów dopaminowych D2, co koreluje z kliniczną skutecznością i profilem bezpieczeństwa. Olanzapina wykazuje także działanie przeciwlękowe i korzystny wpływ na objawy depresyjne towarzyszące schizofrenii oraz zaburzeniom schizoafektywnym.
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny, działanie przeciwpsychotyczne, epizod manii, epizod mieszany, haloperydol, katalepsja, klozapina, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lek stabilizujący nastrój, neuron dopaminergiczny, objawy pozytywne i negatywne, olanzapina, pozytonowa tomografia emisyjna, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, remisja objawów manii, rysperydon, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, triglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zolaxa 5 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH03), wykazującym działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Farmakodynamika olanzapiny cechuje się wyższym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2, co przekłada się na selektywne hamowanie aktywności neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9), co może tłumaczyć niższe ryzyko objawów pozapiramidowych. W badaniach PET i SPECT wykazano większe wysycenie receptorów 5HT2A niż D2 po podaniu dawki 10 mg oraz mniejsze wysycenie receptorów D2 u pacjentów ze schizofrenią reagujących na olanzapinę w porównaniu z rysperydonem, z poziomem porównywalnym do klozapiny.
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny i oksazepiny, dysfagia, epizod mieszany, lek anksjolityczny, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lek stabilizujący nastrój, mania, neuroleptyk klasyczny, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne i negatywne, olanzapina, pozytonowa tomografia emisyjna, profilaktyka nawrotów, prolaktyna, przyrost masy ciała, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, triglicerydy, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, Zolaxa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anzorin 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Anzorin, jest lekiem psycholeptycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05A H03), wykazującym działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Mechanizm działania opiera się na antagonistycznym wpływie na liczne receptory OUN, w tym serotoninowe (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowe (D1-D5), muskarynowe (M1-M5), adrenergiczne α1 oraz histaminowe H1, z wyraźnym większym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2 (Ki <100 nM). Elektrofizjologiczne badania wskazują na selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9), co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy zmniejszonym ryzyku zaburzeń motorycznych. W badaniach klinicznych olanzapina wykazała istotną skuteczność w redukcji objawów schizofrenii (zarówno pozytywnych, jak i negatywnych) oraz w leczeniu epizodów manii i mieszanych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, przewyższając placebo i wykazując porównywalną skuteczność do haloperydolu i walproinianu sodu.
Anzorin, cholesterol, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, działanie anksjolityczne, działanie przeciwpsychotyczne, epizod manii, epizod mieszany, haloperydol, klozapina, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, lit, neuron dopaminergiczny, objaw depresyjny, objaw negatywny, objaw pozytywny, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytronowa tomografia emisyjna, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, remisja, rysperydon, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, triglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie motoryczne, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olanzapin Krka 15 mg
Olanzapina, należąca do grupy leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AH03), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Szczególnie istotne jest jej wyższe powinowactwo do receptorów 5HT2 w porównaniu z D2, co przekłada się na skuteczność terapeutyczną przy jednocześnie niższym ryzyku objawów pozapiramidowych. Elektrofizjologiczne badania wskazują na selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym (A10) z minimalnym wpływem na drogi prążkowia (A9), co tłumaczy korzystny profil działań niepożądanych, w tym niskie ryzyko zaburzeń motorycznych. Ponadto olanzapina wykazuje działanie anksjolityczne, co wyróżnia ją spośród klasycznych neuroleptyków.
cholesterol, cholesterol LDL, działanie anksjolityczne, epizod manii, epizod mieszany, katalepsja, lek normotymiczny, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lit, mania, neuron dopaminergiczny, niedociśnienie ortostatyczne, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne, prolaktyna, receptor dopaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, remisja objawów, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, trójglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon substancji czynnych
Olanzapina – Właściwości farmakodynamiczne
Olanzapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania, wykazującym antagonistyczne powinowactwo do licznych receptorów OUN, w tym serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Charakteryzuje się wyższym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2 (Ki <100 nM), co przekłada się na selektywne hamowanie aktywności neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) przy minimalnym wpływie na układ nigrostriatalny (A9), co tłumaczy niskie ryzyko objawów pozapiramidowych. W badaniach PET i SPECT u ludzi potwierdzono większe wysycenie receptorów 5HT2A niż D2 po podaniu 10 mg olanzapiny oraz mniejsze wysycenie receptorów D2 w prążkowiu u pacjentów z schizofrenią reagujących na leczenie olanzapiną w porównaniu do innych neuroleptyków. Olanzapina wykazuje także działanie przeciwlękowe i korzystny profil bezpieczeństwa, co potwierdzają testy behawioralne i elektrofizjologiczne.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, epizod mieszany, katalepsja, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lit, objawy pozapiramidowe, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy H1, receptor serotoninowy, remisja manii, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, układ mezolimbiczny, układ nigrostriatalny, układ receptorowy, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zapobieganie nawrotom - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olanzapine Bluefish 15 mg
Olanzapina, lek z grupy psycholeptyków (ATC: N05AH03), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne jako antagonista receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Charakteryzuje się wyższym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2 (Ki <100 nM), co przekłada się na selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9), redukując ryzyko zaburzeń motorycznych. W badaniach przedklinicznych olanzapina osłabiała warunkowy odruch unikania w dawkach niższych niż wywołujące katalepsję, a także wykazywała działanie anksjolityczne, co odróżnia ją od innych leków przeciwpsychotycznych.
cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diwalproinian, dysfagia, działanie anksjolityczne, epizod mieszany, haloperydol, katalepsja, lek normotymiczny, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lit, mania, objawy pozytywne i negatywne, olanzapina, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, remisja objawów manii, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, triglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie dwubiegunowe typu I, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zylena 20 mg
Olanzapina, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem psycholeptycznym z grupy diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (kod ATC: N05AH03). Wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne i stabilizujące nastrój, wynikające z wysokiego powinowactwa (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Olanzapina selektywnie redukuje aktywność neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym (A10), minimalnie wpływając na drogi prążkowia (A9), co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy mniejszym ryzyku zaburzeń motorycznych. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w leczeniu schizofrenii (poprawa objawów pozytywnych i negatywnych), manii i epizodów mieszanych w chorobie afektywnej dwubiegunowej oraz w zapobieganiu nawrotom tej choroby. W badaniu obejmującym 1481 pacjentów z objawami depresyjnymi (średnia wartość w Skali Depresji Montgomery-Asberg 16,6) olanzapina wykazała istotną poprawę nastroju (-6,0 punktów) w porównaniu z haloperydolem (-3,1 punktów, p=0,001).
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny i oksazepiny, działanie anksjolityczne, epizod mieszany, haloperydol, katalepsja, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, lit, mania, neuron dopaminergiczny, objaw depresyjny, objaw maniakalny, objaw negatywny, objaw pozytywny, prolaktyna, receptor dopaminowy, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, receptor α1-adrenergiczny, remisja manii, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie motoryczne, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zolaxa 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH03), wykazującym szerokie spektrum działania przeciwpsychotycznego, przeciwmaniakalnego oraz stabilizującego nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Farmakodynamika olanzapiny cechuje się przewagą blokady receptorów 5HT2 nad D2, co przekłada się na skuteczność terapeutyczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka objawów pozapiramidowych. Badania elektrofizjologiczne potwierdziły selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) z minimalnym wpływem na drogi prążkowia (A9), co klinicznie ogranicza działania niepożądane motoryczne. Ponadto, olanzapina wykazuje działanie anksjolityczne, co wyróżnia ją spośród innych leków przeciwpsychotycznych. Badania PET i SPECT u zdrowych ochotników oraz pacjentów ze schizofrenią potwierdziły specyficzny profil receptorowy i korelację z efektywnością kliniczną oraz profilem bezpieczeństwa.
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny, epizod manii, epizod mieszany, haloperydol, katalepsja, klozapina, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lit, objawy depresyjne, objawy pozapiramidowe, odruch warunkowy, olanzapina, pozytonowa tomografia emisyjna, prolaktyna, przyrost masy ciała, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, remisja, rysperydon, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, triglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zolafren-Swift 15 mg
Olanzapina, substancja czynna preparatu Zolafren-Swift, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania, obejmującym antagonizm receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), adrenergicznych (α1) oraz histaminowych (H1). Charakteryzuje się wyższym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2, co przekłada się na skuteczność kliniczną oraz korzystniejszy profil działań niepożądanych, zwłaszcza ograniczenie objawów pozapiramidowych. Badania PET i SPECT potwierdzają selektywne wysycenie receptorów serotoninowych i dopaminowych, a także korelację skuteczności z mniejszym wysyceniem receptorów D2 w prążkowiu u pacjentów ze schizofrenią. Olanzapina jest dostępna w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5, 10, 15 i 20 mg.
antagonista receptorowy, cholinergiczny receptor muskarynowy, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepina, działanie niepożądane, epizod maniakalny, epizod mieszany, klasyczny neuroleptyk, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozytywne, olanzapina, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, układ pozapiramidowy, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zapobieganie nawrotom