łożysko
Łożysko to tymczasowy narząd rozwijający się w macicy w czasie ciąży, który stanowi fizjologiczne połączenie między matką a płodem. Jest kluczowym elementem zapewniającym wymianę gazów, składników odżywczych, produktów przemiany materii oraz hormonów. Rozwija się z trofoblastu, zewnętrznej warstwy blastocysty, a jego pełne uformowanie następuje około 12-13 tygodnia ciąży.
Funkcje łożyska obejmują transport tlenu i składników odżywczych do płodu, eliminację dwutlenku węgla i produktów przemiany materii płodu, produkcję hormonów (m.in. gonadotropiny kosmówkowej, estrogenów, progesteronu), a także funkcje immunologiczne chroniące płód przed odrzuceniem przez organizm matki. Łożysko działa również jako bariera ochronna, choć nie jest ona całkowicie nieprzepuszczalna dla niektórych leków, patogenów czy toksyn.
W diagnostyce położniczej ocena łożyska jest istotnym elementem badania ultrasonograficznego. Obserwuje się jego lokalizację (np. łożysko przodujące), strukturę, stopień dojrzałości oraz ewentualne nieprawidłowości. Patologie łożyska, takie jak łożysko przodujące, przedwczesne oddzielenie łożyska czy zaburzenia jego inwazji (placenta accreta, increta, percreta), mogą stanowić poważne zagrożenie dla matki i płodu, prowadząc do powikłań krwotocznych lub niewydolności łożyskowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bevimlar 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu Bevimlar, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z nasileniem działania farmakodynamicznego leku, co przejawiało się m.in. zwiększeniem stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów przy dawkach o znaczeniu klinicznym. W badaniach dotyczących rozrodczości nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samców i samic, jednakże obserwowano powikłania krwotoczne oraz toksyczne efekty na rozwój zarodka i płodu, takie jak poronienia, zaburzenia kostnienia, zmiany w wątrobie płodu, zwiększona częstość wad rozwojowych oraz zmiany w łożysku.
aktywność farmakodynamiczna, antykoagulant, badania farmakologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, krwawienie okołoporodowe, łożysko, mechanizm działania rywaroksabanu, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ odpornościowy, wada rozwojowa, wątroba płodu, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xerdoxo 20 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej produktu Xerdoxo, obejmowała szerokie badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz wpływ na reprodukcję. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a toksyczność po podaniu jednorazowym i wielokrotnym była związana głównie z nasileniem działania farmakodynamicznego jako inhibitora czynnika Xa. U szczurów przy ekspozycji na poziomach klinicznych zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA, bez negatywnego wpływu na stan zwierząt. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, rywaroksaban nie wykazywał fototoksyczności, co jest istotne dla pacjentów narażonych na intensywne nasłonecznienie.
aberracja chromosomowa, antykoagulant, badanie pourodzeniowe, działanie farmakodynamiczne, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, inhibitor czynnika Xa, krwawienie okołoporodowe, łożysko, mechanizm działania farmakologiczny, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, wątroba płodu, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Bluefish 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, bez efektów genotoksycznych, fototoksycznych czy rakotwórczych. W badaniach wielokrotnych zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów, co wiązało się z farmakodynamicznym działaniem leku. Nie stwierdzono zaburzeń płodności u samców i samic szczurów, jednakże rywaroksaban wykazywał toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, manifestujący się poronieniami, zaburzeniami kostnienia, zmianami w wątrobie płodu oraz łożysku, a także zwiększoną częstością wad rozwojowych przy ekspozycji na stężenia o znaczeniu klinicznym.
działanie antykoagulacyjne, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzakrzepowe, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, kancerogenność, krwawienie okołoporodowe, łożysko, mechanizm działania farmakologiczny, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, wątroba płodu, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaxar 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej produktu leczniczego Rivaxar, obejmowały szeroki zakres analiz, w tym farmakologiczne badania bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, fototoksyczność oraz wpływ na organizmy młodociane. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a obserwowane efekty toksyczne po podaniu wielokrotnym były związane z farmakodynamicznym mechanizmem działania rywaroksabanu. U szczurów przy ekspozycji klinicznej odnotowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA, co sugeruje wpływ na układ immunologiczny. Badania nie wykazały negatywnego wpływu na płodność samców i samic, jednak toksyczność reprodukcyjna była związana z działaniem antykoagulacyjnym substancji, manifestującym się powikłaniami krwotocznymi.
aktywność farmakodynamiczna, antykoagulacja, badanie pourodzeniowe, badanie przedkliniczne, działanie antykoagulacyjne, działanie toksyczne, ekspozycja kliniczna, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, kostnienie, łożysko, parametry immunologiczne, plamki wątrobowe, płodność, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, rywaroksaban, toksyczność, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lercaprel 20 mg + 10 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Lercaprel, zawierającego enalapryl maleinian i lerkanidypinę chlorowodorek, wskazują na brak istotnego ryzyka toksykologicznego w modelach zwierzęcych. Trzymiesięczne badania toksyczności doustnej u szczurów oraz testy genotoksyczności nie wykazały zmiany profilu toksyczności w porównaniu do poszczególnych substancji stosowanych osobno. Enalapryl nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność u szczurów, jednak obserwowano zwiększoną śmiertelność młodych przy podawaniu samicom od okresu przed kryciem do laktacji, co wiąże się z przenikaniem substancji przez łożysko i do mleka. Inhibitory ACE, w tym enalapryl, mogą indukować działania niepożądane w późnym okresie rozwoju płodowego, takie jak zgon płodu, wady wrodzone czaszki, fetotoksyczność, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu oraz drożny przewód tętniczy, co jest związane z wpływem na układ renina-angiotensyna płodu oraz niedokrwieniem wynikającym z niedociśnienia matki.
antagonista wapnia, dihydropirydyna, drożny przewód tętniczy, dystocja, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enalapryl, enalapryl maleinian, fetotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, lerkanidypina, lerkanidypina chlorowodorek, łożysko, niedociśnienie, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ renina-angiotensyna, utrata poimplantacyjna zarodków, utrata przedimplantacyjna zarodków, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 267 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu wykazały, że lek nie stanowi istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u myszy, szczurów i psów zaobserwowano odwracalne zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost wątroby. W badaniach kancerogenności u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby oraz u samic szczurów guzów macicy przy dawce 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), jednak mechanizmy te są specyficzne dla zwierząt i nie obserwowane u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność przy standardowych dawkach, choć wysokie dawki (≥450 mg/kg/dobę) powodowały zaburzenia cyklu rozrodczego i wydłużenie ciąży u szczurów. Pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko i do mleka, co należy uwzględnić w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących.
centralnozrazikowy przerost wątroby, cykl rozrodczy, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hormon płciowy, łożysko, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pęknięcie chromosomu, pirfenidon, płyn owodniowy, promieniowanie UV, promieniowanie UVA/UVB, test fotoklastogenny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada wrodzona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fulvestrant medac 250 mg
Fulwestrant, jako lek o działaniu antyestrogenowym, jest stosowany w terapii nowotworów hormonozależnych, jednak jego użycie wiąże się z istotnymi przeciwwskazaniami u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz szczegółowe omówienie z pacjentką konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia. Fulwestrant jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na udokumentowaną toksyczność reprodukcyjną w badaniach na modelach zwierzęcych, w tym przenikanie przez łożysko, zwiększoną śmiertelność płodów oraz ryzyko nieprawidłowości rozwojowych. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać, a pacjentkę poinformować o potencjalnym ryzyku uszkodzenia płodu i utraty ciąży, wdrażając odpowiednie postępowanie diagnostyczne i monitorujące.
antykoncepcja, ciężkie działanie niepożądane, działanie antyestrogenowe, ekspozycja płodu, fulwestrant, funkcja reprodukcyjna, łożysko, mechanizm antyestrogenowy, mleko kobiece, mleko matki, nieprawidłowość rozwojowa płodu, nowotwór hormonozależny, śmiertelność płodu, test ciążowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie płodu, utrata ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin Aurovitas 400 mg
Badania przedkliniczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy szczurów i małp, objawiający się niewielkim zmniejszeniem liczby erytrocytów i płytek krwi przy wysokich dawkach. Zaobserwowano również hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz neurotoksyczność (drgawki u małp) po długotrwałym lub wysokodawkowym leczeniu. Lek wykazuje właściwości genotoksyczne in vitro, związane z hamowaniem gyrazy bakteryjnej i topoizomerazy II, jednak testy in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co zapewnia margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania karcinogennego ani fototoksycznego, co odróżnia moksyfloksacynę od innych chinolonów. Wysokie dawki (>90 mg/kg p.o. u psów, stężenia >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT, a bardzo wysokie dawki dożylne (>300 mg/kg, stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca bez zagrożenia życia.
atrofia siatkówki, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, elektroretinogram, erytrocyty, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, łożysko, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, prąd potasowy, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Trabectedin EVER PHARMA 1 mg
Trabektedyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na ryzyko poważnych wad wrodzonych u płodu, co potwierdzają badania na zwierzętach wykazujące przenikanie substancji przez łożysko. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe poinformowanie lekarza oraz ścisła obserwacja medyczna, zwłaszcza jeśli leczenie przypada na późny okres ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 3 miesiące po jej zakończeniu, a w przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia zaleca się konsultację genetyczną. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas terapii trabektedyną oraz przez 3 miesiące po jej zakończeniu, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i przenikania substancji do mleka.
antykoncepcja, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, karmienie piersią, konserwacja gamet, konserwacja nasienia, konsultacja genetyczna, leczenie trabektedyną, łożysko, mechanizm działania, mleko ludzkie, nieodwracalna bezpłodność, płodność, przenikanie trabektedyny, substancja czynna, trabektedyna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – RIXACAM 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu wykazały brak istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerwowego, co potwierdza zgodność profilu toksyczności z mechanizmem działania jako selektywnego inhibitora czynnika Xa. Testy toksyczności po jednorazowym i wielokrotnym podaniu nie ujawniły niespecyficznych działań toksycznych, choć zaobserwowano farmakodynamiczne efekty, w tym wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym stężeniom. Badania fototoksyczności, genotoksyczności oraz karcynogenności nie wykazały ryzyka reakcji fototoksycznych, uszkodzeń DNA ani potencjału rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania rywaroksabanu.
aberracja chromosomowa, antykoagulant, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, implantacja zarodka, inhibitor czynnika Xa, karcynogenność, łożysko, mutacja genowa, nadwrażliwość na światło, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, reakcja fototoksyczna, rozwój zarodkowy, rywaroksaban, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana morfologiczna - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek dwuwodny – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wapnia chlorek dwuwodny, stosowany w infuzjach, dializie otrzewnowej oraz leczeniu hipokalcemii, przenika przez łożysko, co wymaga ostrożności w ciąży. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone; preparaty takie jak Calrecia i bicaVera nie posiadają wystarczających badań toksyczności reprodukcyjnej. Dializa otrzewnowa w ciąży powinna być stosowana po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Preparaty zawierające wapnia chlorek dwuwodny należy stosować u kobiet ciężarnych wyłącznie, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, a stan kliniczny wymaga terapii bez alternatyw. W trakcie porodu szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu wapnia chlorku w skojarzeniu z oksytocyną ze względu na możliwe zaburzenia stężenia sodu w surowicy.
Calcium Chloratum, Calrecia, CRRT, dializa otrzewnowa, hemofiltracja, hipokalcemia, łożysko, oksytocyna, płyn Ringera, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, SLEDD, stężenie sodu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczny wpływ na rozmnażanie, TPE, wapnia chlorek dwuwodny - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (anty-HBs), stosowana w profilaktyce zakażeń HBV (np. preparaty GAMMA anty-HBs 200, Hepatect CP), przenika przez łożysko, zwłaszcza w trzecim trymestrze ciąży, oraz jest wydzielana do mleka matki. Pomimo braku pełnych danych z kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych, dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój płodu ani stan zdrowia noworodka. Immunoglobuliny obecne w mleku mogą dodatkowo chronić noworodka przed patogenami przenikającymi przez błony śluzowe. Nie zaobserwowano również szkodliwego wpływu na płodność u pacjentek w wieku rozrodczym poddawanych terapii tymi preparatami.
antygen powierzchniowy HBs, błona śluzowa, doświadczenie kliniczne, GAMMA anty-HBs, Hepatect CP, immunoglobulina anty-HBs, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka anty-HBs, karmienie piersią, łożysko, obserwacja kliniczna, patogen, profilaktyka zakażeń, trzeci trymestr ciąży, wirus HBV, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydzielanie do mleka matki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nalgesin 275 mg
Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że naproksen sodowy charakteryzuje się względnie niską toksycznością, choć jego tolerancja różni się między gatunkami zwierząt. Myszy, króliki, małpy i świnie dobrze tolerowały wielokrotne dawki, natomiast szczury i szczególnie psy wykazywały większą wrażliwość na działania toksyczne. Głównym narządem docelowym toksyczności był przewód pokarmowy, a także obserwowano wpływ na funkcję nerek, co jest typowe dla NLPZ. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, embriotoksyczności ani teratogenności, jednak podawanie naproksenu w późnym okresie ciąży skutkowało wydłużeniem czasu trwania ciąży oraz opóźnieniem porodu.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, embriotoksyczność, funkcja nerek, karcynogenność, łożysko, model zwierzęcy, mutagenność, nadciśnienie płucne, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewód Botalla, przewód pokarmowy, teratogenność, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rowatinex –
Lek Rowatinex, dostępny w formie kropli doustnych (roztwór olejowy o jasnożółtej lub zielonkawożółtej barwie) oraz kapsułek miękkich, zawiera kompleks olejków eterycznych i związków terpenowych, takich jak α-pinen, β-pinen, kamfen, cyneol, fenchon, borneol oraz anetol. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników, co wymaga bezwzględnego unikania leku u pacjentów z historią reakcji alergicznych na te substancje. Ponadto, Rowatinex jest bezwzględnie przeciwwskazany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na potencjalne przenikanie olejków eterycznych przez łożysko i ryzyko teratogenne, a także u kobiet karmiących piersią, gdyż składniki mogą przenikać do mleka matki i wywoływać działania niepożądane u niemowląt.
działanie niepożądane, kapsułka miękka, krople doustne, laktacja, łożysko, nadwrażliwość na składniki leku, olejek eteryczny, pierwszy trymestr ciąży, preparat roślinny, reakcja alergiczna, roztwór olejowy, rozwój płodu, substancja czynna, wywiad alergiczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wapnia laktobionian – Właściwości farmakokinetyczne
Wapnia laktobionian (Calcii lactobionas) jest stosowany w preparatach farmaceutycznych jako źródło jonów wapniowych, często w połączeniu z wapnia glukonolaktobionianem. W syropach takich jak Calcium Hasco i Calcium Polfarmex, stężenie wapnia laktobionianu dwuwodnego wynosi 6,4 g/100 ml, a wapnia glukonolaktobionianu bezwodnego 29,4 g/100 ml, co przekłada się na około 115 mg jonów wapniowych w 5 ml syropu. Wchłanianie wapnia odbywa się głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie cienkim poprzez transport aktywny, z efektywnością około 30%. Wchłanianie jest modulowane przez czynniki dietetyczne (laktoza, białko, kwas cytrynowy), witaminę D (kalcytriol) oraz parathormon, natomiast hamowane przez glikokortykosteroidy, kalcytoninę, kwas szczawiowy, fitynowy, fosforany oraz wiek pacjenta.
dynamiczna równowaga, enterocyt, hormon kalcytropowy, hydroksyapatyt, jon wapnia, kalcytonina, kalcytriol, kłębuszek nerkowy, łożysko, mineralizacja tkanki kostnej, osteoporoza, parathormon, płyn ustrojowy, tkanka kostna, transport aktywny, transport bierny, wapń glukonolaktobionian, wapń laktobionian, wchłanianie zwrotne, witamina D - Leksykon substancji czynnych
Kolchicyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kolchicyna, obecna w preparatach takich jak Colchianova, Colchican, Colchicine Genoptim, Colchicine RPH oraz Colchicum Dispert, wykazuje istotny wpływ na funkcje rozrodcze, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka dla płodności u obu płci. U mężczyzn obserwowano odwracalną oligospermię i azoospermię, co wiąże się z hamowaniem spermiogenezy i zaburzeniami w wytwarzaniu mikrotubul podczas mejozy i mitozy. U kobiet badania na zwierzętach wykazały negatywny wpływ na penetrację plemników oraz zaburzenia podziałów mejotycznych, jednak dane kliniczne nie potwierdzają jednoznacznego związku z niepłodnością. Ze względu na potencjalne działanie genotoksyczne, zaleca się, aby mężczyźni unikali poczęcia dziecka podczas terapii i przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a kobiety w wieku rozrodczym stosowały skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez minimum 3 miesiące po zakończeniu terapii. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania kolchicyny konieczne jest poradnictwo genetyczne.
azoospermia, cytokineza, czynnik mutagenny, dna moczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ejakulat, farmakodynamika, genotoksyczność, glikokortykosteroidy, kolchicyna, łożysko, mejoza, mikrotubule, NLPZ, penetracja plemników, poradnictwo genetyczne, przenikanie przez łożysko, rodzinna gorączka śródziemnomorska, spermatogeneza, spermiogeneza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Levothyroxine Accord 200 mcg
Stosowanie lewotyroksyny w ciąży wymaga ścisłego monitorowania stężenia TSH, które może wzrastać już od 4. tygodnia ciąży, co często wymaga zwiększenia dawki leku w celu utrzymania wartości TSH w zakresie referencyjnym dla danego trymestru. Po porodzie dawkę lewotyroksyny należy niezwłocznie przywrócić do poziomu sprzed ciąży, gdyż stężenie TSH normalizuje się w ciągu 6-8 tygodni. Terapia lewotyroksyną w zalecanych dawkach nie wykazuje działania teratogennego ani toksycznego na płód, jednak nadmierne dawki mogą negatywnie wpływać na rozwój prenatalny i postnatalny dziecka. W czasie ciąży nie zaleca się łączenia lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu.
działanie teratogenne, funkcja tarczycy, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, łożysko, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, rozwój płodu, rozwój postnatalny, sekrecja TSH, substancja radioaktywna, terapia hormonalna tarczycy, terapia skojarzona, test diagnostyczny, TSH, zakres referencyjny - Leksykon substancji czynnych
Propofol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Propofol, stosowany w anestezjologii, nie ma jednoznacznie ustalonego bezpieczeństwa w okresie ciąży, dlatego jego użycie u kobiet ciężarnych jest zalecane wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności medycznej. Badania na zwierzętach wskazują na potencjalne ryzyko zaburzeń neurorozwojowych oraz negatywny wpływ na reprodukcję. Propofol przenika przez łożysko i może wywoływać depresję układu krążenia i oddechowego u noworodka, co stanowi przeciwwskazanie do rutynowego stosowania w anestezjologii położniczej. Dawkowanie powinno być ograniczone do nieprzekraczania 2,5 mg/kg masy ciała do wprowadzenia do znieczulenia oraz 6 mg/kg masy ciała/godz. do podtrzymania znieczulenia. Wyjątkiem jest zastosowanie propofolu podczas zabiegów przerwania ciąży.
anestezjologia, anestezjologia położnicza, dawkowanie, depresja oddechowa, depresja układu krążenia, działanie leku, karmienie piersią, łożysko, mleko kobiece, profil bezpieczeństwa, propofol, środek anestetyczny, substancja czynna, układ oddechowy, wiek rozrodczy, wskazanie medyczne, zaburzenia neurorozwojowe, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Jodek sodu – Właściwości farmakokinetyczne
Jodek sodu (Na 131I) charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do stabilnego jodu. Po podaniu doustnym wchłania się szybko w górnym odcinku przewodu pokarmowego, z około 90% dawki wchłoniętej w ciągu 60 minut, przy czym tempo wchłaniania zależy od czynności tarczycy (przyspieszone w nadczynności, spowolnione w niedoczynności). W surowicy równowaga stężenia aktywności jodu osiągana jest po około 40 minutach. Tarczyca wychwytuje około 20% jodu podczas jednego przejścia krwi, z maksymalnym wychwytem w ciągu 24-48 godzin (50% maksimum po 5 godzinach). Klirens jodu przez tarczycę waha się od 5 do 50 ml/min, ale może wzrosnąć do 100 ml/min w niedoborze jodu i nawet do 1000 ml/min w nadczynności tarczycy, natomiast przy nadmiarze jodków spada do 2-5 ml/min. Jodek sodu jest także wychwytywany przez inne tkanki, takie jak ślinianki, śluzówka żołądka, sploty naczyniowe mózgu, łożysko, mleko kobiet karmiących oraz nerki.
aktywny transport, ciało szkliste, ciecz wodnista, dializa otrzewnowa, efektywny okres półtrwania, eutyreoza, farmakokinetyka, górny odcinek przewodu pokarmowego, hormon tarczycy, izotop jodu 131, jodek sodu, klirens nerkowy, kompartment, krople do oczu, łożysko, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, okres półtrwania, opróżnianie żołądka, procesy farmakokinetyczne, reszty tyrozylowe, ślinianki, śluzówka żołądka, soczewka oka, splot naczyniowy mózgu, stężenie jodu w surowicy, tyreoglobulina, wchłanianie leku, wychwyt tarczycowy, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dalacin C 300 mg
Klindamycyna, substancja czynna DALACIN C (kapsułki 300 mg), wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach nieskutkujących toksycznością u ciężarnych samic. Farmakokinetyka wskazuje na przenikanie klindamycyny przez łożysko, z osiągnięciem stężenia w płynie owodniowym około 30% stężenia we krwi matki. Dane kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania w II i III trymestrze ciąży, jednak brak jest odpowiednich badań w I trymestrze, co wymaga stosowania leku jedynie przy bezwzględnej konieczności i po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Abmetfina XR 500 mg
Metformina, jako lek przeciwcukrzycowy, jest istotnym elementem terapii u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w okresie planowania ciąży, ciąży oraz karmienia piersią. Kontrola glikemii w fazie prekoncepcyjnej i ciąży jest kluczowa dla zmniejszenia ryzyka wad wrodzonych, poronień oraz innych powikłań, takich jak nadciśnienie wywołane ciążą czy stan przedrzucawkowy. Metformina przenika przez łożysko, osiągając stężenia u płodu porównywalne z matczynymi, jednak dane z ponad 1000 przypadków nie wykazały zwiększonego ryzyka teratogenności ani toksyczności. W praktyce klinicznej metformina może być stosowana jako uzupełnienie lub alternatywa insulinoterapii, z indywidualnym uwzględnieniem korzyści i potencjalnych ryzyk, zwłaszcza biorąc pod uwagę ograniczone dane dotyczące długoterminowego wpływu na masę ciała i rozwój dzieci eksponowanych in utero.
działanie teratogenne, hiperglikemia, insulinoterapia, karmienie piersią, kontrola glikemii, leczenie przeciwcukrzycowe, lek przeciwcukrzycowy, łożysko, metformina w ciąży, mleko kobiece, nadciśnienie ciążowe, okres prekoncepcyjny, poronienie, powikłanie ciąży, śmiertelność okołoporodowa, stan przedrzucawkowy, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Aurovitas 10 mg
Przedkliniczne badania rywaroksabanu obejmowały szeroki zakres analiz bezpieczeństwa, w tym farmakologiczne badania bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, fototoksyczność, genotoksyczność oraz ocenę potencjalnego działania rakotwórczego. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka, choć w badaniach toksyczności wielokrotnych dawek zaobserwowano efekty związane z nasilonym działaniem farmakodynamicznym inhibitora czynnika Xa. U szczurów, przy ekspozycji na poziomach klinicznie istotnych, stwierdzono podwyższone stężenia immunoglobulin IgG i IgA w osoczu, co może wskazywać na immunomodulację. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność samców i samic, jednak ujawniono toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, w tym zwiększone ryzyko poronień, zaburzenia kostnienia, zmiany w strukturze łożyska oraz zwiększoną częstość wad rozwojowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aristo 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów, ocenianych na podstawie AUC. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy ekspozycji do 4-krotności dawki klinicznej 180 mg/dobę. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszoną masę ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalemię u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co może mieć implikacje dla rozwoju płodu. Badania genotoksyczności i karcinogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, cynakalcet, densytometria kości, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipokalcemia, kanał KATP, łożysko, płodność, płytki wzrostu kości, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xiltess 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej leku Xiltess, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, potwierdzając jego dobrze scharakteryzowany profil bezpieczeństwa. Analizy obejmowały toksyczność po podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, fototoksyczność, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. W badaniach wielokrotnych obserwowano efekty wynikające z farmakodynamicznej aktywności leku, w tym zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji na poziomach klinicznych. Rywaroksaban nie wpływał na płodność samców i samic szczurów, jednak wykazano toksyczny wpływ na reprodukcję związany z mechanizmem działania leku, prowadzący do powikłań krwotocznych.
antykoagulant, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, inhibitor krzepnięcia, krwawienie okołoporodowe, łożysko, mechanizm farmakologiczny, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność jednokrotna, toksyczność młodociana, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ivineb 5 mg
Nebiwolol, będący selektywnym beta1-adrenolitykiem, stosowany w preparacie Ivineb (5 mg), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Podawanie nebiwololu w ciąży wiąże się z ryzykiem hemodynamicznych działań niepożądanych, takich jak zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co może prowadzić do opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, poronienia, porodu przedwczesnego oraz wewnątrzmacicznego obumarcia płodu. U płodu i noworodka obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii. Z tego względu nebiwolol jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści kliniczne przewyższają ryzyko i nie ma alternatywnego leczenia. W takich przypadkach konieczne jest ścisłe monitorowanie przepływu maciczno-łożyskowego oraz rozwoju płodu, a także intensywna obserwacja noworodka w pierwszych 3 dobach życia.
atropina, beta-adrenolityk, bradykardia, chlorowodorek izoprenaliny, dobutamina, glukagon, hipoglikemia, katecholamina, lek przeczyszczający, łożysko, metyloatropina, nebiwolol, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, ostra niewydolność serca, płukanie żołądka, poród przedwczesny, poronienie, preparat osoczozastępczy, przepływ krwi maciczno-łożyskowy, receptor beta1-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, węgiel aktywowany, wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, związek lipofilny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gastrobonisol
Produkt leczniczy Gastrobonisol w postaci płynu doustnego zawiera do 60% objętościowych etanolu, co przekłada się na 1,23 g etanolu w dawce 2,5 ml (równoważnik 30 ml piwa lub 12,5 ml wina) oraz 0,49 g etanolu w dawce 1 ml (12 ml piwa lub 5 ml wina). Ze względu na wysoką zawartość alkoholu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą alkoholową, a także wymaga szczególnej ostrożności u osób z chorobami wątroby, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią, gdyż etanol może nasilać zaburzenia funkcji wątroby, obniżać próg drgawkowy oraz przenikać przez łożysko i do mleka matki. Pacjenci z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem terapii ze względu na potencjalny wpływ składników leku na błonę śluzową przewodu pokarmowego.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, boże drzewko, choroba alkoholowa, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka, ciąża, dwunastnica, etanol, karmienie piersią, korzeń mniszka, liść mięty, łożysko, napad padaczkowy, owoc ostropestu, padaczka, próg drgawkowy, progresja choroby wątroby, zaburzenie funkcji wątroby, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lapixen 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lacydypiny wykazały, że działania toksyczne leku są odwracalne i zgodne z farmakologicznym profilem antagonistów wapnia. Główne efekty obejmowały zmniejszoną kurczliwość mięśnia sercowego, rozrost dziąseł oraz zaparcia, obserwowane przy dużych dawkach. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki 15 mg/kg masy ciała do 14 dnia ciąży powodowały wewnątrzmaciczną śmierć płodu oraz zwiększenie masy łożyska, przy czym NOAEL ustalono na 2,5 mg/kg. U królików dawki 18 mg/kg między 6 a 18 dniem ciąży skutkowały zmniejszeniem masy ciała płodu (NOAEL 9 mg/kg). Ponadto, u szczurów obserwowano zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz hamowanie skurczów macicy, co jest zgodne z mechanizmem działania antagonistów wapnia na mięśnie gładkie.
antagonista wapnia, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, blokowanie kanałów wapniowych, działanie toksyczne, gruczolak, kurczliwość mięśnia sercowego, lacydypina, łożysko, mięsień gładki, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozrost dziąseł, rozrost komórek śródmiąższowych, ryzyko genotoksyczne, skurcz macicy, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość, zaparcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medithyrox 88 mcg
Przeprowadzone badania przedkliniczne preparatu Medithyrox, zawierającego lewotyroksynę sodową, wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej, co wskazuje na minimalne ryzyko poważnych działań niepożądanych po jednorazowym podaniu nawet w zwiększonych dawkach. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano gatunkową różnicę wrażliwości: u szczurów wystąpiły objawy hepatopatii, zwiększona częstość zespołu nerczycowego oraz istotne zmiany masy narządów wewnętrznych, natomiast u psów nie stwierdzono klinicznie istotnych działań niepożądanych. Wyniki te podkreślają konieczność uwzględnienia różnic gatunkowych przy ocenie bezpieczeństwa leku.
badanie przedkliniczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, hepatopatia, hormon tarczycy, lewotyroksyna sodowa, łożysko, Medithyrox, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, proces nowotworowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wada rozwojowa, zespół nerczycowy - Leksykon substancji czynnych
Metyrapon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Metopirone (metyrapon) nie wykazały istotnego ryzyka toksyczności po podaniu pojedynczej ani wielokrotnej dawki. Testy in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego ani genotoksycznego. Niemniej jednak, brak jest odpowiednich badań dotyczących wpływu metyraponu na reprodukcję, teratogenność oraz rozwój pourodzeniowy u zwierząt doświadczalnych. Wykazano, że metyrapon hamuje syntezę testosteronu u samców gryzoni, psów i naczelnych oraz wpływa na steroidogenezę w jajnikach samic szczurów, co jest prawdopodobnie związane z hamowaniem syntezy kortykosteronu. U samców psów i langurów podawanie metyraponu przez 30-40 dni powodowało znaczną utratę spermatogonii, spermatocytów i plemników, a u młodych myszy (30 dni) po 21-dniowej terapii obserwowano niedorozwój macic i atrezję pęcherzyków trzeciorzędowych.