doustne leki antykoncepcyjne

Doustne leki antykoncepcyjne (DLA) to preparaty hormonalne stosowane w celu zapobiegania nieplanowanej ciąży. Najczęściej zawierają syntetyczne odpowiedniki naturalnych hormonów płciowych – estrogenu i progesteronu, choć istnieją także tabletki zawierające wyłącznie progestagen (tzw. minipigułki).

Mechanizm działania DLA polega głównie na hamowaniu owulacji poprzez blokowanie wydzielania hormonów gonadotropowych (FSH i LH) z przysadki mózgowej. Dodatkowo zagęszczają śluz szyjkowy, utrudniając penetrację plemników, oraz zmieniają błonę śluzową macicy, uniemożliwiając implantację zarodka. Prawidłowo stosowane dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne wykazują skuteczność na poziomie 99%.

W praktyce klinicznej wyróżnia się tabletki jednofazowe (stała dawka hormonów), dwufazowe i trójfazowe (zmienne dawki naśladujące naturalny cykl). Dostępne są także schematy przedłużonego stosowania, ograniczające liczbę krwawień z odstawienia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, nudności, tkliwość piersi, zmiany nastroju oraz krwawienia międzymiesiączkowe.

Przeciwwskazania do stosowania DLA to m.in. żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba niedokrwienna serca, migrena z aurą, czynna choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, palenie tytoniu po 35 roku życia oraz niektóre nowotwory hormonozależne. Przed przepisaniem tych leków niezbędna jest dokładna ocena czynników ryzyka oraz regularne monitorowanie pacjentki.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl