SUNCT
SUNCT (Short-lasting Unilateral Neuralgiform headache with Conjunctival injection and Tearing) to rzadki rodzaj bólu głowy należący do grupy pierwotnych bólów głowy zwanych trójdzielnymi bólami autonomicznymi (TACs). Charakteryzuje się krótkotrwałymi (15-240 sekund), jednostronnymi, bardzo silnymi napadami bólu w okolicy oka, skroni lub czoła, którym towarzyszą objawy autonomiczne, takie jak przekrwienie spojówek i łzawienie.
Napady SUNCT mogą występować od kilku do ponad stu razy na dobę, często prowokowane są przez bodźce mechaniczne, takie jak mycie twarzy, żucie, czy dotykanie twarzy. W przeciwieństwie do neuralgii trójdzielnej, nie występuje tu okres refrakcji po ataku. Schorzenie to częściej dotyka mężczyzn, a średni wiek zachorowania to około 50 lat.
Diagnostyka SUNCT opiera się na dokładnym wywiadzie klinicznym i wykluczeniu wtórnych przyczyn bólu za pomocą badań obrazowych (MRI). W leczeniu najskuteczniejsze okazują się leki przeciwpadaczkowe, szczególnie lamotrygina i topiramat. W przypadkach opornych na farmakoterapię rozważa się metody inwazyjne, takie jak blokady nerwu większego potylicznego czy neurostymulacja.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe codzienne bóle głowy – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekłe codzienne bóle głowy (CDH), definiowane jako ≥15 dni bólu głowy miesięcznie przez co najmniej 3 miesiące, obejmują różnorodne podtypy pierwotne i wtórne, takie jak przewlekła migrena, przewlekły ból głowy typu napięciowego, ból głowy z nadużywania leków (MOH), hemikrania ciągła oraz nowo powstały przetrwały ból głowy (NDPH). Patofizjologia CDH jest wieloczynnikowa i obejmuje sensytyzację centralną układu trójdzielnego, zmiany strukturalne i funkcjonalne mózgu oraz czynniki środowiskowe. Kluczową rolę odgrywa transformacja epizodycznych bólów głowy w formy przewlekłe, na co wpływają modyfikowalne czynniki ryzyka, takie jak zaburzenia snu, otyłość i nadmierne spożycie kofeiny. Centralna sensytyzacja, manifestująca się m.in. allodynią skórną, prowadzi do obniżenia progu bólowego i utrudnia leczenie. W patomechanizmie istotne są zmiany w układzie serotoninergicznym oraz rola peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP), który inicjuje neurogenne zapalenie i sensytyzację nerwów trójdzielnych. Nadużywanie leków przeciwbólowych, występujące u 30-50% pacjentów z CDH, jest istotnym czynnikiem etiologicznym MOH, a odstawienie leków prowadzi do remisji u około 75% chorych, choć ryzyko nawrotu wynosi około 30% rocznie.
allodynia skórna, ból głowy z nadużywania leków, CGRP, chroniczny codzienny ból głowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, efekt odbicia, hemikrania ciągła, jądro ogoniaste nerwu trójdzielnego, korowa depresja szerząca się, Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy, nadużywanie leków przeciwbólowych, odruch trójdzielno-autonomiczny, peptyd związany z genem kalcytoniny, przewlekła migrena, przewlekły ból głowy typu napięciowego, serotonina płytkowa, SUNCT, szlak trójdzielno-podwzgórzowy, zaburzenie snu, zapalenie neurogenne, zwój skrzydłowo-podniebienny - Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy w klastach – Diagnostyka i diagnoza
Ból głowy w klastach (cluster headache) charakteryzuje się napadami silnego, jednostronnego bólu w okolicy oczodołu, nadoczodołowej i/lub skroniowej, trwającymi od 15 do 180 minut bez leczenia. Diagnoza opiera się na kryteriach ICHD-3, które wymagają co najmniej pięciu napadów z towarzyszącymi objawami autonomicznymi po stronie bólu, takimi jak przekrwienie spojówek, łzawienie, obrzęk powiek, zwężenie źrenicy czy pocenie się twarzy. Występowanie napadów może sięgać od jednego co drugi dzień do ośmiu dziennie. Ból głowy w klastach dzieli się na epizodyczny (80-90% przypadków) z okresami remisji trwającymi co najmniej 3 miesiące oraz przewlekły (10-20% przypadków) bez dłuższych remisji. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz wykluczeniu innych przyczyn bólu głowy za pomocą MRI mózgu z kontrastem lub CT głowy, szczególnie przy pierwszym epizodzie lub nietypowym przebiegu.
badanie neurologiczne, ból głowy w klastach, dziennik bólu głowy, epizodyczny ból głowy, funkcjonalny MRI, hemikrania ciągła, ICHD-3, krwawienie podpajęczynówkowe, Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, MRI mózgu, neuralgia nerwu trójdzielnego, odczyn Biernackiego, opadnięcie powieki, polisomnografia, przekrwienie spojówek, przewlekły ból głowy, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, SUNCT, tomografia komputerowa, trójdzielno-autonomiczny ból głowy, wyciek z nosa, zapalenie zatok, zespół Hornera, zwężenie źrenicy