odwodnienie hipotoniczne

Odwodnienie hipotoniczne to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszeniem całkowitej objętości wody w organizmie, przy czym ubytek jonów sodu jest proporcjonalnie większy niż ubytek wody. Prowadzi to do obniżenia osmolalności osocza poniżej 280 mOsm/kg oraz hiponatremii (stężenie sodu w surowicy <135 mmol/l).

Najczęstszymi przyczynami odwodnienia hipotonicznego są: nadmierna utrata płynów przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunka), straty nerkowe (stosowanie diuretyków, nefropatia z utratą soli, niedoczynność kory nadnerczy), a także nadmierne spożycie wody przy ograniczonym wydalaniu (zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, niewydolność nerek).

Objawy kliniczne obejmują zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, nudności, dezorientacja, drgawki), które wynikają z przechodzenia wody z przestrzeni pozakomórkowej do komórek i obrzęku mózgu. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki i zgonu. Nasilenie objawów zależy od stopnia hiponatremii oraz szybkości jej rozwoju.

Leczenie odwodnienia hipotonicznego polega na ostrożnej korekcie niedoboru sodu i wyrównaniu objętości płynów. W przypadkach objawowej ciężkiej hiponatremii stosuje się hipertoniczny roztwór NaCl (3%), przy czym tempo korekcji nie powinno przekraczać 8-10 mmol/l/dobę, aby zapobiec rozwojowi zespołu osmotycznej demielinizacji (centralna mielinoliza mostu).

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Chrom – Przeciwwskazania stosowania

Chrom, jako pierwiastek śladowy, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek, dlatego jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Addamel N, Nutryelt, Pediaven G20, Pediaven NN2, Supliven oraz Tracutil. Jednakże stosowanie tych preparatów wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na chrom lub substancje pomocnicze, a także całkowite zatrzymanie odpływu żółci (cholestaza) z bilirubiną >140 μmol/l i podwyższoną aktywnością gamma-glutamylotransferazy oraz fosfatazy zasadowej. Ponadto, choroba Wilsona, hemochromatoza i inne zaburzenia magazynowania żelaza wykluczają podawanie preparatów zawierających chrom ze względu na ryzyko kumulacji miedzi i żelaza oraz toksyczności. Należy również monitorować stężenia pierwiastków śladowych w surowicy, aby uniknąć ich nadmiernej akumulacji.
cholestaza, choroba Wilsona, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kwasica metaboliczna, metabolizm węglowodanów, nadwrażliwość na chrom, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, powikłanie metaboliczne, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, refeeding syndrome, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, stężenie bilirubiny, uszkodzenie narządów, wrodzone zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, wywiad alergologiczny, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie magazynowania żelaza, zaburzenie metabolizmu miedzi, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Przeciwwskazania stosowania

Oczyszczone fosfolipidy jaja, jako kluczowy składnik emulsji tłuszczowych do żywienia pozajelitowego (np. Omegaven), pełnią funkcję emulgatora zapewniającego stabilność preparatu i bezpieczeństwo dożylnego podawania lipidów. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na białko jaj oraz inne składniki preparatu, w tym białko ryb (ze względu na olej rybny w Omegaven), co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed terapią. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia (np. hemofilia, małopłytkowość, DIC, choroba von Willebranda, leczenie dużymi dawkami leków przeciwkrzepliwych) ze względu na ryzyko nasilenia krwawień. Ponadto, niezalecane jest stosowanie u pacjentów w stanach ostrych i zagrażających życiu, takich jak wstrząs, niedawny zawał mięśnia sercowego, ostra faza udaru mózgu, zator, śpiączka o nieustalonej etiologii oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby (np. marskość w stadium Child-Pugh C) i nerek (stadium 4-5 wg KDIGO, ostra niewydolność). Metabolizm fosfolipidów odbywa się głównie w wątrobie, a ich produkty są wydalane przez nerki, co uzasadnia te przeciwwskazania.
alergia na jaja, cholestaza, choroba von Willebranda, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy, glikozuria, hemofilia, hemostaza, hipernatremia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, kwasica, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, lek przeciwkrzepliwy, małopłytkowość, marskość wątroby, nadwrażliwość na składniki preparatu, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, olej rybny, Omegaven, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, śpiączka, tlenoterapia, udar mózgu, wentylacja mechaniczna, wstrząs, wstrząs kardiogenny, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metabolizmu lipidów, zator, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas asparaginowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kwas asparaginowy, stosowany w mieszankach do żywienia pozajelitowego (TPN), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością nerek i wątroby oraz u osób z chorobami serca. U chorych z niewydolnością nerek konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki preparatu, uwzględniające stopień upośledzenia funkcji nerek i rodzaj leczenia nerkozastępczego, ze względu na ryzyko kumulacji metabolitów prowadzącej do kwasicy metabolicznej i hiperazotemii. Monitorowanie obejmuje stężenia elektrolitów (Na, K, Ca, Mg, fosforany), bilans płynów, równowagę kwasowo-zasadową oraz markery funkcji nerek (azot mocznika, kreatynina). U pacjentów z niewydolnością wątroby lub cholestazą konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji wątroby i poziomu amoniaku, aby zapobiec pogorszeniu encefalopatii wątrobowej. Przed rozpoczęciem infuzji należy skorygować zaburzenia wodno-elektrolitowe, a podczas terapii kontrolować ryzyko hiperglikemii, szczególnie przy jednoczesnym podawaniu glukozy, dostosowując szybkość infuzji lub stosując insulinę.
aseptyka, azot mocznika, całkowite żywienie pozajelitowe, cholestaza, cukrzyca, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperazotemia, hiperglikemia, hiperkalemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwas asparaginowy, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, morfologia krwi, niedobór tiaminy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność surowicy, pierwiastki śladowe, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, układ krzepnięcia, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zespół ponownego odżywiania, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji zawierająca 20 g tłuszczów na 100 ml, w tym olej sojowy oraz trójglicerydy średniołańcuchowe, dostarczająca niezbędne kwasy tłuszczowe: linolowy (48,0-58,0 g/1000 ml) i α-linolenowy (5,0-11,0 g/1000 ml). Przed zastosowaniem preparatu konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na białka jaja, olej sojowy, produkty soi lub orzeszki ziemne, a także ciężka hiperlipemia, zaburzenia krzepnięcia, ostra choroba zakrzepowa, zator tłuszczowy, ciężka niewydolność wątroby i nerek, cholestaza wewnątrzwątrobowa oraz kwasica metaboliczna. Monitorowanie parametrów lipidowych jest obligatoryjne przed każdą infuzją, aby uniknąć pogorszenia stanu metabolicznego pacjenta.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, emulsja tłuszczowa, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na proteiny jaja, niewydolność serca, niezbędny kwas tłuszczowy, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, ostra choroba zakrzepowa, parametr lipidowy, podwyższony poziom lipidów, posocznica, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, stan prozakrzepowy, terapia nerkozastępcza, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar mózgu, wstrząs, wywiad alergologiczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapaść, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven EF

SmofKabiven EF, przeznaczony do kompletnego żywienia pozajelitowego, posiada liczne przeciwwskazania wymagające szczegółowej oceny klinicznej przed zastosowaniem. Preparat zawiera 51 g/1000 ml aminokwasów, 127 g/1000 ml glukozy oraz emulsję tłuszczową 38 g/1000 ml (olej sojowy 11,4 g/1000 ml, olej rybny 5,7 g/1000 ml, olej z oliwek i triglicerydy o średniej długości łańcucha). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na białka ryb, jaj, soi i orzeszków ziemnych, ciężką hiperlipidemię, ciężką niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów oraz niekontrolowaną hiperglikemię. Dodatkowo preparat jest przeciwwskazany w stanach niestabilnych, takich jak ciężki wstrząs, ostry obrzęk płuc, niewyrównana niewydolność krążenia, ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, kwasica metaboliczna czy ciężka posocznica. Ze względu na wysoką osmolarność (~1300 mOsm/l) i skład, SmofKabiven EF nie jest wskazany u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat, które wymagają specjalistycznych preparatów żywieniowych.
dekompensacja cukrzycy, dializoterapia, emulsja tłuszczowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność roztworu, posocznica, reakcja alergiczna, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy, udar mózgu, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Jod – Przeciwwskazania stosowania

Jod stosowany jest w różnych formach farmaceutycznych, w tym dożylnych koncentratach pierwiastków śladowych, preparatach miejscowych oraz środkach kontrastowych. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich preparatów zawierających jod jest nadwrażliwość na jod lub substancje pomocnicze. Szczególnie istotne jest unikanie preparatów o wysokim stężeniu jodu, takich jak etiodowany olej HEVASCOL (480 mg I/ml) oraz płyn Lugola (10 mg jodu i 20 mg potasu jodku w 1 g), u pacjentów z nadczynnością tarczycy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują zaburzenia czynności wątroby (np. cholestaza z bilirubiną >140 mmol/l), choroby magazynowania pierwiastków śladowych (choroba Wilsona, hemochromatoza), ciężką niewydolność nerek bez możliwości dializy oraz gruźlicę płuc (w przypadku płynu Lugola). Wiek pacjenta również determinuje bezpieczeństwo stosowania – niektóre preparaty są przeciwwskazane u noworodków, niemowląt oraz dzieci o masie ciała poniżej 15 kg (np. Supliven).
bronchografia, chemoembolizacja przeztętnicza, cholestaza, choroba Wilsona, etiodowany olej, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gruźlica czynna, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia niekontrolowana, histerosalpingografia, jodek potasu, kwasica metaboliczna, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jod, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilny stan ogólny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, płyn lugola, posocznica, przewodnienie, rak wątrobowokomórkowy, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, stężenie bilirubiny, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, wynaczynienie, zaburzenie funkcji tarczycy, zaburzenie magazynowania żelaza, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoplasmal Paed 10%

Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający 10% aminokwasów, przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów pediatrycznych, wymagający szczególnej ostrożności klinicznej. Preparat powinien być stosowany z uwzględnieniem indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza u dzieci z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów oraz u wcześniaków i niemowląt do 2 lat, ze względu na konieczność ochrony roztworu przed światłem, które może powodować powstawanie nadtlenków i produktów rozpadu. Osmolarność preparatu wynosi 790 mOsm/l, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z podwyższoną osmolarnością surowicy. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać zaburzenia równowagi elektrolitowej i płynowej, w tym hiponatremię, hipokaliemię oraz odwodnienie hipotoniczne. W trakcie leczenia konieczne jest systematyczne monitorowanie elektrolitów, glikemii, równowagi kwasowo-zasadowej, funkcji nerek i wątroby oraz parametrów morfologii krwi i krzepnięcia przy długotrwałym stosowaniu.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, Aminoplasmal Paed, arginina, czynniki krzepnięcia, dializa otrzewnowa, elektrolity w surowicy, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hipokaliemia, hiponatremia, histydyna, izoleucyna, kreatynina, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leczenie nerkozastępcze, leucyna, lizyna, metionina, morfologia krwi, nadtlenki, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędny kwas tłuszczowy, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność surowicy, pierwiastek śladowy, prolina, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, walina, witamina rozpuszczalna w wodzie, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%

Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja tłuszczowa do infuzji zawierająca 50 g/l oczyszczonego oleju sojowego oraz 50 g/l triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych, dostarczająca niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (24,0-29,0 g/l) i α-linolenowego (2,5-5,5 g/l). Preparat charakteryzuje się wartością kaloryczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l) oraz teoretyczną osmolarnością 345 mOsm/l, zawierając mniej niż 1 mmol/l sodu, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej. Przed zastosowaniem należy uwzględnić przeciwwskazania specyficzne dla emulsji tłuszczowych, takie jak nadwrażliwość na białka jaja, olej sojowy, ciężka hiperlipidemia, zaburzenia krzepnięcia, ciężka niewydolność wątroby, cholestaza, oraz stany zwiększonego ryzyka zakrzepowo-zatorowego i kwasica metaboliczna.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba zakrzepowa, ciężka hiperlipidemia, emulsja do infuzji, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na proteiny jaja, niestabilność hemodynamiczna, niestabilność układu krążenia, niestabilny stan metaboliczny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, posocznica, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi płynowej, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven Peripheral

SmofKabiven Peripheral to emulsja do infuzji zawierająca kompleksową mieszaninę aminokwasów (32-60 g), glukozy (13%, 71-135 g), tłuszczów (28-54 g) oraz elektrolitów (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, cynk, siarczany, chlorki i octany), o wartości energetycznej 700-1300 kcal i osmolarności około 850 mOsm/l. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białka ryb, jaj, soi lub orzeszków ziemnych, a także u osób z ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów oraz w ostrych stanach klinicznych takich jak ciężki wstrząs, niestabilny stan ogólny, niekontrolowana hiperglikemia, czy patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów. Ze względu na zawartość glukozy i tłuszczów, podanie preparatu w tych sytuacjach może prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych i hemodynamicznych.
dializoterapia, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na białko jaj, nadwrażliwość na białko ryb, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybny, olej sojowy, omega-3 kwasy tłuszczowe, osmolarność, parametry koagulologiczne, posocznica, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy, udar mózgu, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator naczyniowy, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny
Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Przeciwwskazania stosowania

Dl-alfa-tokoferol, stosowany jako przeciwutleniacz w emulsjach lipidowych do infuzji, takich jak Omegaven (zawierający 0,015-0,0296 g/100 ml), posiada liczne przeciwwskazania wynikające zarówno z właściwości samej substancji, jak i składu preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na dl-alfa-tokoferol lub inne składniki preparatu, w tym białka ryb i jaj, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia krwi, ostrymi stanami zagrażającymi życiu (zapaść, wstrząs, niedawny zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zator, śpiączka o nieustalonej etiologii), a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby i nerek, ze względu na zaburzenia metabolizmu i eliminacji dl-alfa-tokoferolu. Ponadto, preparaty te nie powinny być stosowane u wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności terapii w tych grupach wiekowych.
dl-alfa-tokoferol, emulsja do infuzji, hiperkalcemia, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwasica, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancje, niekontrolowana cukrzyca, niestabilna dławica piersiowa, niestabilny metabolizm, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie wątroby, przewodnienie, śpiączka nieokreślonego pochodzenia, stan kataboliczny, stłuszczenie wątroby, udar mózgu, zaburzenia krzepnięcia krwi, zasadowica, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pediaven NN1 –

Produkt leczniczy Pediaven NN1 (roztwór do infuzji) posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz substancje pomocnicze, co może manifestować się reakcjami alergicznymi od wysypki po wstrząs anafilaktyczny. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego), gdyż podaż aminokwasów może prowadzić do kumulacji toksycznych metabolitów. Ponadto, ze względu na zawartość glukozy (25 g/250 ml, 100 g/1000 ml), Pediaven NN1 nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką, niekontrolowaną hiperglikemią. Wysokie stężenia elektrolitów takich jak wapń (2,35 mmol/250 ml), sód (1,13 mmol/250 ml), magnez (0,53 mmol/250 ml) i chlorki (1,25 mmol/250 ml) stanowią kolejne przeciwwskazania, zwłaszcza w przypadku hiperkalcemii, hipernatremii, hipermagnezemii i hiperchloremii, ze względu na ryzyko zaburzeń homeostazy.
acyduria metylomalonowa, aminokwasy, choroba syropu klonowego, dysfagia, fenyloketonuria, hiperchloremia, hipercynkemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hiperselenemia, homocystynuria, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na składniki preparatu, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność, posocznica, przewodnienie, reakcja nadwrażliwości, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, tyrozynemia, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs krążeniowy, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej
Leksykon substancji czynnych
Sery – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Preparaty do żywienia pozajelitowego zawierające serynę wymagają szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, ze względu na ryzyko hiperamonemii i zaburzeń neurologicznych. Monitorowanie parametrów takich jak stężenie elektrolitów, glukozy, białka, triglicerydów (nie przekraczających 3-4 mmol/l podczas wlewu), czynność nerek i wątroby, równowaga kwasowo-zasadowa oraz morfologia krwi i czynniki krzepnięcia jest niezbędne. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, a u pacjentów z niewydolnością nerek kontrola fosforanów i potasu jest kluczowa, aby zapobiec hiperfosfatemii i hiperkaliemii. Preparaty zawierające emulsje tłuszczowe wymagają szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej, a także systematycznego monitorowania metabolizmu tłuszczów i stężenia triglicerydów w surowicy, z pomiarami wykonywanymi po minimum 3 godzinach ciągłego wlewu oraz codziennie po 5-6 godzinach przerwy w podawaniu tłuszczów.
ceftriakson, czynniki krzepnięcia, elektrolity w surowicy, fosforan wapnia, hiperamonemia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwas foliowy, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, leczenie nerkozastępcze, leukocytoza, metabolizm tłuszczów, morfologia krwi, niedobór folanu, niedobór tiaminy, niedoczynność tarczycy, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność płucna, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność surowicy, pierwiastki śladowe, posocznica, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, seryna, skurcz oskrzeli, testy czynnościowe wątroby, triglicerydy w surowicy, wynaczynienie, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

SmofKabiven extra Nitrogen EF to emulsja do żywienia pozajelitowego zawierająca aminokwasy (33,1-166 g), glukozę (42,8-214 g) oraz tłuszcze (14,6-73,0 g), w tym olej sojowy (4,4-22 g), triglicerydy MCT (4,4-22 g), olej z oliwek (3,7-18 g) i olej rybi bogaty w kwasy omega-3 (2,2-11 g). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością nerek bez możliwości dializy, a także w stanach nagłych takich jak ciężki wstrząs, niestabilny stan ogólny, niekontrolowana hiperglikemia oraz u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat. Ze względu na wysoką osmolalność (~1400 mOsm/kg) i osmolarność (~1200 mOsm/l) preparatu, należy ostrożnie kwalifikować pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
aminokwas, dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwas omega-3, kwasica metaboliczna, metabolizm składników odżywczych, nadwrażliwość, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybi, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, parametr koagulologiczny, posocznica, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy, udar mózgu, wada metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zator naczyniowy, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Lipidem (4,0-8,8 g/l, 20% stężenie), Lipofundin MCT/LCT 10% (2,5-5,5 g/l) oraz Lipofundin MCT/LCT 20% (5,0-11,0 g/l). Podstawowymi przeciwwskazaniami do ich stosowania są nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym alergie na jaja, ryby, orzeszki ziemne i białko soi, a także ciężka hiperlipidemia – w przypadku Lipidemu przy triglicerydach ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l). Dodatkowo preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką koagulopatią, ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, zatorem tłuszczowym, nasilającą się skazą krwotoczną oraz zaburzeniami czynności wątroby (cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność wątroby) i nerek (ciężka niewydolność bez leczenia nerkozastępczego). Kwasica metaboliczna stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko jej pogłębienia przez emulsje lipidowe.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca niewyrównana, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipoksja tkankowa, koagulopatia, kwas alfa-linolenowy, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, reakcja alergiczna, skaza krwotoczna, triglicerydy, udar mózgu, zaburzenia krzepnięcia, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kabiven Peripheral –

Kabiven Peripheral, emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę i tłuszcze, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białko jaja kurzego, soję, orzeszki ziemne, substancje czynne i pomocnicze preparatu. Nie powinien być stosowany w ciężkiej hiperlipidemii, wrodzonych wadach metabolizmu aminokwasów, hiperglikemii wymagającej >6 j. insuliny/godz., ciężkiej niewydolności wątroby i nerek bez możliwości dializy, ciężkich zaburzeniach krzepnięcia oraz w stanach niestabilnych takich jak ciężki wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego, kwasica metaboliczna czy śpiączka hiperosmolarna. Ponadto, przeciwwskazaniem jest patologicznie podwyższone stężenie elektrolitów (Na, K, Mg, Ca, fosforany, siarczany, chlorki) oraz ostre stany takie jak obrzęk płuc, przewodnienie, niewyrównana niewydolność krążenia i odwodnienie hipotoniczne. Lek nie jest zalecany u noworodków i dzieci <2 lat oraz w zespole hemofagocytarnym.
dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na białko jaja kurzego, niestabilny stan ogólny, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, posocznica, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wada metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krzepnięcia krwi, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Acetylotyrozyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Acetylotyrozyna, będąca składnikiem aminokwasowym preparatu Aminoplasmal Hepa – 10%, zawiera 0,70 g tyrozyny na 1000 ml roztworu i charakteryzuje się całkowitą zawartością aminokwasów 100 g/l oraz azotu 15,3 g/l. Preparat ma wartość energetyczną 1675 kJ/l (400 kcal/l) i teoretyczną osmolarność 875 mOsm/l przy pH 5,5–6,5. Stosowanie acetylotyrozyny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością nerek, niewydolnością serca oraz zwiększoną osmolarnością surowicy. Dawkowanie powinno być dostosowane na podstawie monitorowania stężeń mocznika i kreatyniny, a także stanu hemodynamicznego i równowagi elektrolitowej, w tym wyrównania hiponatremii, hipokaliemii i odwodnienia hipotonicznego.
acetylotyrozyna, aminoplasmal hepa, dieta niskosodowa, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, hiponatremia, laktuloza, metabolizm aminokwasów, niewydolność nerek, niewydolność serca, niezbędne kwasy tłuszczowe, odwodnienie hipotoniczne, parametry biochemiczne, pierwiastki śladowe, pochodna tyrozyny, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasowy, stężenie białka, stężenie elektrolitów, stężenie mocznika i kreatyniny, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu tyrozyny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Glukoza bezwodna – Przeciwwskazania stosowania

Glukoza bezwodna, stosowana w roztworach do hemofiltracji (np. Duosol) oraz emulsjach do infuzji (np. Kabiven Peripheral), ma liczne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują hiperglikemię wymagającą >6 j. insuliny/h, zasadowicę metaboliczną, hiperkaliemię, ciężką hiperlipidemię, ciężką niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ostrą niewydolność nerek z hiperkatabolizmem, ciężkie zaburzenia krzepnięcia, stany zwiększonego ryzyka krwotoku, niewystarczający przepływ krwi z dostępu żylnego, niestabilny stan ogólny (m.in. ostry zawał serca, kwasica metaboliczna, ciężki wstrząs), zaburzenia wodno-elektrolitowe (np. obrzęk płuc, przewodnienie, odwodnienie hipotoniczne) oraz nadwrażliwość na składniki preparatu. U noworodków i dzieci <2 lat stosowanie Kabiven Peripheral jest przeciwwskazane. Wartości krytyczne to m.in. insulina >6 j./h oraz monitorowanie stężeń potasu i wodorowęglanów w surowicy.
antykoagulacja systemowa, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, dostęp naczyniowy, emulsja do infuzji, gazometria krwi, glukoza bezwodna, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperkatabolizm, hiperlipidemia, hipernatremia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, mocznica, nadwrażliwość na białko jaja kurzego, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, posocznica, przewodnienie, roztwór do hemofiltracji, śpiączka hiperosmolarna, stan przedcukrzycowy, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zasadowica metaboliczna, zespół hemofagocytarny, zespół krótkiego jelita, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej
Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna – Przeciwwskazania stosowania

Tyrozyna, stosowana w żywieniu pozajelitowym zarówno w formie L-tyrozyny, jak i jej pochodnych (N-acetylo-L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna), posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tyrozynę lub substancje pomocnicze, a także na białka jaja, soi, orzeszków ziemnych i kukurydzy w przypadku preparatów typu „all-in-one” (np. Kabiven, Olimel, Finomel). Preparaty te są niewskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, takimi jak tyrozynemia i fenyloketonuria, ze względu na ryzyko poważnych powikłań metabolicznych. Ponadto, ciężka niewydolność wątroby i nerek stanowi przeciwwskazanie do stosowania tyrozyny, gdyż zaburzenia metabolizmu aminokwasów mogą prowadzić do akumulacji toksycznych metabolitów. W takich przypadkach zaleca się preparaty o zmodyfikowanym składzie aminokwasów, np. Aminoplasmal Hepa dla niewydolności wątroby oraz Aminomel Nephro czy Nephrotect dla niewydolności nerek.
emulsja tłuszczowa, fenyloketonuria, gospodarka węglowodanowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwasica metaboliczna, L-tyrozyna, metabolizm tyrozyny, N-acetylo-L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna, nadwrażliwość na substancje, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, preparat all-in-one, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, toksyczny metabolit, tyrozyna, tyrozynemia, udar, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sodu chlorek – Wskazania do stosowania

Chlorek sodu (NaCl) jest kluczowym elektrolitem w utrzymaniu homeostazy, szeroko stosowanym w różnych stanach klinicznych. Najczęściej używany jest 0,9% roztwór fizjologiczny, izoosmotyczny względem osocza (osmolarność 308 mOsm/l), zawierający 154 mmol/l sodu i chlorków, o pH 4,5-7,0. Wskazania do jego stosowania obejmują korekcję alkalozy hipochloremicznej, uzupełnianie niedoboru chlorków (np. po wymiotach, biegunce, stosowaniu diuretyków), krótkoterminowe uzupełnianie objętości śródnaczyniowej w hipowolemii, leczenie odwodnienia hipotonicznego i izotonicznego oraz jako nośnik do rozpuszczania leków. Preparaty doustne, takie jak Gastrolit, zawierają 60 mmol/l Na+, 20 mmol/l K+, 30 mmol/l HCO3- i 80 mmol/l glukozy, z osmolalnością 240 mOsm/kg, stosowane są w leczeniu i profilaktyce odwodnienia w biegunce. W okresie okołooperacyjnym roztwory NaCl służą do nawadniania i zapobiegania niedociśnieniu związanemu z hipowolemią.
alkaloza hipochloremiczna, alkaloza metaboliczna, dializa otrzewnowa, diuretyk pętlowy, endoskopia przewodu pokarmowego, hemodializa, hipernatremia, hipowolemia, niedobór chlorków, niewydolność nerek, objętość śródnaczyniowa, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność płynów ustrojowych, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe zaparcia, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór fizjologiczny, terapia nerkozastępcza, wstrząs hipowolemiczny, wymioty, zapalenie gardła, zaparcie spastyczne, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Selenu dwutlenek – Przeciwwskazania stosowania

Selen dwutlenek, obecny w preparacie Pediaven NN1 w dawkach 6,7 µg na 250 ml roztworu (4,8 µg selenu) oraz 0,03 mg na 1000 ml (19 µg selenu), jest istotnym mikroelementem w żywieniu parenteralnym, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na selen dwutlenek lub inne składniki preparatu, a także wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów i ciężka, niekontrolowana hiperglikemia, ze względu na zawartość glukozy (25 g/250 ml). Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z patologicznymi zaburzeniami elektrolitowymi (wapń, sód, magnez, chlorki, chrom, miedź, fluor, jod, mangan, cynk) oraz w stanach niestabilnych klinicznie, takich jak ciężki stan pourazowy, niewyrównana cukrzyca, ostra faza wstrząsu krążeniowego, ciężka kwasica metaboliczna, ciężki zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej czy śpiączka hiperosmolarna. Dodatkowo, ze względu na dożylną drogę podania, przeciwwskazania obejmują ostre obrzęki płuc, przewodnienie, nieleczoną niewydolność serca oraz odwodnienie hipotoniczne.
kumulacja selenu, kwasica metaboliczna, niekontrolowana hiperglikemia, niestabilny stan ogólny, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, patologiczne stężenie w osoczu, posocznica, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, roztwór hipertoniczny, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, toksyczność selenu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs krążeniowy, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie parenteralne
Leksykon substancji czynnych
Histydyna – Przeciwwskazania stosowania

Histydyna, jako aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego i dializy otrzewnowej, pełni istotną rolę w metabolizmie białek ustrojowych. Jednak stosowanie preparatów zawierających histydynę wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań, aby uniknąć powikłań metabolicznych i klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na histydynę lub inne składniki preparatu, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów (w tym histydynemię), ciężkie zaburzenia układu krążenia (wstrząs, zapaść), hipoksję, kwasicę metaboliczną oraz ciężką niewydolność wątroby i nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej. Szczególną uwagę należy zwrócić na stany niestabilne metabolicznie, takie jak ciężka hiperglikemia (insulina > 6 j./h), hiperlipidemia z triglicerydami ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), oraz patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów (Na, K, Mg, Ca, P), które mogą nasilać ryzyko powikłań, w tym encefalopatii, zaburzeń rytmu serca i zespołu przetłuszczenia.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka hiperglikemia, ciężka hiperlipidemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka posocznica, ciężki stan pourazowy, ciężkie zaburzenie krążenia, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwasica metaboliczna, niedotlenienie komórkowe, niewyrównana cukrzyca, objaw neurologiczny, odwodnienie hipotoniczne, ostry obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, terapia nerkozastępcza, udar mózgu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zapalenie trzustki, zdekompensowana niewydolność serca, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Finomel Peri –

Finomel Peri to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy (34-64 g), glukozę (77-143 g), tłuszcze (32-60 g) oraz elektrolity, takie jak sód (27,4-50,9 mmol), potas (20,6-38,2 mmol), magnez (3,4-6,4 mmol), wapń (1,7-3,2 mmol), fosforany (6,6-16,6 mmol), cynk (0,03-0,05 mmol), chlorki (37,6-69,9 mmol), siarczany (3,5-6,4 mmol) i octany (49,3-91,7 mmol). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, w tym białka ryb, jaja, soję, orzeszki ziemne i kukurydzę, a także u osób z ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby i nerek bez dostępu do dializy, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów oraz nieleczoną hiperglikemią. Szczególną uwagę należy zwrócić na patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów, które mogą stanowić przeciwwskazanie do terapii.
białko rybie, bilans płynów, emulsja do infuzji, gospodarka lipidowa, hemodializa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwas omega-3, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, posocznica, przewodnienie, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy, udar mózgu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Tryptofan – Przeciwwskazania stosowania

Tryptofan, jako niezbędny aminokwas, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję lub inne składniki preparatów ją zawierających, a także u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego). Podawanie tryptofanu jest niewskazane w ciężkiej niewydolności wątroby i cholestazie wewnątrzwątrobowej ze względu na ryzyko gromadzenia toksycznych metabolitów i nasilenia encefalopatii wątrobowej. Przeciwwskazania obejmują także ciężką niewydolność nerek bez dostępu do terapii nerkozastępczej, ciężkie zaburzenia krążenia (wstrząs, zdekompensowana niewydolność serca), ciężką hiperglikemię (niewyrównaną insuliną do 6 j./h), hiperlipidemię z hipertriglicerydemią, kwasicę metaboliczną, hipoksję oraz patologiczne zaburzenia elektrolitowe (sód, potas, magnez, wapń, fosfor).
aminoacidopatia, aminokwas niezbędny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, encefalopatia wątrobowa, fenyloketonuria, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na substancje, niedotlenienie komórkowe, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca zdekompensowana, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, reakcja alergiczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, tryptofan, udar, wstrząs, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krążenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie trzustki, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Molibden – Przeciwwskazania stosowania

Molibden, będący kofaktorem wielu enzymów, jest składnikiem preparatów wielopierwiastkowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Główne z nich to nadwrażliwość na molibden lub substancje pomocnicze, zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych, zwłaszcza całkowite zatrzymanie odpływu żółci oraz cholestaza z bilirubiną >140 µmol/l i podwyższonymi enzymami wątrobowymi (γ-GT, fosfataza zasadowa). Przeciwwskazane jest także stosowanie u pacjentów z podwyższonym stężeniem molibdenu w surowicy, a także u noworodków i niemowląt (np. preparat Tracutil) oraz dzieci o masie ciała <15 kg (Supliven). Wskazane jest ponadto unikanie molibdenu u chorych z chorobą Wilsona, hemochromatozą i innymi zaburzeniami magazynowania żelaza, ze względu na obecność miedzi i żelaza w preparatach, które mogą nasilać objawy tych schorzeń.
charakterystyka produktu leczniczego, cholestaza, choroba Wilsona, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia, kofaktor enzymu, kwasica metaboliczna, molibdenian amonu, molibdenian sodu, niedożywienie, niestabilny stan ogólny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, pierwiastek śladowy, proces metaboliczny, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, stężenie bilirubiny, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie magazynowania żelaza, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu miedzi, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Leucyna – Przeciwwskazania stosowania

Leucyna, jako aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), pełni kluczową rolę w syntezie białek i metabolizmie energetycznym, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem są wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, takie jak choroba syropu klonowego (MSUD) czy acyduria izowaleranowa, gdzie podanie leucyny może prowadzić do nasilenia objawów neurologicznych i metabolicznych. Ponadto, preparaty zawierające leucynę są niewskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu krążenia (wstrząs, niewydolność serca, niestabilność hemodynamiczna), ciężką niewydolnością wątroby (w tym cholestazą i zaawansowaną chorobą wątroby), a także u osób z ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego. Warto podkreślić, że w przypadku dostępności procedur nerkozastępczych, podanie leucyny może być rozważone, ale wymaga ścisłej kontroli i dostosowania dawki.
aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, katabolizm, kwasica metaboliczna, leucyna, metabolizm energetyczny, niestabilna cukrzyca, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność krążenia, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, śpiączka, śpiączka hiperosmolarna, synteza białek, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia układu krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie kliniczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoplasmal 15%

Aminoplasmal 15% to wysokoskoncentrowany roztwór aminokwasów (150 g/l) przeznaczony do żywienia pozajelitowego, o osmolarności teoretycznej 1290 mOsm/l i wartości energetycznej 600 kcal/l. Produkt wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością serca, nerek lub wątroby. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest skorygowanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, takich jak hiponatremia (<135 mmol/l), hipokaliemia (<3,5 mmol/l) oraz odwodnienie hipotoniczne. Monitorowanie terapii powinno obejmować regularne oznaczanie elektrolitów (Na 5,3 mmol/l), glukozy, równowagi kwasowo-zasadowej, czynności nerek (BUN, kreatynina) oraz parametrów wątrobowych i białka w surowicy.
aminotransferazy, azot mocznika, bilans elektrolitowy, elektrolity w surowicy, emulsja tłuszczowa, gazometria krwi, glukoza we krwi, hemodializa, hipokaliemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, kompleksowe żywienie pozajelitowe, leczenie nerkozastępcze, metabolizm aminokwasów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, odwodnienie hipotoniczne, osmolalność surowicy, pierwiastki śladowe, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, skala Child-Pugh, upośledzenie czynności nerek, witaminy rozpuszczalne w wodzie, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Chlorek sodu – Wskazania do stosowania

Chlorek sodu (NaCl) w stężeniu izotonicznym 0,9% (osmolarność około 308 mOsmol/l) jest podstawowym elektrolitem stosowanym w praktyce klinicznej jako nośnik do parenteralnego podawania leków, rekonstytucji leków w postaci suchej oraz jako podstawowy płyn infuzyjny. Preparaty łączące NaCl z chlorkiem potasu (KCl) w stężeniach 0,15% (20 mmol/l K+) i 0,3% (40 mmol/l K+) są wykorzystywane w leczeniu i zapobieganiu hipokaliemii, odwodnieniu hipo- i izotonicznym oraz zasadowicy hipochloremicznej, z osmolarnościami odpowiednio około 340 i 380 mOsm/l. W terapii nerkozastępczej stosuje się roztwory do hemodializy i hemofiltracji zawierające NaCl w stężeniu około 6 g/l (140 mmol/l Na+), z lub bez dodatku potasu (2-4 mmol/l K+), dostosowane do stanu pacjenta z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek oraz zaburzeniami kalemii.
bakteriemia, hemodiafiltracja, hemofiltracja, hipokaliemia, homeostaza organizmu, immunoglobulina ludzka, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inwazyjna kandydoza, izoimmunizacja Rh(D), kokcydioidomikoza, krążenie pozaustrojowe, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwgrzybiczy, niewydolność nerek, normokaliemia, odwodnienie, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność osocza, ostre uszkodzenie nerek, płyn infuzyjny, podawanie leków, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłane zakażenie skóry, przewlekła choroba nerek, przewlekła zanikowa kandydoza, rekonstytucja leków, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do hemodializy, roztwór fizjologiczny, Staphylococcus aureus, terapia nerkozastępcza, tkanki miękkie, wstrząs hipowolemiczny, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakrzep żylny, zasadowica hipochloremiczna, zator płucny, zatrucie toksynami, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Przeciwwskazania stosowania

Glukoza, będąca podstawowym substratem energetycznym, jest szeroko stosowana w infuzjach i żywieniu pozajelitowym, jednak jej podawanie wymaga ostrożności w określonych stanach klinicznych. Przeciwwskazania obejmują hiperglikemię oporną na insulinę (>6 j./h), niewyrównaną cukrzycę, śpiączkę hiperosmolarną oraz inne zaburzenia metabolizmu glukozy, które mogą prowadzić do pogłębienia hiperglikemii i zaburzeń metabolicznych. Kwasica metaboliczna, zwłaszcza mleczanowa, jest przeciwwskazaniem ze względu na ryzyko nasilenia glikolizy beztlenowej i wzrostu stężenia mleczanów. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, takie jak przewodnienie, hiperkaliemia, hipernatremia oraz znaczna hipokaliemia bez suplementacji potasu, również dyskwalifikują stosowanie roztworów glukozy. Ponadto, ciężka niewydolność nerek (oliguria/anuria), wątroby i niewyrównana niewydolność serca stanowią istotne przeciwwskazania ze względu na upośledzony metabolizm i wydalanie glukozy oraz ryzyko przewodnienia.
antykoagulacja systemowa, ceftriakson, choroba Crohna, dializa otrzewnowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipowolemia, krwotok śródczaszkowy, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm węglowodanów, nadwrażliwość na glukozę, niedrożność jelita, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka, zasadowica metaboliczna, zatorowość, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Manganu chlorek – Przeciwwskazania stosowania

Chlorek manganu, występujący w postaci manganu(II) chlorku czterowodnego, jest składnikiem preparatów do całkowitego żywienia pozajelitowego, szczególnie w pediatrii. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką niekontrolowaną hiperglikemię oraz chorobę Wilsona (szczególnie w przypadku preparatu Peditrace, zawierającego 1 μg/ml manganu, tj. 18,2 nmol/ml). Preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów w niestabilnym stanie ogólnym, z ciężkimi stanami pourazowymi, niewyrównaną cukrzycą, ostrą fazą wstrząsu krążeniowego, ciężką kwasicą metaboliczną, ciężkim zespołem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej czy śpiączką hiperosmolarna. Ponadto przeciwwskazaniem do dożylnego podawania są stany takie jak ostry obrzęk płuc, przewodnienie, nieleczona niewydolność serca oraz odwodnienie hipotoniczne.
cholestaza, choroba Wilsona, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, mangan(II) chlorek czterowodny, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, objawy neurotoksyczne, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wstrząs krążeniowy, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zastój żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoplasmal Hepa 10%

Aminoplasmal Hepa 10% to roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (15,3 g/l azotu całkowitego), dedykowany do żywienia pozajelitowego pacjentów z chorobami wątroby. Preparat charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 875 mOsm/l, pH 5,5–6,5 oraz wartością energetyczną 1675 kJ/l (400 kcal/l). Zawiera zbilansowany skład aminokwasów, m.in. leucynę 13,6 g/l, lizynę 7,51 g/l, argininę 8,8 g/l oraz elektrolity: octany 51 mmol/l, chlorki 10 mmol/l i sód 0,3–2,3 mmol/1000 ml (52,9 mg sodu/1000 ml, co stanowi 2,6% maksymalnej dobowej dawki sodu wg WHO). Ze względu na zawartość sodu, preparat wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i niewydolnością serca.
aminoplasmal hepa, choroba wątroby, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, metabolizm aminokwasów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niezbędne kwasy tłuszczowe, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność surowicy, pierwiastki śladowe, podaż sodu, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, witaminy rozpuszczalne w wodzie, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przeciwwskazania stosowania

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) w emulsji Lipofundin MCT/LCT 20% występują w stężeniu 100 g/1000 ml, stanowiąc połowę lipidów preparatu (łącznie 200 g/1000 ml). Preparat dostarcza 1935 kcal/litr (8095 kJ) oraz zawiera niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48,0-58,0 g/1000 ml) i α-linolenowy (5,0-11,0 g/1000 ml). Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki (np. białka jaja, soja, orzeszki ziemne), ciężką hiperlipemię, zaburzenia krzepnięcia, ciężką niewydolność wątroby i nerek, ostrą chorobę zakrzepową, zator tłuszczowy oraz kwasicę metaboliczną. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany w niestabilnych stanach hemodynamicznych, metabolicznych, ostrym zawale mięśnia sercowego, udarze, niewyrównanych zaburzeniach elektrolitowych i równowagi płynowej, niewyrównanej niewydolności serca oraz ostrym obrzęku płuc. Osmolarność emulsji wynosi 380 mOsm/l, a pH 6,0-8,5, co wymaga ostrożności przy szybkim podaniu lub dużych objętościach.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciała ketonowe, dysfunkcja wielonarządowa, emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hiperlipemia, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, MCT, nadwrażliwość, niestabilny stan układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, ostra choroba zakrzepowa, posocznica, profil lipidowy, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kabiven –

Kabiven, jako kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, zwłaszcza białko jaja kurzego, soję i orzeszki ziemne, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Nie powinien być stosowany u osób z ciężką hiperlipidemią, wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów oraz hiperglikemią wymagającą podawania ponad 6 jednostek insuliny na godzinę, ze względu na zawartość emulsji tłuszczowej i 19% roztwór glukozy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości leczenia nerkozastępczego), ciężkie zaburzenia krzepnięcia oraz patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów (sód 32-80 mmol, potas 24-60 mmol, magnez 4-10 mmol, wapń 2-5 mmol, fosforany 10-25 mmol, siarczany 4-10 mmol, chlorki 46-116 mmol, octany 39-97 mmol). Kabiven nie jest wskazany u pacjentów w niestabilnym stanie klinicznym, takich jak ciężki wstrząs, zespół hemofagocytarny, ostry zawał mięśnia sercowego, kwasica metaboliczna czy ciężka posocznica, a także u noworodków i dzieci poniżej 2 lat ze względu na odmienne potrzeby metaboliczne i tolerancję składników.
białko jaja kurzego, cukrzyca niewyrównana, dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan hiperkataboliczny, techniki nerkozastępcze, wady metabolizmu aminokwasów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół ponownego odżywienia, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Selen – Przeciwwskazania stosowania

Selen jest istotnym pierwiastkiem śladowym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań klinicznych. Podstawowymi przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na selen lub substancje pomocnicze oraz podwyższone stężenie selenu w surowicy krwi. Szczególnie istotne jest unikanie preparatów zawierających selen w przypadku całkowitego zatrzymania odpływu żółci lub znacznej cholestazy (bilirubina >140 µmol/l lub 140 mmol/l z podwyższoną aktywnością GGT i fosfatazy zasadowej). Ponadto, choroby związane z zaburzeniami magazynowania metali, takie jak choroba Wilsona, hemochromatoza czy hemosyderoza, stanowią przeciwwskazanie do stosowania wybranych preparatów (np. Nutryelt, Supliven, Tracutil). Wiek i masa ciała pacjenta również determinują możliwość podania niektórych preparatów, np. Supliven jest przeciwwskazany u dzieci <15 kg, a Tracutil u noworodków i niemowląt.
bilirubina w surowicy, cholestaza, choroba Wilsona, ciężka niewydolność nerek, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, patologiczne stężenie, pierwiastek śladowy, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stężenie selenu w surowicy, wrodzone zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs septyczny, zaburzenie magazynowania żelaza, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas eikozapentaenowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas eikozapentaenowy (EPA), należący do kwasów tłuszczowych omega-3, jest stosowany w różnych preparatach leczniczych, jednak jego podawanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na EPA lub inne składniki preparatu (np. białko ryb, jaja, soję, orzeszki ziemne), ciężką hiperlipidemię z poziomem triglicerydów >1000 mg/dl (11,4 mmol/l), ciężkie zaburzenia krzepnięcia (wrodzone lub nabyte koagulopatie, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zatorowość tłuszczową), a także ciężką niewydolność wątroby (w tym cholestazę wewnątrzwątrobową) i nerek bez leczenia nerkozastępczego. Preparaty w postaci emulsji do infuzji (Lipidem, Omegaven) dodatkowo nie powinny być stosowane u pacjentów z kwasicą metaboliczną, niestabilnymi zaburzeniami metabolicznymi (niewyrównana cukrzyca, ciężka posocznica, śpiączka o nieznanym pochodzeniu) oraz w stanach zagrożenia życia, takich jak wstrząs, ostra faza zawału mięśnia sercowego, niedawno przebyty udar mózgu, ostry obrzęk płuc czy niewyrównana niewydolność serca.
Specyficzne przeciwwskazania dotyczą także preparatów zawierających EPA w żywieniu pozajelitowym, gdzie dodatkowo należy unikać ich stosowania przy hipokaliemii, przewodnieniu, odwodnieniu hipotonicznym oraz innych zaburzeniach równowagi wodno-elektrolitowej. Preparat Tran Hasco, zawierający 35-80 mg EPA na kapsułkę oraz 30-125 j.m. witaminy D, jest przeciwwskazany u pacjentów z hiperkalcemią i kamicą nerkową. Ze względu na ograniczone dane bezpieczeństwa, preparaty takie jak Omegaven nie powinny być podawane wcześniakom, noworodkom, niemowlętom i dzieciom. Decyzja o zastosowaniu EPA powinna być oparta na dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualne przeciwwskazania i stan kliniczny pacjenta.
alergia na ryby, alergia na soję, cholestaza wewnątrzwątrobowa, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent sercowo-naczyniowy, kamica nerkowa, koagulopatia, krzepnięcie krwi, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwasica, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, śpiączka, triglicerydy w surowicy, uczulenie na białko jaja, uczulenie na orzeszki ziemne, udar mózgu, wstrząs, zaburzenia metaboliczne, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Przeciwwskazania stosowania

Nadwrażliwość na chlorek wapnia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających tę substancję, ze względu na ryzyko poważnych reakcji alergicznych. Hiperkalcemia jest jednym z głównych przeciwwskazań, gdyż podanie chlorku wapnia może nasilić stan hiperkalcemii i prowadzić do powikłań. Przykładowo, roztwory do dializy otrzewnowej zawierające wapń w stężeniu 1,75 mmol/l (np. Balance 1,5%/2,3%) nie powinny być stosowane u pacjentów ze znaczną hiperkalcemią. Paradoksalnie, znaczna hipokalcemia również może wykluczać stosowanie roztworów o niskim stężeniu wapnia (np. 1,25 mmol/l), które nie pokrywają zapotrzebowania organizmu. Ponadto, przeciwwskazaniem są zaburzenia elektrolitowe, kwasica mleczanowa, ciężka niewydolność serca (zwłaszcza zastoinowa i niewyrównana), niewydolność nerek i wątroby, a także stany niestabilne klinicznie, takie jak wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego czy ciężka posocznica.
bezmocz, ceftriakson, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializa otrzewnowa, dializoterapia, glikozydy naparstnicy, hemodializa, hemofiltracja, hemostaza, hiperkalcemia, hiperwolemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, niedotlenienie komórkowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, skąpomocz, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, stan zakrzepowo-zatorowy, stężenie wapnia w surowicy, udar, wodobrzusze, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven Nutribase –

SmofKabiven Nutribase to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego zawierający 33,9 g aminokwasów, 88,5 g glukozy, 39 g tłuszczów oraz elektrolity: sód 27 mmol, potas 20 mmol, magnez 3,4 mmol, wapń 1,7 mmol, fosforany 9,5 mmol i cynk 0,027 mmol na 1000 ml. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białka ryb, jaj, soi, orzeszki ziemne oraz inne składniki preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężką hiperlipidemię, ciężką niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, niekontrolowaną hiperglikemię oraz patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów zawartych w preparacie. Ponadto preparat nie powinien być stosowany w stanach nagłych takich jak ciężki wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica czy śpiączka hiperosmolarna, a także u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat.
dializoterapia, elektrolity, funkcja wątroby, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, posocznica, SmofKabiven Nutribase, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy MCT, udar mózgu, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pediaven NN2 –

Produkt leczniczy Pediaven NN2 (roztwór do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego), ciężką niekontrolowaną hiperglikemią oraz patologicznym zwiększeniem stężenia elektrolitów zawartych w preparacie (sód 5 mmol/250 ml, potas 4,25 mmol/250 ml, wapń 1,9 mmol/250 ml, magnez 0,4 mmol/250 ml, chlorki 6,5 mmol/250 ml, fosforany 2,3 mmol/250 ml). Preparat zawiera 25 g glukozy w 250 ml oraz aminokwasy (4,25 g/250 ml), w tym aminokwasy rozgałęzione i aromatyczne, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi lub niewydolnością narządową. Wysoka osmolarność roztworu (około 790 mOsm/l) stanowi dodatkowe ograniczenie w przypadku odwodnienia hipotonicznego.
acetylocysteina, aminoacydopatia, aminokwasy, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, choroba syropu klonowego, dekompensacja metaboliczna, fenyloalanina, fenyloketonuria, hiperchloremia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, homocystynuria, izoleucyna, kwasica metaboliczna, leucyna, nadwrażliwość, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, tryptofan, tyrozyna, walina, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs krążeniowy, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej
Leksykon substancji czynnych
Miedzi siarczan – Przeciwwskazania stosowania

Miedzi siarczan pięciowodny, będący składnikiem preparatu Pediaven NN1 (0,23 mg/125 ml, co odpowiada 0,92 mg/1000 ml roztworu, zawierającego 57,5 μg miedzi pierwiastkowej na 250 ml), jest stosowany w żywieniu pozajelitowym do uzupełniania niedoborów pierwiastków śladowych. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną, patologicznie podwyższone stężenie miedzi w osoczu (np. choroba Wilsona), wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów oraz niestabilny stan ogólny pacjenta, w tym ciężkie stany pourazowe, niewyrównaną cukrzycę, ostrą fazę wstrząsu krążeniowego, ciężką kwasicę metaboliczną, SIRS oraz śpiączkę hiperosmolarna. Dodatkowo, preparat zawiera 25 g glukozy na 250 ml, co wyklucza jego podanie u pacjentów z ciężką, niekontrolowaną hiperglikemią.
Podawanie miedzi siarczanu dożylnie wymaga uwzględnienia ogólnych przeciwwskazań do terapii infuzyjnej, takich jak ostry obrzęk płuc, przewodnienie, nieleczona niewydolność serca oraz odwodnienie hipotoniczne. Ze względu na obecność innych pierwiastków śladowych (cynk, selen, mangan, chrom, jod, fluor) i elektrolitów (wapń, magnez, sód, chlorki) w preparacie, konieczne jest monitorowanie ich stężeń w osoczu podczas długotrwałego żywienia parenteralnego, aby zapobiec kumulacji miedzi i zaburzeniom metabolicznym. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, które mogą prowadzić do zwiększonego stężenia miedzi, należy rozważyć modyfikację dawkowania lub odstawienie preparatu, oceniając korzyści i ryzyko terapii.
choroba Wilsona, hiperglikemia, infuzja dożylna, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na substancje, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, pierwiastek śladowy, posocznica, przewodnienie, siarczan miedzi, SIRS, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wstrząs krążeniowy, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zwyrodnienie soczewkowo-wątrobowe, żywienie parenteralne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – 0,9% Sodium Chloride-BRAUN 9 mg/ml

0,9% roztwór chlorku sodu (9 mg/ml) zawiera sód i chlorek w stężeniach 154 mmol/l, o teoretycznej osmolarności 308 mOsm/l i pH 4,5-7,0. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu alkalozy hipochloremicznej, gdzie uzupełnia niedobory jonów chlorkowych i normalizuje równowagę kwasowo-zasadową. Ponadto stosuje się go w niedoborach chlorków o różnej etiologii, krótkoterminowym uzupełnianiu objętości śródnaczyniowej w stanach takich jak wstrząs hipowolemiczny czy ostra utrata krwi, a także w leczeniu odwodnienia izotonicznego i hipotonicznego. Roztwór służy również jako rozpuszczalnik do leków dożylnych oraz do zewnętrznego płukania i nawilżania ran, dzięki swojemu izotonicznemu charakterowi, który nie uszkadza tkanek.
alkaloza hipochloremiczna, dyselektrolitemia, gazometria, infuzja soli fizjologicznej, niedobór chlorków, niezgodność farmaceutyczna, objętość śródnaczyniowa, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, ostre odwodnienie, płukanie ran, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór chlorku sodu, roztwór infuzyjny, wstrząs hipowolemiczny
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Potassium Chloride 0,3% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun 3 g/l + 9 g/l

Preparat Potassium Chloride 0,3% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun to roztwór do infuzji zawierający 3,0 g/l chlorku potasu oraz 9,0 g/l chlorku sodu, co odpowiada stężeniom jonów: K⁺ 40 mmol/l, Na⁺ 154 mmol/l oraz Cl⁻ 194 mmol/l. Osmolarność roztworu wynosi około 380 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,5-7,0, co zapewnia dobrą tolerancję i bezpieczeństwo stosowania. Preparat jest wskazany do korekty i utrzymania równowagi elektrolitowej oraz wodno-elektrolitowej w stanach takich jak hipokaliemia (stężenie potasu <3,5 mmol/l), odwodnienie hipotoniczne i izotoniczne oraz zasadowica hipochloremiczna. Wyższe stężenie potasu czyni go szczególnie użytecznym w sytuacjach wymagających intensywnej suplementacji potasu przy jednoczesnym uzupełnieniu sodu i chlorków.
alkaloza metaboliczna, badanie laboratoryjne, hipokaliemia, infuzja, lek moczopędny, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, pH krwi, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, stężenie jonów chlorkowych, stężenie potasu w surowicy, suplementacja potasu, wydzielanie aldosteronu, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Przeciwwskazania stosowania

Olej rybi, będący źródłem długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Finomel (8,24-13,84 g oleju rybiego na 1000 ml, ~20% całkowitej zawartości tłuszczów), Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen i SmofKabiven Nutribase. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na białka ryb oraz inne składniki preparatu (np. soja, jaja, orzeszki ziemne, kukurydza), ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby i nerek, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia krwi, nieleczoną hiperglikemią, patologicznymi stężeniami elektrolitów oraz w stanach niestabilnych klinicznie, takich jak ostry zawał mięśnia sercowego, udar, kwasica metaboliczna czy ciężki wstrząs. Preparaty te zawierają także inne oleje (sojowy, oliwkowy, triglicerydy średniołańcuchowe), co wymaga uwzględnienia potencjalnych alergii na te składniki.
alergia na ryby, cytokiny, czynniki krzepnięcia, dysfagia, działanie antykoagulacyjne, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, gospodarka elektrolitowa, hamowanie agregacji płytek, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, mediatory zapalne, metabolizm lipidów, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, posocznica, powikłania sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, triglicerydy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia perfuzji tkankowej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Aminokwasy – Przeciwwskazania stosowania

Preparaty aminokwasowe stosowane w żywieniu pozajelitowym, takie jak Pediaven G15 (zawierający 15 g aminokwasów i 150 g glukozy na 1000 ml, osmolarność około 1091 mOsm/l, pH 4,8-5,5), mają szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu oraz wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, które mogą prowadzić do akumulacji toksycznych metabolitów. Ciężka niewydolność nerek bez możliwości dializy stanowi ryzyko nasilenia azotemii, a ciężka, niekontrolowana hiperglikemia grozi powikłaniami metabolicznymi, w tym śpiączką hiperglikemiczną. Ponadto, patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów (Na, K, Ca, Mg, fosforany) i pierwiastków śladowych zawartych w preparacie mogą pogłębiać istniejące zaburzenia elektrolitowe, co wymaga szczegółowej oceny przed podaniem.
azotemia, ciężkie niedożywienie, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niestabilny stan ogólny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, patologiczne stężenie elektrolitów, pierwiastki śladowe, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, zaburzenia rytmu serca, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół ponownego odżywienia, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Cynku octan – Przeciwwskazania stosowania

Octan cynku jest składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym (np. Nutriflex Lipid peri, Pediaven NN1) oraz w leczeniu miejscowym (np. Zineryt). Przeciwwskazania do jego stosowania różnią się w zależności od drogi podania i postaci farmaceutycznej. W żywieniu pozajelitowym przeciwwskazania obejmują m.in. zaburzenia metabolizmu aminokwasów i tłuszczów, hiperkaliemię, hiponatremię, niestabilny metabolizm (ciężki zespół pourazowy, nieustabilizowana cukrzyca, śpiączka), hiperglikemię nieodpowiadającą na dawki insuliny do 6 j./h, kwasicę, a także niewydolność narządową (cholestaza, ciężka niewydolność wątroby, nerek, serca). Dodatkowo przeciwwskazania obejmują stany ostre, takie jak nasilenie skaz krwotocznych, ostre fazy zawału serca, udaru, stany zakrzepowo-zatorowe oraz zatorowość tłuszczową. W preparacie Pediaven NN1 szczególnie podkreśla się przeciwwskazania związane z ciężką, niekontrolowaną hiperglikemią oraz niestabilnym stanem ogólnym pacjenta. Nutriflex Lipid peri nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na skład preparatu. Nadwrażliwość na octan cynku lub inne składniki preparatu stanowi bezwzględne przeciwwskazanie.
antybiotyk makrolidowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, erytromycyna, hiperglikemia, hiperkaliemia, kwasica, nieustabilizowana cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, octan cynku, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stan zakrzepowo-zatorowy, wstrząs, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –

SmofKabiven Low Osmo Peripheral to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego zawierający aminokwasy, glukozę (57,8–170 g w zależności od objętości), tłuszcze oraz elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, cynk, siarczany, chlorki) w formie emulsji do infuzji. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białko ryb, jaja, soję, orzeszki ziemne lub inne składniki, a także u osób z ciężką hiperlipidemią, wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez możliwości leczenia nerkozastępczego), ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, zespołem hemofagocytarnym oraz nieskutecznie leczoną hiperglikemią. Ze względu na zawartość oleju sojowego, oliwkowego, triglicerydów średniołańcuchowych i oleju rybiego bogatego w omega-3, istnieje ryzyko reakcji alergicznych u predysponowanych pacjentów.
aminokwasy, anafilaksja, cukrzyca, dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, metabolizm aminokwasów, nadwrażliwość na białko ryb, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, omega-3 kwasy, podaż glukozy, przewodnienie, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, śpiączka hiperosmolarna, stężenie w surowicy, triglicerydy, wstrząs, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawał serca, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nephrotect

Nephrotect to roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów, o osmolarności teoretycznej 960 mOsm/l, pH 5,5-6,5 oraz wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego, homocystynuria), ciężką niewydolnością nerek bez możliwości zastosowania hemofiltracji lub dializy, ostrym wstrząsem, ostrym obrzękiem płuc, przewodnieniem, niewyrównaną niewydolnością krążenia, odwodnieniem hipotonicznym oraz ciężką niewydolnością wątroby. W tych stanach podaż aminokwasów może prowadzić do kumulacji toksycznych metabolitów, nasilenia zaburzeń metabolicznych oraz pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.
choroba syropu klonowego, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa, fenyloketonuria, hemodializa, homocystynuria, konsultacja nefrologiczna, mocznica, nadwrażliwość na substancję czynną, niewyrównana niewydolność krążenia, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność, ostry obrzęk płuc, ostry wstrząs, przewodnienie, reakcja alergiczna, roztwór do infuzji, substancja pomocnicza, terapia nerkozastępcza, wrodzona wada metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metaboliczne
Leksykon substancji czynnych
Potasu jodek – Przeciwwskazania stosowania

Potasu jodek (kalii iodidum) jest stosowany jako źródło jodu w suplementacji, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na jod lub substancje pomocnicze, a także choroba Wilsona, gdzie preparaty takie jak Peditrace (1 µg potasu jodku/ml, co odpowiada 7,88 nmol jodu) są niewskazane. W przypadku preparatów dożylnych, np. Pediaven NN1 (3,3 µg potasu jodku w 125 ml, 0,01 mg w 1000 ml), przeciwwskazania obejmują niestabilne stany ogólne pacjenta, takie jak ciężkie stany pourazowe, niewyrównana cukrzyca, ostra faza wstrząsu krążeniowego, ciężka kwasica metaboliczna, ciężki zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, śpiączka hiperosmolarna, a także wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów i ciężka, niekontrolowana hiperglikemia. Dodatkowo, preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z hiperkaliemią oraz w stanach takich jak ostry obrzęk płuc, przewodnienie, nieleczona niewydolność serca i odwodnienie hipotoniczne.
amiodaron, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Wilsona, hiperglikemia, hiperkalemia, kwasica metaboliczna, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, oliguria, propylotiouracyl, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, śpiączka hiperosmolarna, środek kontrastowy jodowy, stan pourazowy, tiamazol, wole guzkowe, wstrząs krążeniowy, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zwiększone stężenie elektrolitów, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Potassium Chloride 0,15% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun 1,5 g/l + 9 g/l

Potassium Chloride w połączeniu z Sodium Chloride w roztworze do infuzji jest wskazany do korekty i utrzymania równowagi elektrolitowej oraz płynowej. Dostępny jest w dwóch stężeniach potasu: 0,15% (1,5 g/l, 20 mmol/l) oraz 0,3% (3,0 g/l, 40 mmol/l), przy stałym stężeniu sodu chlorku 0,9% (9,0 g/l, 154 mmol/l). Preparat stosuje się w leczeniu hipokaliemii, odwodnienia hipotonicznego i izotonicznego oraz zasadowicy hipochloremicznej. Osmolarność roztworów wynosi około 340 mOsm/l dla 0,15% i 380 mOsm/l dla 0,3%, a pH mieści się w zakresie 4,5-7,0. Wybór stężenia potasu powinien być dostosowany do stopnia niedoboru elektrolitów u pacjenta.
chlorek potasu, chlorek sodu, diuretyki, glikokortykosteroidy, hiperkaliemia, hipokaliemia, infuzja dożylna, oddział intensywnej terapii, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, parametry życiowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, stężenie elektrolitów, wlew dożylny, wymioty i biegunka, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Przeciwwskazania stosowania

Siarczan magnezu, stosowany jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Kabiven, SmofKabiven) oraz jako lek o działaniu przeciwdrgawkowym, neuroprotekcyjnym i tokolitycznym, wymaga szczególnej uwagi w kontekście przeciwwskazań. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na siarczan magnezu lub inne składniki preparatów (białka ryb, jaj, soi, orzeszków ziemnych), hipermagnezemię oraz patologicznie podwyższone stężenia innych elektrolitów (sodu, potasu, wapnia, fosforanów, chlorków, cynku, octanów). Ponadto, preparaty zawierają glukozę w stężeniach od 11,8% do 42% (Kabiven 19%), co wyklucza ich stosowanie u pacjentów z niekontrolowaną hiperglikemią, zwłaszcza wymagającą >6 j. insuliny/h. Ciężka hiperlipidemia jest przeciwwskazaniem ze względu na obecność emulsji tłuszczowej, zawierającej oleje sojowy, oliwkowy i rybi (omega-3), które mogą nasilać zaburzenia lipidowe.
cukrzyca niewyrównana, dializoterapia, działanie neuroprotekcyjne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie tokolityczne, emulsja tłuszczowa, farmakoterapia, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, równowaga kwasowo-zasadowa, siarczan magnezu, siarczan magnezu siedmiowodny, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, udar mózgu, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia krążeniowe, zaburzenia krzepnięcia, zator, zawał serca, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie kliniczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Seryina – Przeciwwskazania stosowania

Seryna, jako aminokwas wchodzący w skład preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Multimel, Olimel, SmofKabiven), wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne przeciwwskazania. Nie jest wskazana u wcześniaków, niemowląt oraz dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na nieodpowiedni profil metaboliczny i stosunek wartości energetycznej do azotu. Ponadto, preparaty zawierające serynę są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na białka jaj, soi, orzeszków ziemnych, kukurydzy oraz białka ryb (w przypadku preparatów z olejem rybim). Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężka hiperlipidemia, ciężkie zaburzenia metabolizmu tłuszczów (w tym hipertriglicerydemia), a także ciężka i niekontrolowana hiperglikemia stanowią kolejne istotne przeciwwskazania do stosowania tych preparatów.
aminokwas, cukrzyca, dializoterapia, dysfagia, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, Multimel, nadwrażliwość na soję, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, Olimel, posocznica, seryna, SmofKabiven, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, udar mózgu, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, wrodzone zaburzenia metaboliczne, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoplasmal B. Braun 10% E

Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów i 15,8 g/l azotu, o wartości kalorycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l) oraz teoretycznej osmolarności 1021 mOsm/l, co kwalifikuje go jako roztwór hiperosmolarny wymagający podawania do żył centralnych. Produkt charakteryzuje się pH 5,7–6,3 i kwasowością miareczkowaną około 26 mmol/l, co może wpływać na równowagę kwasowo-zasadową pacjenta. Stosowanie preparatu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością wątroby i nerek, a także u osób z podwyższoną osmolarnością osocza. Konieczne jest dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb oraz korekta zaburzeń wodno-elektrolitowych, takich jak hiponatremia i odwodnienie hipotoniczne, przed rozpoczęciem terapii.
aminokwasy, Aminoplasmal, białka osocza, bilans azotowy, bilans energetyczny, elektrolity osocza, emulsja tłuszczowa, funkcje wątroby, glikemia, gospodarka wodna, hiperosmolarność, hiponatremia, metabolizm aminokwasów, mocznik, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność osocza, pierwiastki śladowe, równowaga kwasowo-zasadowa, żywienie pozajelitowe