obwodowy opór naczyniowy

Obwodowy opór naczyniowy (OON, ang. peripheral vascular resistance, PVR) to opór, jaki napotyka krew przepływająca przez obwodowe naczynia krwionośne, głównie tętniczki i naczynia włosowate. Stanowi jeden z najważniejszych parametrów hemodynamicznych wpływających na ciśnienie tętnicze.

Obwodowy opór naczyniowy jest determinowany przez kilka czynników, w tym średnicę naczyń krwionośnych (kluczowy czynnik), lepkość krwi oraz długość naczyń. Zgodnie z prawem Poiseuille’a, opór naczyniowy jest odwrotnie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia, co oznacza, że nawet niewielkie zmiany w średnicy naczyń mogą znacząco wpływać na wartość OON.

Regulacja obwodowego oporu naczyniowego odbywa się poprzez skurcz lub rozkurcz mięśni gładkich w ścianach tętniczek (wazokonstrykcja lub wazodilatacja). Jest ona kontrolowana przez układ autonomiczny, hormony krążące we krwi (np. angiotensynę II, adrenalinę, noradrenalinę) oraz lokalne czynniki metaboliczne i parakrynne (np. tlenek azotu, prostaglandyny).

Zwiększony obwodowy opór naczyniowy jest charakterystyczny dla nadciśnienia tętniczego, szczególnie nadciśnienia pierwotnego. Z kolei obniżony OON może występować w stanach takich jak sepsa, wstrząs anafilaktyczny czy ciężka niewydolność wątroby. Leki hipotensyjne, takie jak antagoniści wapnia, inhibitory ACE czy antagoniści receptora angiotensyny II, działają między innymi poprzez zmniejszanie obwodowego oporu naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl