hederyna
Hederyna to saponina triterpenowa występująca naturalnie w bluszczu pospolitym (Hedera helix). Związek ten jest uważany za jeden z głównych składników aktywnych bluszczu, odpowiedzialnych za jego właściwości lecznicze.
Pod względem farmakologicznym hederyna wykazuje działanie mukolityczne i spazmolityczne, co czyni ją cennym składnikiem preparatów stosowanych w leczeniu kaszlu, szczególnie o charakterze produktywnym. Związek ten zmniejsza napięcie powierzchniowe śluzu oskrzelowego, ułatwiając jego odkrztuszanie i przyczyniając się do oczyszczania dróg oddechowych.
Badania kliniczne potwierdzają skuteczność preparatów zawierających hederynę w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli oraz innych schorzeń układu oddechowego. Jej działanie obejmuje również efekt przeciwzapalny, co może przyczyniać się do łagodzenia objawów stanów zapalnych dróg oddechowych.
W praktyce klinicznej hederyna stosowana jest głównie w postaci ekstraktów z liści bluszczu, które wchodzą w skład syropów i tabletek przeciwkaszlowych. Profil bezpieczeństwa takich preparatów jest dobry, choć należy pamiętać, że w wysokich dawkach saponiny mogą wykazywać działanie hemolityczne i drażniące na błony śluzowe.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.) koncentrowały się głównie na ocenie potencjału mutagennego. Testy mutagenności, w tym test Amesa przeprowadzony na szczepach Salmonella typhimurium TA 98, TA 97a, TA 100, TA 1535 i TA 102, wykazały brak działania mutagennego zarówno dla poszczególnych saponin triterpenowych (α-hederyna, β-hederyna, δ-hederyna), jak i dla całego suchego wyciągu, zarówno w warunkach z aktywacją metaboliczną S9, jak i bez niej. W badaniach tych wykorzystano wyciąg o stężeniu 7 mg/ml, otrzymany z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, przy współczynniku ekstraktu 5-7,5:1, co odpowiada preparatowi leczniczemu Herbion na kaszel mokry.
aktywacja metaboliczna, etanol, genotoksyczność, hederyna, kaszel mokry, liść bluszczu, potencjał kancerogenny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Salmonella typhimurium, saponina triterpenowa, suchy wyciąg z liści bluszczu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna -
Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum), będący składnikiem preparatu Prospan, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W testach toksyczności ostrej i podostrej na zwierzętach nie stwierdzono efektów toksycznych przy dawkach doustnych do 3 g/kg masy ciała oraz podskórnych do 0,5 g/kg masy ciała. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, przy dawkach od 30 do 750 mg/kg masy ciała podawanych przez 3 miesiące, nie zaobserwowano istotnych zmian klinicznych ani morfologicznych, poza odwracalnym wzrostem hematokrytu i obniżeniem wydzielania hormonu ICSH przy najwyższych dawkach. W praktyce klinicznej dawka ekstraktu w Prospan wynosi 20 mg/ml, co jest znacznie niższe niż dawki testowane w badaniach na zwierzętach.
aktywacja metaboliczna, benzo[a]piren, DNA, doksorubicyna, działanie mutagenne, ekstrakt z liści bluszczu, frakcja S9, hederyna, hematokryt, hormon stymulujący komórki śródmiąższowe, limfocyt, mutacja genowa, podanie doustne, podanie podskórne, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości antymutagenne
