receptor α1-adrenergiczny

Receptor α1-adrenergiczny to białko błonowe należące do rodziny receptorów adrenergicznych, które wiążą katecholaminy (adrenalinę i noradrenalinę). Wyróżnia się trzy podtypy receptorów α1: α1A, α1B i α1D, które różnią się lokalizacją tkankową i funkcją fizjologiczną.

Receptory α1-adrenergiczne są sprzężone z białkami G typu Gq/11, a ich aktywacja prowadzi do uruchomienia szlaku sygnałowego fosfolipazy C, wzrostu stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia i aktywacji kinazy białkowej C. W efekcie dochodzi do skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych, co powoduje wzrost oporu obwodowego i ciśnienia tętniczego.

W medycynie klinicznej receptory α1-adrenergiczne stanowią cel działania wielu leków. Antagoniści tych receptorów (np. doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna) są stosowani w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Z kolei agoniści (np. fenylefryna, midodryna) znajdują zastosowanie w leczeniu niedociśnienia, a także jako środki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa.

Zaburzenia funkcji receptorów α1-adrenergicznych mogą przyczyniać się do rozwoju różnych stanów patologicznych, w tym nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz zaburzeń układu moczowego. Badania nad selektywnością podtypową receptorów α1 umożliwiają projektowanie leków o bardziej ukierunkowanym działaniu i mniejszej liczbie działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl