biosynteza porfiryn

Biosynteza porfiryn to złożony proces biochemiczny, w którym organizm wytwarza związki chemiczne niezbędne do produkcji hemu. Hem stanowi kluczowy składnik hemoglobiny, mioglobiny oraz cytochromów, a więc związków uczestniczących w transporcie tlenu oraz procesach oksydoredukcyjnych.

Proces biosyntezy porfiryn rozpoczyna się w mitochondriach od kondensacji glicyny i bursztynylo-CoA, katalizowanej przez syntazę kwasu δ-aminolewulinowego (ALA-syntazę). Następnie w cytoplazmie dochodzi do powstania porfobilinogenu, który ulega dalszym przemianom prowadzącym do utworzenia pierścienia porfirynowego. Końcowe etapy biosyntezy hemu, obejmujące włączenie jonów żelaza, ponownie zachodzą w mitochondriach.

Zaburzenia biosyntezy porfiryn prowadzą do rozwoju porfirii – grupy chorób metabolicznych, charakteryzujących się nadmiernym gromadzeniem i wydalaniem porfiryn lub ich prekursorów. Wyróżnia się porfirie wątrobowe (np. ostra przerywana porfiria, porfiria mieszana) oraz erytropoetyczne (np. porfiria erytropoetyczna wrodzona). Objawy kliniczne porfirii obejmują dolegliwości skórne, neurologiczne, psychiatryczne oraz brzuszne, często występujące w ostrych atakach wywołanych przez czynniki takie jak leki, alkohol czy głodzenie.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl