N-acetylotransferaza
N-acetylotransferaza (NAT) to enzym odgrywający kluczową rolę w procesach detoksykacji organizmu oraz metabolizmie ksenobiotyków i leków. Enzym ten katalizuje przeniesienie grupy acetylowej z acetylo-koenzymu A na różne związki zawierające grupy aminowe, sulfonamidowe lub hydrazylowe.
W organizmie człowieka występują głównie dwie izoformy: NAT1 i NAT2, kodowane przez różne geny. NAT2 wykazuje znaczący polimorfizm genetyczny, co prowadzi do podziału populacji na szybkich, pośrednich i wolnych acetylatorów. Ta zmienność ma istotne implikacje kliniczne – wpływa na metabolizm wielu leków, w tym izoniazidu, hydralazyny, prokainamidu czy sulfonamidów.
Status acetylatora pacjenta może determinować skuteczność terapii oraz ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Wolni acetylatorzy są bardziej narażeni na toksyczność leków metabolizowanych przez NAT2, podczas gdy szybcy acetylatorzy mogą wymagać wyższych dawek dla osiągnięcia efektu terapeutycznego. Badania nad polimorfizmami NAT mają również znaczenie w ocenie podatności na nowotwory indukowane przez czynniki środowiskowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, ze względu na 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Inhibitory proteaz (atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC rozuwastatyny około 3-krotnie, co wymaga ostrożnej modyfikacji dawki. Gemfibrozyl i fenofibrat podnoszą stężenia rozuwastatyny (1,9-krotnie) i ezetymibu (1,5-1,7-krotnie), zwiększając ryzyko miopatii i kamicy żółciowej. Kwas fusydowy w terapii ogólnoustrojowej znacząco podnosi ryzyko rabdomiolizy, dlatego zaleca się przerwanie stosowania rozuwastatyny podczas jego podawania. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co może obniżać skuteczność terapii, a kolestyramina zmniejsza AUC ezetymibu o 55%, osłabiając jego działanie hipolipemizujące.
antagonista witaminy K, BCRP, białko transportowe, cholesterol frakcji LDL, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, erytromycyna, etynyloestradiol, fluindion, flukonazol, glukuronid ezetymibu, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kolestyramina, kwas fusydowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, N-acetylotransferaza, niewydolność nerek, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Coltowan 10 mg
Ezetymib, składnik preparatu Coltowan, wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych, nie indukując enzymów cytochromu P450 (1A2, 2D6, 2C8, 2C9, 3A4) ani N-acetylotransferazy, co minimalizuje ryzyko interakcji z wieloma lekami. Badania kliniczne potwierdziły brak istotnego wpływu ezetymibu na farmakokinetykę leków takich jak dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, glipizyd, tolbutamid czy midazolam. Jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy zmniejsza szybkość wchłaniania ezetymibu, jednak bez wpływu na jego biodostępność, co nie wymaga modyfikacji dawkowania. Istotną interakcją jest zmniejszenie AUC ezetymibu o około 55% przy jednoczesnym stosowaniu z kolestyraminą, co może osłabić efekt hipolipemizujący. Ponadto, współstosowanie z fibratami (fenofibrat, gemfibrozyl) zwiększa stężenie ezetymibu odpowiednio 1,5- i 1,7-krotnie, a także wiąże się z ryzykiem kamicy żółciowej, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii.
atorwastatyna, AUC, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba sercowo-naczyniowa, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipidemia, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, fluindion, fluwastatyna, frakcja lipoprotein, gemfibrozyl, glipizyd, glukuronian ezetymibu, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kamica żółciowa, klirens kreatyniny, kolestyramina, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lewonorgestrel, lowastatyna, midazolam, N-acetylotransferaza, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, prawastatyna, rozuwastatyna, stłuszczenie wątroby, symwastatyna, tolbutamid, triglicerydy, warfaryna, zaburzenie lipidowe, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Interakcje leku – Suvardio Plus 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, które powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, a także z inhibitorami proteaz (np. atazanawir + rytonawir), które mogą trzykrotnie zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę. Inne ważne interakcje obejmują leki takie jak gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny i 1,7-krotne zwiększenie stężenia ezetymibu), fenofibrat (1,5-krotne zwiększenie stężenia ezetymibu i ryzyko kamicy żółciowej), kwas fusydowy (zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy), oraz leki zobojętniające sok żołądkowy, które zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%. W przypadku leków zwiększających ekspozycję na rozuwastatynę zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg/dobę i dostosowanie dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez leków interferujących.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, BCRP, choroba wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, INR, kamica żółciowa, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek zobojętniający, lopinawir, miopatia, N-acetylotransferaza, niacyna, niewydolność nerek, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, regorafenib, rozuwastatyna i ezetymib, rytonawir, symeprewir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir - Leksykon leków
Interakcje leku – Etibax 10 mg
Ezetymib, substancja czynna leku Etibax, nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, 2D6, 2C8, 2C9, 3A4 oraz N-acetylotransferazę. Jednoczesne stosowanie ezetymibu w dawce 10 mg/dobę nie wpływa istotnie na biodostępność warfaryny ani na czas protrombinowy, jednak postmarketingowo odnotowano zwiększenie INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub fluindion, co wymaga monitorowania INR. Istotne interakcje farmakokinetyczne zaobserwowano z cyklosporyną – u pacjentów po przeszczepieniu nerki podanie 10 mg ezetymibu powodowało 3,4- do 12-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, a jednoczesne stosowanie ezetymibu (20 mg/dobę) zwiększało AUC cyklosporyny średnio o 15%. Zaleca się ostrożność i monitorowanie stężenia cyklosporyny u pacjentów stosujących oba leki. Kolestyramina zmniejsza AUC ezetymibu o około 55%, co może osłabiać efekt obniżający LDL, dlatego ezetymib należy podawać co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po lekach wiążących kwasy żółciowe.
atorwastatyna, AUC, badanie pęcherzyka żółciowego, benzodiazepina, cholesterol LDL, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dapson, dekstrometorfan, digoksyna, enzym cytochromu P450, etynyloestradiol, fenofibrat, fibrat, fluwastatyna, gemfibrozyl, glikozyd nasercowy, glipizyd, INR, interakcja farmakokinetyczna, kamica żółciowa, klirens kreatyniny, kolestyramina, lek obniżający poziom lipidów, lek przeciwcukrzycowy, lek wiążący kwasy żółciowe, lek zobojętniający, lowastatyna, midazolam, N-acetylotransferaza, niewydolność serca, pochodna kumaryny, prawastatyna, rozuwastatyna, statyna, symwastatyna, tolbutamid, trójglicerydy, warfaryna, zaburzenie czynności nerek