blokada receptora D2
Blokada receptora D2 to mechanizm działania leków stosowanych głównie w leczeniu schizofrenii i innych zaburzeń psychotycznych. Receptory D2 należą do rodziny receptorów dopaminergicznych i są jednym z głównych celów działania leków przeciwpsychotycznych.
Klasyczne neuroleptyki (leki przeciwpsychotyczne I generacji) charakteryzują się silnym powinowactwem do receptorów D2 i wywołują ich długotrwałą blokadę. Powoduje to zmniejszenie aktywności dopaminergicznej w szlaku mezolimbicznym, co prowadzi do redukcji objawów wytwórczych schizofrenii, takich jak halucynacje czy urojenia. Jednocześnie blokada tych receptorów w szlaku nigrostriatalnym może prowadzić do objawów pozapiramidowych.
Atypowe leki przeciwpsychotyczne (II generacji) charakteryzują się selektywną i krótkotrwałą blokadą receptorów D2 oraz oddziaływaniem na inne układy receptorowe, np. serotoninergiczne (5-HT2A). Taki profil farmakologiczny zapewnia skuteczność terapeutyczną przy mniejszym ryzyku działań niepożądanych związanych z układem pozapiramidowym.
Stopień blokady receptorów D2 koreluje z efektem przeciwpsychotycznym – przyjmuje się, że zajęcie 60-80% receptorów jest optymalne dla efektu terapeutycznego. Zbyt silna blokada (>80%) zwiększa ryzyko działań niepożądanych, natomiast zbyt słaba może być niewystarczająca do uzyskania efektu klinicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketrel 100 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Ketrel, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o wieloreceptorowym mechanizmie działania, wykazującym wysokie powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz umiarkowane do dopaminergicznych D1 i D2, co warunkuje jej skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym niskim ryzyku wystąpienia objawów pozapiramidowych. Dodatkowo, kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina oddziałują na receptory histaminergiczne (duże powinowactwo, działanie sedatywne), α1-adrenergiczne (duże, działanie hipotensyjne), α2-adrenergiczne (umiarkowane, modulacja układu autonomicznego) oraz muskarynowe (umiarkowane do dużego, potencjalne działanie przeciwcholinergiczne). Norkwetiapina wykazuje częściowy agonizm receptorów 5HT1A oraz hamuje transporter norepinefryny (NET), co może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego. Brak powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych wyklucza działanie anksjolityczne typowe dla tej grupy leków.
agonista dopaminy, aktywność przeciwpsychotyczna, blokada receptora D2, choroba afektywna dwubiegunowa, czynnik transportujący norepinefrynę, dystonia, działanie anksjolityczne, działanie hipotensyjne, działanie kataleptyczne, działanie pozapiramidowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie sedatywne, epizod maniakalny, interakcja z receptorami, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny atypowy, lek psychotropowy, monoterapia, nawrót schizofrenii, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, ośrodkowy układ nerwowy, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, sole litu, szlak mezolimbiczny, terapia skojarzona, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, walproinian sodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Questax XR 400 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Questax XR, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy pochodnych diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (kod ATC: N05AH04), dostępnym w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Mechanizm działania kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny opiera się na antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą powinowactwa do receptorów 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka objawów pozapiramidowych. Kwetiapina wykazuje także duże powinowactwo do receptorów histaminergicznych i alfa1-adrenergicznych oraz umiarkowane do alfa2-adrenergicznych, natomiast norkwetiapina dodatkowo wykazuje umiarkowane do wysokiego powinowactwo do receptorów muskarynowych, co może odpowiadać za efekty antycholinergiczne. Brak powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych wyklucza działanie anksjolityczne przez ten mechanizm.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, blokada receptora D2, działanie anksjolityczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie sedatywne, efekt antycholinergiczny, efekt kataleptyczny, kwetiapina, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, pochodne diazepiny, receptor 5HT1A, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter norepinefryny, typowy lek przeciwpsychotyczny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kventiax SR 150 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (kod ATC: N05AH04), działa poprzez antagonizm receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną i niskie ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co może odpowiadać za efekt przeciwdepresyjny. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność kwetiapiny w leczeniu schizofrenii (dawki 400-800 mg/dobę, z lepszym efektem przy 600-800 mg), epizodów maniakalnych (400-600 mg/dobę), epizodów depresyjnych w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych (300-600 mg/dobę) oraz jako terapia wspomagająca w dużych zaburzeniach depresyjnych (150-300 mg/dobę). W badaniach długoterminowych kwetiapina wykazała skuteczność w zapobieganiu nawrotom choroby, z istotnym wydłużeniem czasu do nawrotu w porównaniu z placebo.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, badanie przedkliniczne, blokada receptora D2, duże zaburzenie depresyjne, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwpsychotyczne, epizod depresyjny, epizod maniakalny, katalepsja, kwetiapina, neuron dopaminergiczny, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, stabilizator nastroju, szlak mezolimbiczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter norepinefryny, układ limbiczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – KETREL XR 150 mg
KETREL XR to atypowy lek przeciwpsychotyczny zawierający 150 mg kwetiapiny fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują wysokie powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2, z przewagą antagonizmu wobec receptorów 5HT2, co tłumaczy jej działanie przeciwpsychotyczne oraz niskie ryzyko objawów pozapiramidowych (EPS). Lek charakteryzuje się również wysokim powinowactwem do receptorów histaminergicznych i alfa1-adrenergicznych, co może odpowiadać za działanie sedatywne i efekty sercowo-naczyniowe. Norkwetiapina wykazuje dodatkowo działanie antycholinergiczne dzięki powinowactwu do receptorów muskarynowych oraz mechanizmy przeciwdepresyjne poprzez hamowanie transportera norepinefryny (NET) i częściowe agonistyczne działanie na receptory 5HT1A.
agonista dopaminy, aktywność przeciwpsychotyczna, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blok depolaryzacyjny, blokada receptora D2, dystonia, działanie antycholinergiczne, działanie kataleptyczne, działanie przeciwdepresyjne, fumaran kwetiapiny, kwetiapina, nadwrażliwość receptora dopaminowego, neuron mezolimbiczny, nietolerancja laktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptor 5HT1A, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, test odruchu unikania, transporter norepinefryny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bonogren 100 mg
Bonogren, zawierający 100 mg kwetiapiny (w formie fumaranu kwetiapiny), jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy N05A H04, charakteryzującym się złożonym mechanizmem działania opartym na antagonizmie receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2. Lek wykazuje wyższe powinowactwo do receptorów 5HT2 niż D2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka wystąpienia objawów pozapiramidowych (EPS). Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A, co może wspierać działanie przeciwdepresyjne. Kwetiapina i norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1- oraz α2-adrenergicznych, a norkwetiapina ma umiarkowane do wysokiego powinowactwo do receptorów muskarynowych, co może wyjaśniać potencjalne działania przeciwcholinergiczne.
agonista dopaminy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blok depolaryzacyjny, blokada receptora D2, dystonia, działanie hipotensyjne, działanie kataleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, fumaran kwetiapiny, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, neurony mezolimbiczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptor 5HT1A, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, transporter norepinefryny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, zaburzenie psychotyczne