chlorowodorek epirubicyny
Chlorowodorek epirubicyny to cytostatyk z grupy antracyklin, stosowany w chemioterapii różnych typów nowotworów. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez interkalację do DNA, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych oraz indukcji pęknięć nici DNA za pośrednictwem inhibicji topoizomerazy II.
Lek ten znajduje zastosowanie w leczeniu raka piersi (zarówno we wczesnym stadium, jak i w chorobie zaawansowanej), nowotworów układu chłonnego, mięsaków tkanek miękkich oraz niektórych guzów litych. W porównaniu do doksorubicyny, epirubicyna charakteryzuje się korzystniejszym profilem kardiotoksyczności przy zachowaniu podobnej skuteczności przeciwnowotworowej.
Do najważniejszych działań niepożądanych chlorowodorku epirubicyny należą: mielosupresja (szczególnie neutropenia), kardiotoksyczność (zarówno ostra, jak i przewlekła, kumulacyjna), nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych, łysienie oraz miejscowe uszkodzenia tkanek w przypadku wynaczynienia. Kumulacyjna dawka życiowa leku nie powinna przekraczać 900-1000 mg/m² powierzchni ciała ze względu na ryzyko rozwoju kardiomiopatii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Epirubicin-EBEWE
Chlorowodorek epirubicyny jest lekiem cytotoksycznym, którego podawanie wymaga nadzoru doświadczonego specjalisty oraz odpowiedniego zaplecza diagnostyczno-terapeutycznego, zwłaszcza przy dużych dawkach. Terapia powinna być rozpoczęta po ustąpieniu ostrych objawów toksyczności poprzednich chemioterapii. Epirubicyna niesie ryzyko kardiotoksyczności w formie wczesnej (częstoskurcz zatokowy, zmiany w EKG, tachy- i bradyarytmie) oraz opóźnionej, manifestującej się zmniejszeniem LVEF i objawami zastoinowej niewydolności serca. Ryzyko ciężkiej kardiomiopatii wzrasta znacząco po przekroczeniu dawki skumulowanej 900 mg/m². Monitorowanie czynności serca (EKG, LVEF metodą MUGA lub ECHO) jest obligatoryjne przed i w trakcie leczenia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze choroby serca, radioterapia śródpiersia, wcześniejsze leczenie antracyklinami, stosowanie trastuzumabu czy podeszły wiek. Kombinacja epirubicyny z trastuzumabem poza badaniami klinicznymi jest przeciwwskazana ze względu na wysokie ryzyko niewydolności serca.
alkalizacja moczu, allopurynol, antracenodion, antracyklina, białaczka wtórna, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemiczne zapalenie pęcherza, chlorowodorek epirubicyny, choroba zakrzepowo-zatorowa, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz zatokowy, deksrazoksan, duszność, dysuria, embolizacja, faza przedbiałaczkowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, granulocytopenia, hiperurykemia, kardiomegalia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, kwas hialuronowy, lek cytotoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica, neutropenia, niedokrwistość, nykturia, obrzęk ortostatyczny, obrzęk płuc, poliuria, posocznica, przedwczesny skurcz komorowy, radioterapia śródpiersia, rak wątrobowokomórkowy, rytm cwałowy, skąpomocz, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, stwardnienie ścian żył, tachyarytmia, trastuzumab, wodobrzusze, wstrząs septyczny, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie uogólnione, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicin-EBEWE, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, jest szeroko stosowany w terapii różnych nowotworów litych i hematologicznych. W leczeniu nowotworów litych obejmuje m.in. raka piersi, jajnika, żołądka, płuca, głowy i szyi oraz okrężnicy i odbytnicy. W onkologii hematologicznej znajduje zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego, złośliwych chłoniaków nieziarniczych oraz ostrych białaczek. Szczególnym wskazaniem jest terapia dopęcherzowa w powierzchownych guzach pęcherza moczowego oraz leczenie uzupełniające po przezcewkowej resekcji guza pęcherza, co ma na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu. Preparat jest dostępny w fiolkach o zawartości od 10 mg do 200 mg chlorowodorku epirubicyny, a każdy ml koncentratu zawiera 0,154 mmol (3,54 mg) sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu.
antracyklina, chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, chlorowodorek epirubicyny, drobnokomórkowy rak płuca, indukcja remisji, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie adjuwantowe, leczenie dopęcherzowe, nowotwór hematologiczny, nowotwór lity, nowotwór złośliwy, ostra białaczka, preparat cytotoksyczny, protokół chemioterapii, przezcewkowa resekcja guza, rak głowy i szyi, rak in situ pęcherza moczowego, rak jajnika, rak okrężnicy i odbytnicy, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak płuca, rak żołądka, schemat ECF, schemat FEC, szpiczak mnogi, terapia adjuwantowa, terapia dopęcherzowa, TURBT - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Farmorubicin PFS, zawierający chlorowodorek epirubicyny w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w terapii przeciwnowotworowej i dostępny w fiolkach o pojemnościach 5 ml (10 mg), 25 ml (50 mg) oraz 100 ml (200 mg). Mimo braku formalnych badań dotyczących wpływu epirubicyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, lekarze powinni uwzględniać potencjalne działania niepożądane, takie jak zmęczenie, osłabienie czy nudności, które mogą upośledzać sprawność psychomotoryczną pacjentów. Wskazane jest, aby pacjenci oceniali swoją zdolność do prowadzenia pojazdów po każdym cyklu leczenia, a w dniu podania leku oraz podczas nasilenia działań niepożądanych powstrzymywali się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
chemioterapia, chemioterapia przeciwnowotworowa, chlorowodorek epirubicyny, cytostatyk z grupy antracyklin, Farmorubicin PFS, funkcje poznawcze i motoryczne, leczenie onkologiczne, lek cytotoksyczny, nudności, osłabienie, roztwór do wstrzykiwań i infuzji, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, terapia przeciwnowotworowa, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Chlorowodorek epirubicyny jest lekiem stosowanym wyłącznie do podawania dożylnego lub dopęcherzowego, bez danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci. Preparat należy rozcieńczać w 0,9% roztworze chlorku sodu lub 5% roztworze glukozy, a podawanie wymaga ostrożności, aby uniknąć wynaczynienia – w przypadku jego wystąpienia podanie należy natychmiast przerwać. W monoterapii u dorosłych zalecana dawka wynosi 60-90 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie przez 3-5 minut co 21 dni, z monitorowaniem parametrów hematologicznych i czynności szpiku. Wysokodawkowa terapia raka drobnokomórkowego płuca przewiduje dawkę 120 mg/m² co 3 tygodnie, podawaną dożylnie jako powolne wstrzyknięcie lub infuzję do 30 minut. W leczeniu adjuwantowym raka piersi z zajęciem węzłów chłonnych stosuje się dawki 100-120 mg/m² co 3-4 tygodnie, w skojarzeniu z cyklofosfamidem, 5-fluorouracylem i tamoksyfenem.
chemioterapia, chlorowodorek epirubicyny, cyklofosfamid, fluorouracyl, gorączka neutropeniczna, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie adjuwantowe, małopłytkowość, naciek nowotworowy szpiku, neutropenia, podawanie dożylne, produkt cytotoksyczny, radioterapia, rak drobnokomórkowy płuca, rak piersi, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, tamoksyfen, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Epirubicyna, należąca do grupy antracyklin, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność układową, obejmującą głównie układ krwiotwórczy, przewód pokarmowy, nerki, wątrobę oraz narządy rozrodcze. Szczególnie istotne jest jej kardiotoksyczne działanie, obserwowane u szczurów, królików i psów, co jest charakterystyczne dla antracyklin i stanowi ograniczenie kliniczne. Ponadto, epirubicyna wykazuje działanie mutagenne, genotoksyczne i rakotwórcze, potwierdzone m.in. w modelach na szczurach, z uszkodzeniami chromosomów na poziomie komórkowym. Wpływ na układ rozrodczy obejmuje zmniejszenie masy jąder i zahamowanie spermatogenezy u samców oraz zmiany w jajnikach i macicy u samic, a także działanie embriotoksyczne i teratogenne przy dawkach klinicznie istotnych, szczególnie w okresie organogenezy u szczurów.
antracyklina, chlorowodorek epirubicyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, epirubicyna, genotoksyczność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanek, narząd docelowy toksyczności, organogeneza, przewód pokarmowy, spermatogeneza, układ hemolimfopoetyczny, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomów, wynaczynienie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna, stosowana w postaci chlorowodorku w preparacie Epirubicin-Ebewe 2 mg/ml, wykazuje istotne ryzyko toksyczne dla płodności u pacjentów w wieku rozrodczym. U mężczyzn obserwuje się uszkodzenia chromosomów w plemnikach, co może prowadzić do nieodwracalnej niepłodności, dlatego zaleca się rozważenie przechowania nasienia przed terapią. U kobiet przed menopauzą leczenie może wywołać trwałe zaburzenia cyklu menstruacyjnego, w tym całkowity brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę. Wskazane jest przeprowadzenie konsultacji genetycznej przed planowaniem ciąży po zakończeniu terapii, ze względu na potencjał genotoksyczny leku. Antykoncepcja powinna być stosowana u kobiet przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 6,5 miesiąca po ostatniej dawce, a u mężczyzn przez cały czas terapii i minimum 3,5 miesiąca po jej zakończeniu.
amenorrhea, antracykliny, antykoncepcja, chemioterapeutyki, chlorowodorek epirubicyny, działania niepożądane, Epirubicin-EBEWE, genotoksyczność, leki przeciwnowotworowe, niepłodność nieodwracalna, płodność, poradnia genetyczna, przedwczesna menopauza, roztwór do infuzji, uszkodzenie chromosomów, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Przedawkowanie
Epirubicyna, antracyklina stosowana w chemioterapii przeciwnowotworowej, w przypadku przedawkowania wywołuje poważne powikłania obejmujące mielotoksyczność, kardiotoksyczność oraz toksyczność przewodu pokarmowego. Ostre uszkodzenie mięśnia sercowego może wystąpić w ciągu pierwszych 24 godzin po podaniu bardzo dużej dawki, natomiast opóźniona niewydolność serca może rozwinąć się nawet po kilku miesiącach do lat od terapii. Mielotoksyczność manifestuje się ciężkim zahamowaniem czynności szpiku kostnego z leukopenią i trombocytopenią pojawiającymi się 10–14 dni po przedawkowaniu, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, pojawiają się kilka dni po zdarzeniu i prowadzą do bolesnych owrzodzeń oraz trudności w przyjmowaniu pokarmów i płynów.
antracyklina, arytmia, chlorowodorek epirubicyny, czynnik wzrostu G-CSF, epirubicyna, infekcja wtórna, izolacja ochronna, kardiotoksyczność, konsultacja kardiologiczna, krwawienie, leukopenia, mielotoksyczność, monitorowanie pacjenta, neutropenia, niewydolność serca, objawy ostre, powikłania, supresja szpiku kostnego, toksyczność przewodu pokarmowego, transfuzja krwinek czerwonych, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, uszkodzenie mięśnia sercowego, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna (2 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z częstością występowania powyżej 10% u leczonych pacjentów. Najczęstsze działania obejmują mielosupresję manifestującą się leukopenią, granulocytopenią, neutropenią oraz niedokrwistością, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka neutropeniczna, krwotok i niedotlenienie tkanek. Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych), łysienie (alopecja odwracalna po zakończeniu terapii) oraz zakażenia, w tym poważne infekcje zagrażające życiu. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym zastoinową niewydolność serca, kardiomiopatię, zaburzenia rytmu i przewodnictwa serca, a także bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory. Dodatkowo, częstość występowania rumienia w miejscu podania oraz czerwonego zabarwienia moczu (1-2 dni po podaniu) jest bardzo wysoka, przy czym zabarwienie moczu nie jest objawem patologicznym. Rzadko obserwuje się zaburzenia płodności, takie jak brak miesiączki i azoospermia.
alopecja, anafilaksja, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek epirubicyny, częstomocz, częstoskurcz komorowy, dysfagia, fotowrażliwość, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka neutropeniczna, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica tkanki, mielosupresja, nadżerki błony śluzowej, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, pokrzywka, posocznica, rumień, wstrząs septyczny, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej, zastoinowa niewydolność serca, zator płuc, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Właściwości farmakodynamiczne
Epirubicyna, należąca do grupy antracyklin (kod ATC: L01DB03), jest cytotoksycznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego. Mechanizm jej działania opiera się na interkalacji DNA, hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych i białek, a także indukcji uszkodzeń DNA przez topoizomerazę II oraz generowaniu cytotoksycznych wolnych rodników. Epirubicyna wykazuje skuteczność in vitro i in vivo wobec licznych linii nowotworowych, w tym białaczek, mięsaków, czerniaka, raka piersi, płuca, jelita grubego, prostaty i jajnika. W badaniach klinicznych u pacjentek z wczesnym rakiem piersi stosowano chlorowodorek epirubicyny w dawkach 100–120 mg/m² w schematach CEF i FEC, wykazując istotną poprawę przeżycia wolnego od nawrotu (RFS) oraz całkowitego przeżycia (OS) w porównaniu do schematów z niższymi dawkami lub innymi lekami (np. CMF). W badaniu MA-5 odsetek RFS po 5 latach wyniósł 62% dla CEF-120 vs. 53% dla CMF (p=0,013), a OS 77% vs. 70% (p=0,043). W badaniu GFEA-05 RFS po 5 latach dla FEC-100 wyniosło 65% vs. 52% dla FEC-50 (p=0,007), a OS 76% vs. 65% (p=0,007).
antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, całkowite przeżycie, chlorowodorek epirubicyny, cyklofosfamid, czerniak, dawka skumulowana, działanie antyproliferacyjne, działanie cytotoksyczne, helikaza DNA, interkalacja DNA, leczenie uzupełniające, mięsak, nowotwór, ostra białaczka mieloblastyczna, przerzuty odległe, przerzuty raka piersi, przeżycie wolne od nawrotu, rak jajnika, rak jelita grubego, rak piersi, rak płuca, rak prostaty, receptory estrogenowe, synteza kwasów nukleinowych, synteza kwasu nukleinowego, topoizomeraza II, wiązanie DNA, wolne rodniki, zastoinowa niewydolność serca, zespół mielodysplastyczny, zróżnicowanie histologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Epirubicin Accord
Epirubicyna chlorowodorek jest lekiem cytotoksycznym stosowanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonego specjalisty, z koniecznością rozpoczęcia terapii po ustąpieniu objawów ostrej toksyczności poprzedniego leczenia. Dawkowanie ≥ 90 mg/m² co 3-4 tygodnie wiąże się z nasileniem neutropenii i zapalenia błon śluzowych, wymagając ścisłej obserwacji z powodu ryzyka ciężkiego zahamowania czynności szpiku. Kardiotoksyczność może występować w formie wczesnej (arytmie, zmiany EKG) lub późnej (opóźniona kardiomiopatia z obniżeniem LVEF i objawami zastoinowej niewydolności serca). Ryzyko CHF wzrasta po przekroczeniu skumulowanej dawki 900 mg/m². Monitorowanie czynności serca (EKG, MUGA, ECHO) jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsza radioterapia śródpiersia, wcześniejsze leczenie antracyklinami, stosowanie trastuzumabu czy wiek podeszły.
antracykliny, chemiczne zapalenie pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, duszność, echokardiografia, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, hiperurykemia, kardiomegalia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, leukopenia, neutropenia, obrzęk płuc, rytm cwałowy, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, terapia cytotoksyczna, trastuzumab, wentrykulografia radioizotopowa, wodobrzusze, wtórna białaczka, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Epimedac (chlorowodorek epirubicyny) jest cytotoksycznym lekiem antracyklinowym, którego stosowanie wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, zwłaszcza ze względu na ryzyko kardiotoksyczności i hematotoksyczności. Dawki ≥ 90 mg/m² co 3-4 tygodnie zwiększają ryzyko ciężkiej neutropenii i zapalenia błon śluzowych. Kardiotoksyczność może występować w formie ostrej (częstoskurcz zatokowy, zmiany w EKG) lub opóźnionej (kardiomiopatia z obniżeniem LVEF i objawami zastoinowej niewydolności serca). Przekroczenie dawki skumulowanej 900 mg/m² epirubicyny znacząco zwiększa ryzyko CHF, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności serca (EKG, MUGA lub ECHO) przed i w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsza radioterapia śródpiersia, choroby serca czy stosowanie trastuzumabu. Współistniejące leczenie trastuzumabem wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania, a stosowanie antracyklin w okresie do 7 miesięcy po zakończeniu terapii trastuzumabem jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłej kontroli kardiologicznej.
angiografia wielobramkowa, antracyklina, blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemiczne zapalenie pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz zatokowy, deksrazoksan, dyzuria, działanie genotoksyczne, echokardiografia, faza preleukemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, granulocytopenia, hiperurykemia, kardiomiopatia opóźniona, kardiotoksyczność, krwiomocz, lek cytotoksyczny, leukopenia, martwica, neutropenia, niedokrwistość, nykturia, posocznica, przedwczesny skurcz komorowy, refluks pęcherzowo-nerkowy, rytm cwałowy, tachyarytmia, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs septyczny, wtórna białaczka, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie uogólnione, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie śluzówek, zapalenie tkanki podskórnej, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół rozpadu guza, zmiany odcinka ST-T - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Dawkowanie i sposób podawania
Epirubicyna jest antracyklinowym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie dożylnie lub dopęcherzowo, z dawkowaniem zależnym od rodzaju nowotworu i schematu terapii. W monoterapii dawka wynosi zazwyczaj 60-90 mg/m² powierzchni ciała podawana co 21 dni, natomiast w wysokodawkowej terapii raka drobnokomórkowego płuca stosuje się 120 mg/m² co 3 tygodnie. W leczeniu adjuwantowym raka piersi dawki wahają się od 100 do 120 mg/m², podawane w pojedynczej dawce lub podzielone na dni 1. i 8. cyklu. Całkowita skumulowana dawka nie powinna przekraczać 900-1000 mg/m², aby ograniczyć ryzyko kardiotoksyczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku lub wątroby dawki należy odpowiednio zmniejszyć (np. o 50-75% przy bilirubinie >1,4 mg/100 ml). Epirubicyna jest eliminowana głównie przez układ wątrobowo-żółciowy, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (kreatynina >5 mg/dl) może wymagać modyfikacji dawkowania.
chlorowodorek epirubicyny, cytostatyk, dren infuzyjny, epirubicyna, gorączka neutropeniczna, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, leczenie przeciwnowotworowe, małopłytkowość, monoterapia, naciek nowotworowy, niewydolność nerek, podanie dopęcherzowe, powierzchowny rak pęcherza moczowego, rak drobnokomórkowy płuca, rak in situ, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi z przerzutami, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, terapia adjuwantowa, terapia skojarzona, układ wątrobowo-żółciowy, wynaczynienie, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna, będąca antybiotykiem cytotoksycznym z grupy antracyklin (kod ATC: L01DB03), działa poprzez wiązanie się z DNA i hamowanie syntezy kwasów nukleinowych oraz mitozy, co prowadzi do zahamowania proliferacji i śmierci komórek nowotworowych. Lek charakteryzuje się szybkim przenikaniem do jądra komórkowego, gdzie wywiera swoje działanie cytostatyczne. W badaniach przedklinicznych epirubicyna wykazała szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej wobec różnych modeli nowotworów, w tym białaczek (L1210, P388), mięsaków (SA180), czerniaka (B16) oraz nowotworów nabłonkowych, takich jak rak gruczołu sutkowego, rak płuca Lewisa i rak jelita grubego 38. Ponadto, w modelach ludzkich nowotworów przeszczepionych myszom pozbawionym grasicy, potwierdzono skuteczność wobec czerniaka, raka gruczołu sutkowego, płuca, gruczołu krokowego oraz jajnika.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, chlorowodorek epirubicyny, czerniak, działanie przeciwnowotworowe, jądro komórkowe, komórka nowotworowa, koncentrat do infuzji, kwas nukleinowy, mięsak, mitoza, nowotwór ginekologiczny, nowotwór nabłonkowy, podział komórkowy, rak jajnika, rak jelita grubego, rak płuca, rak prostaty, rak sutka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epimedac to roztwór do wstrzykiwań zawierający 2 mg/ml chlorowodorku epirubicyny, cytostatyku z grupy antracyklin stosowanego w terapii onkologicznej. Produkt dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 5 ml (10 mg), 10 ml (20 mg), 25 ml (50 mg), 50 ml (100 mg) oraz 100 ml (200 mg). Substancje pomocnicze obejmują chlorek sodu (izotoniczność), kwas solny (regulacja pH) oraz wodę do wstrzykiwań. Preparat charakteryzuje się klarownym, czerwonym zabarwieniem typowym dla antracyklin, co umożliwia wizualną kontrolę jakości przed podaniem. Epimedac podaje się dożylnie, zarówno w postaci nierozcieńczonej, jak i po rozcieńczeniu w roztworze glukozy 5% lub chlorku sodu 0,9%. Należy unikać kontaktu z roztworami o zasadowym pH, w tym wodorowęglanem sodu, ze względu na ryzyko hydrolizy substancji czynnej. Nie zaleca się mieszania leku z innymi preparatami, zwłaszcza heparyną.
antracykliny, chlorowodorek epirubicyny, cytotoksyczność, działanie teratogenne, fiolka szklana, heparyna, hydroliza substancji czynnej, infuzja dożylna, korek z gumy chlorobutylowej, leczenie onkologiczne, niezgodność farmaceutyczna, odpady cytotoksyczne, podanie dożylne, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, środki ochrony indywidualnej, stabilność roztworu, warunki aseptyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epirubicin Accord 2 mg/ml
Epirubicin Accord, zawierający chlorowodorek epirubicyny w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w leczeniu różnych nowotworów złośliwych, w tym raka piersi (wczesnego i zaawansowanego stadium), raka żołądka, raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca u pacjentów wcześniej nieleczonych systemowo. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemności 5–100 ml, zawierających od 10 do 200 mg substancji czynnej. Podawanie dożylne (w formie wstrzyknięć lub infuzji) jest standardową drogą podania w terapii systemowej, natomiast podanie dopęcherzowe stosuje się w leczeniu powierzchownych nowotworów pęcherza moczowego, takich jak brodawczakowy rak pęcherza, rak in situ oraz profilaktyka nawrotów po resekcji przezcewkowej (TURBT). Preparat zawiera 3,54 mg/ml sodu (0,154 mmol), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
antracyklina, brodawczakowy rak pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, dieta niskosodowa, drobnokomórkowy rak płuca, guz wysokiego ryzyka, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, nabłonek przejściowy, nowotwór lity, nowotwór układu moczowego, nowotwór złośliwy, podanie dopęcherzowe, powierzchowny rak pęcherza moczowego, rak in situ, rak in situ pęcherza moczowego, rak jajnika, rak piersi, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, schemat chemioterapii, terapia dopęcherzowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Farmorubicin PFS to roztwór do wstrzykiwań i infuzji zawierający chlorowodorek epirubicyny w stężeniu 2 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemnościach 5 ml (10 mg), 25 ml (50 mg) oraz 100 ml (200 mg). Preparat ma czerwoną, przejrzystą barwę i zawiera substancje pomocnicze: chlorek sodu, kwas chlorowodorowy (do regulacji pH) oraz wodę do wstrzykiwań. Zawartość sodu wynosi odpowiednio 17,7 mg, 88,5 mg i 354 mg na fiolkę. Produkt należy przechowywać w temperaturze 2–8°C, a po pierwszym przebiciu gumowej zatyczki roztwór zachowuje stabilność przez 24 godziny. Chlorowodorek epirubicyny wykazuje niezgodności farmaceutyczne z roztworami zasadowymi oraz heparyną, co wyklucza mieszanie Farmorubicin PFS z innymi lekami.
chlorek sodu, chlorowodorek epirubicyny, Farmorubicin, hydroliza substancji czynnej, kwas chlorowodorowy, laminarny przepływ powietrza, niezgodność farmaceutyczna, podchloryn sodu, postać farmaceutyczna, precypitacja, roztwór do wstrzykiwań, roztwór zasadowy, środki ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, właściwości cytotoksyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku epirubicyny na modelach zwierzęcych (szczury, króliki, psy, myszy) wykazały szeroką dystrybucję tkankową leku, z obecnością w układzie krwiotwórczym, przewodzie pokarmowym, nerkach, wątrobie oraz narządach rozrodczych, co wskazuje na potencjalną toksyczność hematologiczną, nefro- i hepatotoksyczność oraz ryzyko uszkodzeń rozrodczych. Szczególnie istotna jest potwierdzona kardiotoksyczność na mięsień sercowy u wszystkich badanych gatunków, co wymaga monitorowania funkcji serca u pacjentów. Chlorowodorek epirubicyny wykazuje również mutagenne i genotoksyczne działanie, typowe dla antracyklin, co ma znaczenie dla długoterminowego bezpieczeństwa terapii. Badania embriotoksyczności na szczurach potwierdziły toksyczny wpływ na rozwijający się płód, a mimo braku specyficznych wad rozwojowych u szczurów i królików, lek należy traktować jako potencjalnie teratogenny. Dodatkowo, wykazano rakotwórcze działanie chlorowodorku epirubicyny u szczurów, co podkreśla konieczność długoterminowej obserwacji pacjentów po terapii.
antracyklina, chlorowodorek epirubicyny, embriotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanki, mięsień sercowy, model zwierzęcy, mutagenność, narząd rozrodczy, nerka, podanie dożylne, przewód pokarmowy, rakotwórczość, teratogenność, układ krwiotwórczy, wątroba, wynaczynienie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek (Epimedac, 2 mg/ml) jest antracyklinowym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie w monoterapii i terapii skojarzonej nowotworów takich jak rak jajnika, żołądka, drobnokomórkowy rak płuca (SCLC) oraz powierzchniowy rak pęcherza moczowego. Dawkowanie epirubicyny wymaga precyzyjnej kontroli ze względu na ryzyko kardiotoksyczności, której zapobiega się nie przekraczając całkowitej skumulowanej dawki 900–1000 mg/m² powierzchni ciała (pc.). Standardowa dawka w monoterapii u dorosłych wynosi 60–90 mg/m² pc., podawana dożylnie co 21 dni, z uwzględnieniem parametrów hematologicznych i czynności szpiku. W wysokodawkowej terapii SCLC stosuje się dawkę 120 mg/m² pc. co 3 tygodnie, podawaną dożylnie w ciągu 3–5 minut lub jako infuzję do 30 minut. W leczeniu adjuwantowym raka piersi z przerzutami do węzłów chłonnych dawki wahają się od 100 do 120 mg/m² pc., podawane w schemacie 3–4 tygodniowym, w skojarzeniu z cyklofosfamidem, 5-fluorouracylem i tamoksyfenem. U pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku zaleca się redukcję dawek do 60–75 mg/m² pc. w dawkowaniu konwencjonalnym lub 105–120 mg/m² pc. w dawkowaniu wysokim.
5-fluorouracyl, bilirubina w osoczu, chemioterapia, chlorowodorek epirubicyny, cyklofosfamid, gorączka neutropeniczna, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, leczenie adjuwantowe, leczenie złożone, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, monoterapia, naciek nowotworowy szpiku, neutropenia, podanie dopęcherzowe, podanie dożylne, produkt cytotoksyczny, radioterapia, rak drobnokomórkowy płuca, rak in situ, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, tamoksyfen, układ wątrobowo-żółciowy, wynaczynienie, zaburzenie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Farmorubicin PFS, zawierający chlorowodorek epirubicyny w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w terapii przeciwnowotworowej w różnych wskazaniach onkologicznych, w tym w raku pęcherza moczowego, raku piersi (wczesnym, zaawansowanym i z przerzutami), nowotworach przewodu pokarmowego (rak żołądka, połączenia przełykowo-żołądkowego, trzustki, okrężnicy i odbytnicy), nowotworach głowy i szyi, białaczkach, chłoniakach nieziarniczych, ziarnicy złośliwej, szpiczaku mnogim oraz nowotworach płuc (niedrobnokomórkowym i drobnokomórkowym). Dawkowanie jest indywidualizowane, a lek dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 5 ml (10 mg), 25 ml (50 mg) i 100 ml (200 mg). Preparat zawiera istotne ilości sodu: odpowiednio 17,7 mg, 88,5 mg i 354 mg na fiolkę, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Farmorubicin PFS jest podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych z odpowiednim monitoringiem.
białaczka, chemioterapia paliatywna, chłoniak nieziarniczy, chlorowodorek epirubicyny, choroba Hodgkina, drobnokomórkowy rak płuca, indukcja remisji, leczenie neoadjuwantowe, leczenie skojarzone, mięsak tkanek miękkich, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór głowy i szyi, nowotwór układu krwiotwórczego, pochodne platyny, rak jajnika, rak okrężnicy i odbytnicy, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak piersi z przerzutami, rak połączenia przełykowo-żołądkowego, rak trzustki, rak żołądka, schemat ECF, schemat FEC, schemat PEFG, szpiczak mnogi, terapia adjuwantowa, terapia paliatywna, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Farmorubicin PFS
Farmorubicin PFS (chlorowodorek epirubicyny) jest lekiem cytotoksycznym wymagającym podawania pod ścisłym nadzorem doświadczonych lekarzy. Przed rozpoczęciem terapii należy upewnić się o ustąpieniu ostrych objawów toksycznych poprzednich terapii, takich jak zapalenie błony śluzowej, neutropenia czy trombocytopenia. Dawkowanie ≥ 90 mg/m² co 3-4 tygodnie wiąże się z nasileniem mielosupresji, zwłaszcza neutropenii i zapalenia błon śluzowych. Kluczowym ryzykiem terapii epirubicyną jest kardiotoksyczność, manifestująca się zarówno wczesnymi (tachykardia zatokowa, zmiany w EKG, arytmie) jak i późnymi objawami (zmniejszenie LVEF, zastoinowa niewydolność serca). Ryzyko CHF wzrasta znacząco przy dawce skumulowanej > 900 mg/m². Zalecana jest wyjściowa i regularna ocena czynności serca (EKG, MUGA, ECHO) oraz monitorowanie hematologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem leukopenii i neutropenii, które osiągają maksimum między 10. a 14. dniem po podaniu leku. Wtórna białaczka może wystąpić po intensywnym leczeniu antracyklinami, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami uszkadzającymi DNA lub radioterapią.
blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemiczne zapalenie pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, częstoskurcz komorowy, deksrazoksan, duszność, dyzuria, działanie genotoksyczne, faza preleukemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, granulocytopenia, hiperurykemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, kwas hialuronowy, leukopenia, martwica, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, nykturia, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, owrzodzenie błony śluzowej, posocznica, powiększenie serca, przedwczesny skurcz komorowy, radioterapia, rytm cwałowy, stwardnienie ścian żyły, supresja szpiku kostnego, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, trastuzumab, trombocytopenia, wielomocz, wodobrzusze, wstrząs septyczny, wtórna białaczka, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zakażenie uogólnione, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie tkanki podskórnej, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół lizy guza, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Przedawkowanie chlorowodorku epirubicyny, cytostatyku z grupy antracyklin, stanowi poważne zagrożenie wielonarządowe, ze szczególnym uwzględnieniem układu krwiotwórczego, pokarmowego oraz sercowo-naczyniowego. Ostre powikłania obejmują uszkodzenie mięśnia sercowego już w ciągu pierwszych 24 godzin, manifestujące się zaburzeniami rytmu, nagłą niewydolnością serca i obrzękiem płuc. W ciągu 10-14 dni obserwuje się ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego, prowadzące do leukopenii i małopłytkowości, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Toksyczne działanie na przewód pokarmowy objawia się zapaleniem błony śluzowej, biegunką, nudnościami i wymiotami, skutkując odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi. Chlorowodorek epirubicyny dostępny jest w koncentracie 2 mg/ml, w fiolkach o zawartości 10 mg, 50 mg, 100 mg lub 200 mg, a nasilenie objawów zależy od dawki w stosunku do masy ciała oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.