efekt opioidowy
Efekt opioidowy odnosi się do szeregu zmian fizjologicznych i psychologicznych zachodzących w organizmie pod wpływem działania opioidów – substancji oddziałujących na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym. Główne działania obejmują analgezję (zniesienie bólu), euforię, sedację, depresję oddechową oraz zmniejszenie perystaltyki jelit.
W praktyce klinicznej efekt opioidowy jest wykorzystywany przede wszystkim w terapii bólu ostrego i przewlekłego. Interakcja opioidów z receptorami μ (mu), κ (kappa) i δ (delta) prowadzi do hamowania transmisji bodźców bólowych zarówno na poziomie rdzenia kręgowego, jak i wyższych pięter układu nerwowego. Intensywność efektu zależy od powinowactwa danego leku do poszczególnych typów receptorów oraz jego dawki.
Warto podkreślić, że długotrwałe stosowanie opioidów może prowadzić do rozwoju tolerancji (konieczności zwiększania dawki dla uzyskania tego samego efektu terapeutycznego) oraz zależności fizycznej i psychicznej. Z tego powodu leczenie opioidami, szczególnie przewlekłe, wymaga regularnej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Reasec 2,5 mg + 25 mcg
Przedawkowanie leku Reasec, zawierającego 2,5 mg difenoksylatu chlorowodorku oraz 0,025 mg atropiny siarczanu, prowadzi do dwufazowej toksyczności. W pierwszej fazie dominują objawy toksycznego działania atropiny, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie, zatrzymanie moczu, nerwowość, uderzenia gorąca, hipertermia, tachykardia oraz przyspieszony oddech. Po kilku godzinach pojawiają się objawy przedawkowania difenoksylatu chlorowodorku, w tym zwężenie źrenic, senność, hipodynamia, zaparcia, ból brzucha, wymioty, hipotermia oraz najpoważniejsze powikłania, takie jak zatrzymanie oddechu i śpiączka, które mogą wystąpić z opóźnieniem 12-30 godzin i nawracać pomimo leczenia. Ze względu na ryzyko opóźnionego zatrzymania oddechu, konieczna jest przedłużona obserwacja pacjenta przez co najmniej 48 godzin po przedawkowaniu.
antidotum, atropina siarczan, dekontaminacja przewodu pokarmowego, difenoksylat chlorowodorek, drożność dróg oddechowych, działanie antycholinergiczne, efekt opioidowy, hipertermia, hipodynamia, hipotermia, nalokson chlorowodorek, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przyspieszony oddech, Reasec, receptory muskarynowe, rozszerzenie źrenic, śpiączka, suchość błon śluzowych, sztuczne oddychanie, tachykardia, toksyczność atropiny, uderzenia gorąca, węgiel aktywny, wstrzyknięcie dożylne, zaparcia, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ultiva 5 mg
Ultiva (remifentanyl) jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji, o stężeniu końcowym 1 mg/ml po odtworzeniu. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, z zastosowaniem wykalibrowanej pompy infuzyjnej i odpowiednio przygotowanego zestawu infuzyjnego, z zachowaniem zasad minimalizacji przestrzeni martwej i obowiązkowym przepłukaniem po zakończeniu podawania. Stężenia roztworu do infuzji ręcznej wynoszą od 20 do 250 µg/ml, z zalecanymi wartościami 50 µg/ml dla dorosłych i 20-25 µg/ml dla dzieci powyżej 1 roku życia. Dawkowanie remifentanylu powinno być indywidualnie dostosowane, z uwzględnieniem wskazań klinicznych, takich jak indukcja znieczulenia (bolus 1 µg/kg, infuzja 0,5-1,0 µg/kg/min), podtrzymanie znieczulenia z wentylacją mechaniczną (0,4 µg/kg/min) czy analgezja pooperacyjna (0,05-0,2 µg/kg/min). U pacjentów w podeszłym wieku dawkę początkową należy zmniejszyć o 50%, a u osób otyłych dawkowanie opierać na masie należnej. Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, natomiast w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby może wystąpić zwiększona wrażliwość na działanie depresyjne.
analgezja pooperacyjna, chlorowodorek remifentanylu, drożność dróg oddechowych, efekt depresyjny, efekt opioidowy, indukcja znieczulenia, oddech spontaniczny, okres półtrwania, personel medyczny, podtrzymanie znieczulenia, pompa infuzyjna, remifentanyl, resuscytacja oddechowa i krążeniowa, sedacja, silny opioid, wentylacja mechaniczna, wentylacja wspomagana, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, wstrzyknięcie zewnątrzoponowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne