zapalenie tętnic mózgowych
Zapalenie tętnic mózgowych to poważne schorzenie naczyniowe dotyczące tętnic zaopatrujących mózg w krew. Jest to proces zapalny, który może obejmować małe, średnie lub duże naczynia tętnicze mózgu. Choroba ta może wystąpić jako izolowane schorzenie lub jako element ogólnoustrojowego zapalenia naczyń.
Etiologia zapalenia tętnic mózgowych jest zróżnicowana. Może być ono związane z chorobami autoimmunologicznymi (takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, choroba Takayasu, zespół Behçeta), infekcjami (wirusowymi, bakteryjnymi, grzybiczymi, pasożytniczymi), stosowaniem narkotyków, wpływem toksyn, a także z chorobami nowotworowymi. W niektórych przypadkach przyczyna pozostaje nieznana (zapalenie tętnic mózgowych o nieznanej etiologii).
Objawy kliniczne zapalenia tętnic mózgowych zależą od lokalizacji i rozległości zmian naczyniowych. Typowe manifestacje obejmują bóle głowy, zaburzenia świadomości, deficyty neurologiczne (niedowłady, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia), napady drgawkowe oraz objawy zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. W ciężkich przypadkach może dochodzić do udaru mózgu, krwawienia śródmózgowego lub encefalopatii.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (markery stanu zapalnego, badania immunologiczne), obrazowanie naczyń mózgowych (angiografia, angio-MR, angio-TK), badania płynu mózgowo-rdzeniowego oraz w wybranych przypadkach biopsję mózgu lub opon mózgowych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne przyczyny waskulopatii mózgowej, takie jak miażdżyca, waskulopatie CADASIL czy MELAS.
Leczenie zapalenia tętnic mózgowych jest ukierunkowane na przyczynę podstawową oraz kontrolę procesu zapalnego. Stosuje się leki immunosupresyjne (glikokortykosteroidy, cyklofosfamid, azatiopryna), leki przeciwzakrzepowe, antybiotyki w przypadku etiologii infekcyjnej oraz leczenie objawowe. Rokowanie zależy od etiologii, czasu rozpoczęcia leczenia i rozległości uszkodzeń naczyniowych mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 30 mg
Stosowanie metylofenidatu chlorowodorku w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Symkinet MR wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, obserwowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zmniejszenie łaknienia (bardzo często ≥1/10), bezsenność i nerwowość (bardzo często ≥1/10), ból głowy (bardzo często ≥1/10), a także zaburzenia psychiczne takie jak labilność emocjonalna, agresja, pobudzenie i lęk (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia psychotyczne, próby samobójcze, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym śpiączkę wątrobową. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od grupy wiekowej, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka u dzieci, młodzieży i dorosłych.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, dezorientacja, drgawka, dyspepsja, ginekomastia, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwiomocz, mania, metylofenidat chlorowodorek, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedokrwistość, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obwodowe marznięcie, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, priapizm, reakcja anafilaktyczna, ruch choreoatetotyczny, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, stała wysypka polekowa, suchość jamy ustnej, szczękościsk, tachykardia, urojenie, zaburzenie erekcji, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie wątroby, zapalenie jamy nosowej i gardła, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 10 mg
Symkinet MR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, zidentyfikowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w raportach po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem różnic między grupami wiekowymi. Najczęstsze działania obejmują zmniejszenie łaknienia (bardzo często), bezsenność i nerwowość (bardzo często), ból głowy (bardzo często), a także zaburzenia rytmu serca i nadciśnienie tętnicze (często). U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i umiarkowanego zmniejszenia masy ciała, natomiast u dorosłych częściej obserwuje się zaburzenia snu i objawy wegetatywne. Rzadkie, ale poważne działania obejmują incydenty naczyniowo-mózgowe, nagłą śmierć sercową oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, ginekomastia, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, mania, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nastrój depresyjny, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, pokrzywka, priapizm, psychostymulant, reakcja anafilaktyczna, ruchy choreoatetotyczne, rumień, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, sztywność mięśni, tachykardia, urojenie, wysypka polekowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie jamy nosowej i gardła, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 40 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Symkinet MR, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania terapii. Najczęściej obserwuje się zmniejszenie łaknienia (≥1/10), jadłowstręt, umiarkowane zmniejszenie masy ciała i wzrostu u dzieci oraz zmniejszenie masy ciała u dorosłych (≥1/100 do <1/10). W zakresie zaburzeń psychicznych bardzo często występują bezsenność i nerwowość, a często labilność emocjonalna, zaburzenia psychotyczne, stany maniakalne, dezorientacja, próby samobójcze, omamy oraz tiki, w tym pogorszenie istniejących w zespole Tourette'a. Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy obejmuje ból głowy (≥1/10), drżenie, senność, akatyzję, a rzadziej drgawki typu grand mal, ruchy choreoatetotyczne oraz złośliwy zespół neuroleptyczny. Działania sercowo-naczyniowe to m.in. ból w klatce piersiowej (≥1/100 do <1/10), nadciśnienie tętnicze, obwodowe marznięcie kończyn oraz bardzo rzadko nagła śmierć sercowa.
akatyzja, bezsenność, ból głowy, dławica piersiowa, dyspepsja, ginekomastia, jadłowstręt, krwiomocz, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, plamica małopłytkowa, powikłanie naczyniowo-mózgowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, ruchy choreoatetotyczne, śpiączka wątrobowa, stan maniakalny, suchość w jamie ustnej, tik, zaburzenia psychotyczne, zaburzenie akomodacji, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic mózgowych, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie łaknienia, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Działania niepożądane
Metylofenidat, stosowany głównie w terapii ADHD, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze obejmują ból głowy, bezsenność, nerwowość, zmniejszenie łaknienia oraz nudności i suchość w jamie ustnej. Szczególnie istotne są działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, a także rzadkie, ale poważne incydenty jak zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie krążenia i nagła śmierć sercowa. Częstość występowania tych objawów waha się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadkich, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z istniejącymi chorobami serca lub czynnikami ryzyka. Ponadto, metylofenidat może indukować nadciśnienie tętnicze, obwodowe marznięcie oraz poważne zaburzenia naczyniowo-mózgowe, takie jak udary, krwotoki i zapalenia tętnic mózgowych.
afazja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, bradykardia, bruksizm, depresja, drgawka, drżenie, dusznica bolesna, dysfemia, dyskineza, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kołatanie serca, krwiomocz, krwotok mózgowy, lęk, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mania, migrena, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omam, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, ruch choreoatetotyczny, rumień, rumień wielopostaciowy, senność, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, szmer sercowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, urojenie, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cisplatinum Accord 1 mg/ml
Cisplatyna (1 mg/ml, koncentrat do infuzji) jest lekiem przeciwnowotworowym o szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze i najpoważniejsze dotyczą układu krwiotwórczego (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość), nerek (nefrotoksyczność, ostra i przewlekła niewydolność nerek, zaburzenia czynności kanalików nerkowych z podwyższeniem stężenia kreatyniny, azotu mocznikowego i kwasu moczowego oraz zmniejszeniem klirensu kreatyniny) oraz narządu słuchu (ototoksyczność, szumy uszne, głuchota). Działania toksyczne są zwykle zależne od dawki i kumulatywne, a u pacjentów pediatrycznych ototoksyczność może być bardziej nasilona. Ponadto cisplatyna wywołuje poważne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, jadłowstręt, biegunka), neurotoksyczność (udar mózgu, neuropatie, objaw Lhermitte’a), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia, zaburzenia rytmu, rzadko zawał mięśnia sercowego), reakcje immunologiczne (reakcje anafilaktoidalne), zaburzenia metaboliczne (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokaliemia, hipofosfatemia, hiperurykemia) oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zator tętnicy płucnej, mikroangiopatia zakrzepowa). Wynaczynienie leku może powodować miejscową toksyczność tkanek miękkich z zapaleniem, zwłóknieniem i martwicą.
bradykardia, drgawka, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, lek przeciwnowotworowy, leukoencefalopatia, leukopenia, mielopatia, mikroangiopatia zakrzepowa, narząd słuchu, nefrotoksyczność, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności i wymioty, objaw Lhermitte’a, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odczyn Coombsa, ostra białaczka, ototoksyczność, posocznica, reakcja anafilaktoidalna, szpik kostny, szum uszny, tężyczka, trombocytopenia, udar mózgu, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wzroku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie tętnic mózgowych, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół Raynauda, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 10 mg 10 mg
Chlorowodorek metylofenidatu w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Medikinet CR wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, skórny oraz inne układy. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność i nerwowość (≥1/10), tachykardię, kołatanie serca (≥1/100 do <1/10), nudności i suchość w jamie ustnej (≥1/10). Rzadziej występują poważne objawy, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, próby samobójcze, zatrzymanie krążenia czy zawał mięśnia sercowego (<1/10 000). Występują także zaburzenia naczyniowo-mózgowe, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość) oraz zmiany w funkcji wątroby, w tym wzrost aktywności enzymów wątrobowych i rzadkie przypadki śpiączki wątrobowej. Objawy te wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów dorosłych, u których niektóre działania niepożądane występują częściej.
afazja, akatyzja, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, wysypka polekowa, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zapalenie nosogardzieli, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet 10 mg 10 mg
Chlorowodorek metylofenidatu, substancja czynna leku Medikinet 10 mg, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obserwowanych zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Najczęściej występujące działania obejmują zmniejszenie łaknienia (bardzo często), bezsenność i nerwowość (bardzo często), ból głowy (bardzo często), nudności i suchość w jamie ustnej (bardzo często), a także tachykardię, kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze (często). Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość (bardzo rzadko) oraz pancytopenię (częstość nieznana). Zaburzenia psychiczne, w tym myśli samobójcze i próby samobójcze, występują z różną częstością, od niezbyt często do bardzo rzadko, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
akatyzja, bilirubina, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, dusznica bolesna, dysfemia, dyskineza, dyspepsja, fosfataza zasadowa, ginekomastia, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, stała wysypka polekowa, tachykardia, zapalenie tętnic mózgowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry