fosforany w osoczu

Fosforany w osoczu to związki nieorganiczne zawierające jony fosforanowe (PO4^3-), które odgrywają kluczową rolę w licznych procesach biochemicznych organizmu. Prawidłowe stężenie fosforanów w osoczu wynosi 2,5-4,5 mg/dl (0,81-1,45 mmol/l) i jest ściśle regulowane przez mechanizmy hormonalne, głównie parathormon (PTH), witaminę D oraz czynnik wzrostu fibroblastów 23 (FGF-23).

Fosforany pełnią istotne funkcje w gospodarce energetycznej komórek (jako składnik ATP), budowie błon komórkowych (fosfolipidy), syntezie kwasów nukleinowych oraz mineralizacji kości i zębów. Zaburzenia stężenia fosforanów mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, w tym do osteomalacji, krzywicy, hiperkalcemii, kalcyfikacji tkanek miękkich oraz zaburzeń funkcji nerwowo-mięśniowych.

Hiperfosfatemia (podwyższone stężenie fosforanów) występuje najczęściej w przewlekłej chorobie nerek, niedoczynności przytarczyc, nadmiernej podaży fosforanów czy zespole rozpadu guza. Z kolei hipofosfatemia (obniżone stężenie fosforanów) może być wynikiem niedożywienia, zespołu głodzenia refeeding syndrome, alkoholizmu, nadczynności przytarczyc czy zespołów złego wchłaniania. Monitoring stężenia fosforanów jest szczególnie istotny u pacjentów z chorobami nerek, zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz w trakcie żywienia pozajelitowego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl