przejściowa ślepota
Przejściowa ślepota (amaurosis fugax) to krótkotrwała, nagła utrata widzenia w jednym lub obu oczach, która typowo ustępuje w ciągu kilku minut. Zjawisko to najczęściej występuje na skutek przemijającego niedokrwienia struktur wzrokowych i stanowi ważny sygnał ostrzegawczy możliwych poważniejszych incydentów naczyniowych.
Główną przyczyną przejściowej ślepoty jest zwykle niedokrwienie siatkówki lub nerwu wzrokowego spowodowane zatorami tętniczymi, skurczem naczyń lub zmianami miażdżycowymi w tętnicach szyjnych lub kręgowych. Inne przyczyny obejmują migreny z aurą wzrokową, napady padaczkowe, przejściowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, hipoglikemię czy niektóre choroby autoimmunologiczne.
Diagnostyka przejściowej ślepoty powinna obejmować dokładne badanie neurologiczne, okulistyczne, USG dopplerowskie tętnic szyjnych, badania obrazowe mózgu (CT lub MRI) oraz ocenę układu sercowo-naczyniowego. Epizod przejściowej ślepoty wymaga pilnej konsultacji specjalistycznej, gdyż może poprzedzać udar mózgu lub inne poważne zaburzenia naczyniowe.
Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę i może obejmować leki przeciwpłytkowe, przeciwzakrzepowe, statyny, kontrolę ciśnienia tętniczego i glikemii, a w przypadku znacznego zwężenia tętnic szyjnych – zabieg endarterektomii lub angioplastyki. Profilaktyka obejmuje modyfikację czynników ryzyka chorób naczyniowych, w tym zaprzestanie palenia, kontrolę nadciśnienia, cukrzycy i dyslipidemii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml
Ondansetron B. Braun w stężeniach 0,08 mg/ml oraz 0,16 mg/ml, stosowany do infuzji, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się ból głowy (bardzo często, ≥ 1/10), uczucie „uderzenia krwi” i gorąca (często, ≥ 1/100 do < 1/10) oraz zaparcia (często), związane z przedłużeniem pasażu jelitowego. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości typu wczesnego, w tym potencjalnie śmiertelne reakcje anafilaktyczne (rzadko, ≥ 1/10 000 do < 1/1 000). Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) zgłaszane są mimowolne zaburzenia ruchowe (reakcje pozapiramidowe, dystonia, dyskineza), bóle w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca i bradykardia, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Wydłużenie odstępu QT, w tym torsades de pointes, występuje rzadko, a niedokrwienie mięśnia sercowego ma nieznaną częstość. Działania niepożądane neurologiczne obejmują także napady drgawek oraz przejściowe zaburzenia widzenia, w tym bardzo rzadkie przypadki przejściowej ślepoty, zwłaszcza u pacjentów poddawanych chemioterapii cisplatyną.
adrenalina, arytmia komorowa, bradykardia, chemioterapia, cisplatyna, częstoskurcz komorowy, czynność wątroby, dyskineza, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, mimowolne zaburzenia ruchowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowo-krążeniowa, obrzęk dróg oddechowych, ondansetron, pasaż jelitowy, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości typu wczesnego, reakcja pozapiramidowa, skurcz oskrzeli, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zamazane widzenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dotagraf multidose 0,5 mmol/ml
Dotagraf multidose, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej, jest środkiem kontrastowym stosowanym w rezonansie magnetycznym (MRI). Działania niepożądane po jego podaniu mają przeważnie łagodny lub umiarkowany charakter i są przejściowe. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych działania niepożądane o częstości występowania od ≥1/1000 do <1/100 obejmują m.in. uczucie zimna, niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, występują bardzo rzadko, ale mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który w wyjątkowych przypadkach bywa śmiertelny. Zgłaszano także pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF) u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin.
ból głowy, hemoliza, kołatanie serca, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, martwica miejsca wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezje, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lidocaine 2% Fresenius Kabi
Lidocaine 2% Fresenius Kabi (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera chlorowodorek lidokainy i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza ze względu na ryzyko toksyczności neurologicznej i kardiologicznej przy wysokich stężeniach we krwi. Lek powinien być podawany wyłącznie przez personel medyczny z doświadczeniem w resuscytacji i dostępem do odpowiedniego sprzętu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami automatyzmu i przewodzenia serca, przyjmujących leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron), z niewydolnością serca, bradykardią, ciężkim wstrząsem, zaburzeniami oddechowymi, napadami drgawkowymi, miastenią, koagulopatią, zaburzeniami czynności wątroby i nerek (klirens kreatyniny <10 mL/min), a także u osób w podeszłym wieku i ogólnie osłabionych. Przed podaniem dożylnym konieczne jest wyrównanie zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych, takich jak hipokaliemia, hipoksja oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. Podczas znieczulenia podpajęczynówkowego i okołoszyjkowego wymagana jest ścisła kontrola parametrów hemodynamicznych i częstości akcji serca płodu, ze względu na ryzyko niedociśnienia, bradykardii oraz powikłań neurologicznych i kardiologicznych.
amiodaron, aPTT, bezdech, blokada okołoszyjkowa, bradykardia, chlorowodorek lidokainy, chondroliza, ciężki wstrząs, CPK, czas kaolinowo-kefalinowy, czas krwawienia, częstość akcji serca płodu, drgawki, działanie porfirogenne, fosfokinaza kreatynowa, heparyna, hipokaliemia, hipoksja, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwzakrzepowy, miastenia, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ostry zawał mięśnia sercowego, parametr krzepnięcia, płytka krwi, podanie dostawowe, porfiria, przejściowa ślepota, przestrzeń podpajęczynówkowa, roztwór koloidowy, roztwór krystaloidowy, tachykardia płodu, upośledzona czynność oddechowa, uszkodzenie chrząstki stawowej, wskaźnik Quicka, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenia neurologiczne i kardiologiczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zagałkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań, zawierający ondansetron chlorowodorek dwuwodny, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (bardzo często, ≥1/10). Często występują również zaparcia związane z przedłużeniem pasażu jelitowego oraz miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia dożylnego. Rzadko zgłaszane są reakcje nadwrażliwości typu wczesnego, w tym anafilaksja, która może stanowić zagrożenie życia. W zakresie układu nerwowego odnotowano bezwolne zaburzenia ruchowe (reakcje pozapiramidowe, dystonia, dyskineza) oraz napady drgawek (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadko występują zawroty głowy, zwłaszcza przy szybkim podaniu dożylnym, a bardzo rzadko depresja i przejściowa ślepota, która ustępuje zwykle w ciągu 20 minut, często u pacjentów leczonych jednocześnie cisplatyną.
anafilaksja, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chemioterapia cisplatyną, czkawka, depresja, dyskineza, napad drgawkowy, napad przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie odcinka ST, ondansetron chlorowodorek dwuwodny, pasaż jelitowy, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości typu wczesnego, reakcja pozapiramidowa, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, świąd, torsade de pointes, uderzenie krwi, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zamazane widzenie, zaparcie, zawrót głowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych