ATP-zależny kanał potasowy

ATP-zależny kanał potasowy (KATP) to specyficzny rodzaj kanału jonowego, który reguluje przepływ jonów potasu przez błonę komórkową w zależności od wewnątrzkomórkowego stężenia ATP. Kanały te odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, szczególnie w komórkach wykazujących aktywność elektryczną.

Struktura KATP składa się z dwóch głównych podjednostek: podjednostki Kir6.x (tworzącej por) oraz regulatorowej podjednostki SUR (receptor sulfonylomocznika). Obecność ATP powoduje zamknięcie kanału, natomiast spadek stężenia ATP prowadzi do jego otwarcia, zwiększając przepływ jonów potasu na zewnątrz komórki.

W komórkach β trzustki KATP pełni kluczową funkcję w sekrecji insuliny. Wzrost stężenia glukozy prowadzi do zwiększenia produkcji ATP, zamknięcia kanałów KATP, depolaryzacji błony komórkowej i w konsekwencji uwolnienia insuliny. Mutacje genów kodujących podjednostki kanału mogą prowadzić do zaburzeń wydzielania insuliny, powodując cukrzycę noworodkową lub hiperinsulinizm.

KATP odgrywa również istotną rolę w kardioprotekcji podczas niedokrwienia mięśnia sercowego oraz w regulacji napięcia naczyń krwionośnych. Leki oddziałujące na KATP, takie jak pochodne sulfonylomocznika (które zamykają kanał) czy aktywatory kanału (np. diazoksyd), znajdują zastosowanie w leczeniu cukrzycy typu 2, niektórych postaci hipoglikemii oraz nadciśnienia tętniczego.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl