induktory CYP3A4
Induktory CYP3A4 to substancje, które zwiększają aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), jednego z najważniejszych enzymów metabolizujących leki w organizmie człowieka. CYP3A4 odpowiada za biotransformację około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego indukcja może prowadzić do istotnych interakcji lekowych.
Do najsilniejszych induktorów CYP3A4 należą: ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec zwyczajny oraz efawirenz. Mechanizm indukcji polega głównie na aktywacji receptorów jądrowych (PXR, CAR), które zwiększają transkrypcję genu kodującego CYP3A4, prowadząc do zwiększonej syntezy tego enzymu.
Klinicznie indukcja CYP3A4 prowadzi do przyspieszonego metabolizmu leków będących substratami tego enzymu, co skutkuje obniżeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Przykładowo, równoczesne stosowanie karbamazepiny z cyklosporyną, takrolimusem czy doustnymi antykoagulantami może prowadzić do utraty ich działania terapeutycznego z powodu indukcji CYP3A4.
Efekt indukcji enzymatycznej rozwija się stopniowo w ciągu kilku dni do tygodni i może utrzymywać się przez podobny okres po odstawieniu induktora. W praktyce klinicznej wymaga to monitorowania stężeń leków, odpowiedniego dostosowania dawek lub wyboru alternatywnych terapii niepodlegających metabolizmowi przez CYP3A4.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Cyclaid 50 mg
Cyklosporyna (Cyclaid) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację enzymów CYP3A4 oraz transporterów P-gp i OATP. Leki indukujące CYP3A4/P-gp, takie jak karbamazepina, fenytoina, barbiturany, rifampicyna czy ziele dziurawca (Hypericum perforatum), znacząco obniżają stężenie cyklosporyny, co może wymagać zwiększenia dawki nawet 3-5-krotnie. Z kolei inhibitory tych enzymów i transporterów, np. werapamil, diltiazem, ketokonazol, erytromycyna (4-7-krotne zwiększenie AUC), klarytromycyna, telaprewir (4,64-krotne zwiększenie ekspozycji), amiodaron czy kannabidiol, powodują wzrost stężenia cyklosporyny, zwiększając ryzyko nefrotoksyczności i innych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, NLPZ, melfalan), które wymagają ścisłego monitorowania funkcji nerek i ewentualnej modyfikacji terapii. Wskazane jest także unikanie jednoczesnego stosowania cyklosporyny z takrolimusem ze względu na ryzyko toksyczności nerkowej i interakcji farmakokinetycznych.
ambrisentan, amfoterycyna B, aminoglikozydy, amiodaron, antybiotyki antracyklinowe, antybiotyki makrolidowe, azytromycyna, białka transportujące aniony organiczne, biodostępność diklofenaku, blokery kanału wapniowego, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, daunorubicyna, diltiazem, doksorubicyna, działanie immunosupresyjne, erytromycyna, eteksylat dabigatranu, ewerolimus, flukonazol, glikoproteina p, hipoglikemia, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, kannabidiol, ketokonazol, klarytromycyna, leki przeciwgrzybicze azolowe, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwwirusowe DAA, lerkanidypina, miopatia, mitoksantron, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oktreotyd, przerost dziąseł, rabdomioliza, repaglinid, ryfampicyna, statyny, stężenie cyklosporyny, syrolimus, szczepionki żywe atenuowane, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Accordeon 80 mg
Oksykodon, silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne podawanie oksykodonu z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, leki uspokajające, nasenne, przeciwdepresyjne, neuroleptyki oraz inne opioidy, co może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej i zwiększonego ryzyka zgonu. Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe) nasilają działania niepożądane związane z blokadą receptorów cholinergicznych. Ponadto, oksykodon metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, paroksetyna) zwiększają stężenie oksykodonu w osoczu nawet do 3,6-krotnie, natomiast induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą zmniejszać jego stężenie o 50-86%, wymagając odpowiedniego dostosowania dawki. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z alkoholem, które może prowadzić do nasilonej sedacji, depresji oddechowej i zgonu, dlatego jest bezwzględnie przeciwwskazane.
antybiotyki makrolidowe, benzodiazepiny, chinidyna, CYP3A4, depresja oddechowa, fenytoina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, inhibitory MAO, inhibitory proteazy, itrakonazol, karbamazepina, leki hamujące OUN, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwgrzybicze, niedociśnienie tętnicze, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptory cholinergiczne, ryfampicyna, SNRI, SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, worykonazol, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban, aktywny składnik leku Baxiren, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz transportowany przez P-glikoproteinę (P-gp). Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 1,6-krotne zwiększenie Cmax apiksabanu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania tych leków. Umiarkowane inhibitory, np. diltiazem (360 mg/dobę) i klarytromycyna (500 mg dwa razy na dobę), zwiększają AUC o 40-60% i Cmax o 30%, co wymaga ostrożności, ale niekoniecznie modyfikacji dawki. Silne induktory CYP3A4 i P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC o 54% i Cmax o 42%, co może obniżać skuteczność apiksabanu, zwłaszcza w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, gdzie stosowanie induktorów jest niewskazane. Współstosowanie apiksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, a leki przeciwpłytkowe i NLPZ zwiększają ryzyko krwawienia i wymagają ostrożności.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antagonista receptora GPIIb/IIIa, apiksaban, azole przeciwgrzybicze, CYP3A4, cytochrom P450, czynnik krzepnięcia Xa, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakokinetyka apiksabanu, heparyna niefrakcjonowana, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory CYP3A4 i P-gp, inhibitory proteazy HIV, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niezastawkowe migotanie przedsionków, P-glikoproteina, protezoplastyka stawu biodrowego, stężenie w osoczu, węgiel aktywowany, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kvelux SR 50 mg
Lek Kvelux SR, zawierający kwetiapinę w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Przede wszystkim jest to nadwrażliwość na kwetiapinę (fumaranu) lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w tabletkach wynosi od 14,2 mg (50 mg dawka) do 113,7 mg (400 mg dawka). Ponadto, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, takich jak inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol, ketokonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna) oraz nefazodon, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia kwetiapiny w osoczu i nasilonych działań niepożądanych. W praktyce klinicznej konieczna jest szczegółowa analiza farmakoterapii pacjenta przed włączeniem Kvelux SR, aby uniknąć poważnych interakcji lekowych.
antybiotyki makrolidowe, fumaran kwetiapiny, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, interakcja lekowa, kwetiapina, laktoza bezwodna, lek przeciwdepresyjny, leki przeciwgrzybicze azolowe, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja alergiczna, stężenie kwetiapiny w osoczu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxydolor 10 mg
Oksykodon, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol (200 mg/d przez 5 dni, zwiększenie AUC 2,4-krotnie), worykonazol (200 mg 2x/d przez 4 dni, AUC x3,6), telitromycyna (800 mg/d przez 4 dni, AUC x1,8) oraz sok grejpfrutowy (200 ml 3x/d przez 5 dni, AUC x1,7), znacząco podnoszą stężenie oksykodonu w osoczu, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/d przez 7 dni, zmniejszenie AUC o 86%), karbamazepina, fenytoina oraz ziele dziurawca (300 mg 3x/d przez 15 dni, zmniejszenie AUC o 50%), przyspieszają metabolizm oksykodonu, obniżając jego skuteczność i zwiększając ryzyko zespołu odstawienia. Inhibitory CYP2D6, np. paroksetyna i chinidyna, również mogą zwiększać stężenie oksykodonu, nasilając działania niepożądane.
antybiotyki makrolidowe, benzodiazepiny, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie serotoninergiczne, fenytoina, hiperrefleksja, hipertermia, induktory CYP3A4, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, inhibitory MAO, inhibitory proteazy HIV, INR, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, leki hamujące OUN, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgrzybicze azolowe, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwwymiotne, leki uspokajające, leki znieczulające, leki zwiotczające mięśnie, neuroleptyki, oksykodon, paroksetyna, pochodne kumaryny, ryfampicyna, SNRI, SSRI, tachykardia, telitromycyna, worykonazol, zaburzenia mikcji, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atostat 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, choć w mniejszym stopniu, co sugeruje konieczność dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy ryfampicynie, którą należy podawać jednocześnie z atorwastatyną. Inhibitory transporterów, takie jak cyklosporyna, zwiększają biodostępność atorwastatyny, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta.
amiodaron, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibraty, flukonazol, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybicze, miopatia, pochodne kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, transporter OATP1B1, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib Altan 100 mg
Imatynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje lekowe. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, zwiększają stężenie imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina czy dziurawiec, znacząco obniżają ekspozycję na imatynib (Cmax ↓ 54%, AUC ↓ 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania. Imatynib hamuje również metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym statyn (symwastatyna: Cmax ↑ 2-krotnie, AUC ↑ 3,5-krotnie) oraz leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak cyklosporyna, takrolimus czy pimozyd, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania stężeń.
antybiotyki makrolidowe, benzodiazepiny, blokery kanału wapniowego, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, glikokortykosteroidy, heparyna niskocząsteczkowa, heparyna standardowa, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy, L-asparaginaza, leki immunosupresyjne, leki opioidowe, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwgruźlicze, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwmigrenowe, leki przeciwnowotworowe, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, lewotyroksyna, mielosupresja, ostra białaczka limfoblastyczna, pochodne kumaryny, statyny, usunięcie tarczycy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Zomiren 0,5 mg
Alprazolam, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz bezpieczeństwo stosowania. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol), nefazodon i fluwoksamina, mogą dwukrotnie zwiększać AUC alprazolamu, co wymaga ostrożności i często redukcji dawki. Inhibitory o umiarkowanym działaniu (fluoksetyna, sertralina, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, cymetydyna) również podnoszą stężenie alprazolamu, co może nasilać jego działanie sedatywne. Z kolei induktory CYP3A4, w tym rytonawir stosowany w terapii HIV, mogą zmieniać klirens alprazolamu w sposób zależny od czasu leczenia, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Dodatkowo, alprazolam zwiększa stężenie digoksyny, zwłaszcza u pacjentów powyżej 65. roku życia, co wymaga ścisłego monitorowania pod kątem toksyczności.
alprazolam, amnezja następcza, antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybicze, benzodiazepiny, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustne środki antykoncepcyjne, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, leki neuroleptyczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwhistaminowe, nefazodon, niewydolność oddechowa, opioidowe leki przeciwbólowe, opioidy, pozakonazol, propoksyfen, propranolol, rytonawir, sertralina, środki znieczulające, teofilina, troleandomycyna, warfaryna, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Durogesic 100 mcg/h
Fentanyl, substancja czynna produktu Durogesic, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Interakcje farmakodynamiczne obejmują nasilenie depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepin, innych opioidów, leków uspokajających, gabapentynoidów czy leków przeciwhistaminowych, co może prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, niedociśnienia, głębokiej sedacji, śpiączki, a nawet zgonu. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie fentanylu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, IMAO), ze względu na ryzyko nasilenia działania opioidów i zespołu serotoninowego. Jednoczesne stosowanie opioidów o mieszanym mechanizmie działania (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) jest niewskazane ze względu na antagonizowanie efektu przeciwbólowego fentanylu i ryzyko objawów odstawiennych.
benzodiazepiny, buprenorfina, depresja oddechowa, enzymy CYP3A4, fenotiazyny, fentanyl, fenytoina, gabapetynoidy, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory monoaminooksydazy, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, karbamazepina, ketokonazol, klirens fentanylu, leki depresyjne OUN, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwlękowe, nalbufina, niedociśnienie tętnicze, opioidy mieszane, pentazocyna, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, SNRI, SSRI, system transdermalny, zaburzenia psychomotoryczne, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Onirex 10 mg
Zolpidem, substancja czynna leku Onirex, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania zolpidemu z alkoholem ze względu na nasilone działanie sedatywne, ryzyko depresji oddechowej oraz upośledzenie funkcji poznawczych i koordynacji ruchowej. Interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. neuroleptyki, leki nasenne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, opioidy) mogą prowadzić do nasilenia sedacji, zaburzeń psychoruchowych, a w przypadku opioidów – do ryzyka śpiączki i zgonu. Fluwoksamina (SSRI) oraz inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i sok grejpfrutowy, zwiększają stężenie zolpidemu w osoczu, co może nasilać jego działanie uspokajające. Z kolei induktory CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina, fenytoina) obniżają stężenie zolpidemu, zmniejszając jego skuteczność.
bupropion, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, dezypramina, działanie sedatywne, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, leki nasenne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwlękowe, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, leki znieczulające, leki zwiotczające mięśnie, narkotyczne leki przeciwbólowe, omamy wzrokowe, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, ranitydyna, ryfampicyna, sertralina, sok grejpfrutowy, wenlafaksyna, ziele dziurawca zwyczajnego, zolpidem - Leksykon leków
Interakcje leku – Budenofalk 2 mg/dawkę
Budezonid, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P-450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę, zwiększający stężenie budezonidu w osoczu około 6-krotnie), rytonawir, itrakonazol, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, znacząco podwyższają ekspozycję na budezonid, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina i ryfampicyna, mogą obniżać stężenie budezonidu, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, co może wymagać dostosowania dawki. Dodatkowo, stosowanie budezonidu z glikozydami nasercowymi i saluretykami wiąże się z ryzykiem hipokaliemii, co wymaga monitorowania poziomu potasu i parametrów elektrokardiograficznych.
budezonid, choroba wrzodowa, choroby zapalne jelit, CYP3A4, cytochrom P-450, czynność nadnerczy, diuretyki, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane glikokortykosteroidów, działania niepożądane przewodu pokarmowego, glikokortykosteroidy, glikozydy nasercowe, hipokaliemia, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, interakcje z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, niedoczynność przysadki, pianka doodbytnicza, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substraty CYP3A4, test stymulacji ACTH - Leksykon leków
Interakcje leku – Tertens-AM 1,5 mg + 10 mg
Preparat Tertens-AM, zawierający indapamid (1,5 mg) i amlodypinę (5 mg lub 10 mg), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne istotne klinicznie. Indapamid, jako diuretyk tiazydopodobny, może zwiększać stężenie litu w osoczu, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki litu. Istotne jest także ryzyko arytmii komorowych, zwłaszcza torsade de pointes, przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III oraz niektórych leków przeciwpsychotycznych, szczególnie w obecności hipokaliemii. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i duże dawki ASA (≥3 g/dobę), mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych. Inhibitory ACE wymagają ostrożności ze względu na ryzyko nagłego niedociśnienia i niewydolności nerek, zwłaszcza przy niedoborze sodu. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów, czynności nerek (stężenie kreatyniny) oraz EKG, zwłaszcza przy stosowaniu leków powodujących hipokaliemię, glikozydów naparstnicy, baklofenu, metforminy (przeciwwskazanej przy kreatyninie >15 mg/l u mężczyzn i >12 mg/l u kobiet) oraz jodowych środków cieniujących.
amfoterycyna B, amlodypina, antagonista wapnia, azole przeciwgrzybicze, dantrolen, diuretyk tiazydopodobny, działanie hipotensyjne, działanie odwadniające, działanie wazodilatacyjne, glikozydy naparstnicy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hipomagnezemia, indapamid, induktory CYP3A4, inhibitory COX-2, inhibitory CYP3A4, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory mTOR, kwasica mleczanowa, leki moczopędne oszczędzające potas, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwpsychotyczne, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, pochodne fenotiazyny, torsade de pointes, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Micalcet 90 mg
Cynakalcet, substancja czynna preparatu Micalcet, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wynikające zarówno z jego działania obniżającego poziom wapnia, jak i metabolizmu wątrobowego głównie przez enzymy CYP3A4 oraz CYP1A2. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami obniżającymi wapń, takimi jak etelkalcetyd, ze względu na ryzyko ciężkiej hipokalcemii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają jego stężenie, co może wymagać zwiększenia dawki. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, zwiększając klirens cynakalcetu o 36-38%, co również wymaga korekty dawkowania. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, mogą potencjalnie zwiększać stężenie cynakalcetu, choć brak jest bezpośrednich badań potwierdzających tę interakcję.
beta-blokery, cynakalcet, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia VII, dekstrometorfan, dezypramina, enzym CYP1A2, enzym CYP3A4, etelkalcetyd, hipokalcemia, indukcja enzymu CYP1A2, induktory CYP3A4, inhibitory CYP1A2, inhibitory CYP3A4, interakcje z alkoholem, ketokonazol, leki antyarytmiczne, leki immunosupresyjne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgrzybicze, metoprolol, midazolam, palenie tytoniu, pantoprazol, parestezje, ryfampicyna, sewelamer, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, węglan wapnia, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Tacrolimus STADA 1 mg
Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii pacjentów po przeszczepieniu narządów. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą znacząco zwiększać stężenie takrolimusu, co podnosi ryzyko nefrotoksyczności, neurotoksyczności oraz wydłużenia odstępu QT, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Umiarkowane inhibitory (np. flukonazol, blokery kanału wapniowego) również podnoszą stężenia takrolimusu, co wymaga częstego monitorowania. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca) obniżają stężenie takrolimusu, zwiększając ryzyko odrzucenia przeszczepu, co wymaga zwiększenia dawki i kontroli poziomów leku. Dodatkowo, substancje takie jak grejpfrut i sok grejpfrutowy znacząco zwiększają biodostępność takrolimusu i powinny być całkowicie wyeliminowane z diety pacjenta. Interakcje z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, NLPZ, amfoterycyna B) nasilają toksyczność nerek, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania lub intensywnego monitorowania funkcji nerek.
antybiotyk aminoglikozydowy, azole przeciwgrzybicze, CYP3A4, działanie nefrotoksyczne, dziurawiec zwyczajny, fluorochinolony, HCV, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor pompy protonowej, kwas mykofenolowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwbólowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, makrolidy, mikroangiopatia zakrzepowa, monitoring stężenia leku, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, odrzucenie przeszczepu, ostre odrzucanie przeszczepu, takrolimus, zaburzenia rytmu serca, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil PMCS 10 mg
Tadalafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę) i rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (10-20 mg), podnosząc AUC nawet do 4-krotności oraz Cmax do 22%, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Farmakodynamicznie, tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, co stanowi przeciwwskazanie do ich jednoczesnego stosowania; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5–20 mg). Ponadto, doksazosyna (4-8 mg/dobę) w połączeniu z tadalafilem (5-20 mg) może wywołać istotne obniżenie ciśnienia tętniczego i omdlenia, dlatego ich łączna terapia jest niewskazana. Ostrożność zaleca się także przy stosowaniu innych α-adrenolityków (alfuzosyna, tamsulozyna), zwłaszcza u osób starszych, rozpoczynając leczenie od najniższych dawek.
alfuzosyna, antagonisty receptora angiotensyny II, azotany organiczne, beta-blokery, blokery kanałów wapniowych, CYP3A4, doksazosyna, etynyloestradiol, finasteryd, induktory CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitory 5-alfa-reduktazy, inhibitory ACE, inhibitory PDE5, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leki alfa-adrenolityczne, leki przeciwcukrzycowe, niedociśnienie ortostatyczne, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, teofilina, tiazydowe leki moczopędne, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Apra 5 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Apra, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, arypiprazol wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów. Chinidyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobne zalecenia dotyczą inhibitorów CYP2D6, takich jak fluoksetyna i paroksetyna. Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) zwiększa AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a także metabolitu dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wymaga redukcji dawki o połowę. W przypadku induktorów CYP3A4, takich jak karbamazepina, obserwuje się znaczące zmniejszenie stężenia arypiprazolu (Cmax o 68%, AUC o 73%), co wymaga podwojenia dawki. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnego poziomu. Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (np. escytalopram) powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle nie wymagające korekty dawkowania.
antagonista receptora H2, arypiprazol, dehydroarypiprazol, działania niepożądane leku, dziurawiec zwyczajny, elektrokardiografia, enzymy CYP, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, induktory CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP2D6, inhibitory proteazy HIV, leki przeciwnadciśnieniowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny α1, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia schizoafektywne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib Pharmascience 200 mg
Pazopanib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają ekspozycję na pazopanib (400 mg/dobę) o 66% w AUC₀₋₂₄ i 45% w Cₘₐₓ, co wymaga redukcji dawki pazopanibu do 400 mg/dobę, aby uniknąć toksyczności. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku, co może skutkować utratą skuteczności. Pazopanib hamuje również CYP3A4, CYP2D6 i inne enzymy, wpływając na farmakokinetykę leków takich jak midazolam (wzrost AUC i Cₘₐₓ o ~30%), dekstrometorfan (wzrost metabolizmu o 33-64%) oraz paklitaksel (wzrost AUC o 26% i Cₘₐₓ o 31%). Hamowanie transporterów BCRP i P-gp przez pazopanib i jego metabolity może zwiększać ekspozycję na leki będące ich substratami, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagoniści receptora H2, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, biodostępność leku, cetuksymab, CYP3A4, cytochrom P450, dekstrometorfan, esomeprazol, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory pompy protonowej, irynotekan, ketokonazol, kofeina, lapatynib, leki zobojętniające, midazolam, nudności, OATP1B1, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, paklitaksel, podwyższona aktywność AlAT, polimorfizm UGT1A1, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, symwastatyna, UGT1A1, warfaryna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripiprazole +pharma 15 mg
Aripiprazole +pharma w formie tabletek stosowany jest doustnie, raz na dobę, niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, dawka podtrzymująca 15 mg/dobę, a maksymalna dawka to 30 mg/dobę, przy czym skuteczność nie wzrasta powyżej 15 mg/dobę. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa to 15 mg/dobę, z możliwością stosowania do 30 mg/dobę, jednak dawki powyżej 10 mg/dobę u młodzieży (≥13 lat) wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała. U młodzieży ze schizofrenią (≥15 lat) terapia rozpoczyna się od 2 mg/dobę (dni 1-2), następnie 5 mg/dobę (dni 3-4), a dawka docelowa to 10 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do 30 mg/dobę. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 13 lat w leczeniu manii oraz poniżej 15 lat w schizofrenii ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aripiprazol, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cytochrom CYP3A4, epizod maniakalny, indukcja CYP3A4, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, nawrót epizodu maniakalnego, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, schizofrenia u młodzieży, zaburzenia autystyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, wskazując na konieczność dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii, co wymaga monitorowania efektu hipolipemizującego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na lek, a ich jednoczesne stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i ostrożności, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących letermowir i cyklosporynę razem, gdzie stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, glikozydy nasercowe, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, klirens żółciowy, kwas fusydowy, leki przeciwdnawe, leki przeciwwirusowe HCV, leki przeciwzakrzepowe, leki żółciopędne, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodne kumaryny, pochodne kwasu fibrynowego, rabdomioliza, terapia hipolipemizująca, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Profitadal 5 mg
W badaniach klinicznych tadalafil w dawkach 10 mg i 20 mg wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę) i rytonawir (200 mg dwa razy na dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2- do 4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co wymaga ostrożności w stosowaniu. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie obniżając jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5–20 mg). Ponadto, doksazosyna w dawkach 4–8 mg w połączeniu z tadalafilem (5–20 mg) istotnie nasila działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego ich jednoczesne stosowanie nie jest zalecane. Ostrożność wymaga także stosowanie innych leków α-adrenolitycznych (alfuzosyna, tamsulozyna), zwłaszcza u osób starszych, z zaleceniem rozpoczynania terapii od najmniejszych dawek i stopniowego ich zwiększania.
antagoniści receptora angiotensyny II, azotany organiczne, beta-blokery, czas protrombinowy, doksazosyna, dostępność biologiczna, działanie hipotensyjne, etynyloestradiol, finasteryd, indukcja enzymatyczna, induktory CYP3A4, inhibitory 5-alfa-reduktazy, inhibitory ACE, inhibitory CYP3A4, inhibitory PDE5, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, izoenzymy CYP450, kanały wapniowe, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leki moczopędne tiazydowe, leki przeciwcukrzycowe, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, przeciwwskazanie, receptory α-adrenergiczne, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, stężenie leku we krwi, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Lambrinex 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV) mogą znacząco zwiększać stężenie atorwastatyny (AUC ↑↑↑), co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować z redukcją dawki i ścisłym monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenie leku (AUC ↑↑), wymagając ostrożności. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny (AUC ↓↓), co może osłabić efekt terapeutyczny. Inhibitory transporterów, np. cyklosporyna, zwiększają biodostępność leku, co wymaga zmniejszenia dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z fibratami, ezetymibem, kwasem fusydowym i kolchicyną, które zwiększają ryzyko działań niepożądanych mięśniowych, w tym rabdomiolizy; w przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii atorwastatyną na czas leczenia.
amiodaron, antybiotyki makrolidowe, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, elbaswir, enzymy wątrobowe, etynyloestradiol, ezetymib, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipokaliemia, induktory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, kinaza kreatynowa, kolchicyna, kumaryny, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybicze azolowe, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa białka oporności wielolekowej, rabdomioliza, ryfampicyna, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tractiva 30 mg
Produkt leczniczy Tractiva (arypiprazol) dostępny jest w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 30 mg, a dawkowanie powinno być dostosowane do wskazań, wieku pacjenta oraz indywidualnych czynników klinicznych. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka to 30 mg/dobę. W przypadku epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii i ≥13 lat dla epizodów maniakalnych) terapia rozpoczyna się od 2 mg/dobę, stopniowo zwiększając do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg u młodzieży wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych i powinny być stosowane ostrożnie. Leczenie epizodów maniakalnych u młodzieży nie powinno przekraczać 12 tygodni. Tractiva nie jest zalecana u dzieci poniżej 13 lat (epizody maniakalne) i poniżej 15 lat (schizofrenia) ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
arypiprazol, dysfagia, induktory CYP3A4, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, nawroty epizodów maniakalnych, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, schizofrenia u młodzieży, senność, terapia skojarzona, zaburzenia autystyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Interakcje leku – Lecalpin 20 mg
Lerkanidypina, metabolizowana przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy erytromycyna, powodują znaczące zwiększenie stężenia lerkanidypiny (15-krotne zwiększenie AUC i 8-krotne Cmax), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna zwiększa stężenie lerkanidypiny 3-krotnie i AUC cyklosporyny o 21%, co również wyklucza ich łączne podawanie. Spożycie soku grejpfrutowego zwiększa biodostępność lerkanidypiny i nasila jej działanie hipotensyjne, dlatego jest przeciwwskazane podczas terapii. Induktory CYP3A4 (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna) mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy, co wymaga częstszej kontroli ciśnienia tętniczego. Alkohol, poprzez sumowanie efektów wazodylatacyjnych, może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia, zawrotów głowy, omdleń i tachykardii odruchowej, dlatego zaleca się abstynencję lub ograniczenie spożycia alkoholu.
alfa-adrenolityki, beta-adrenolityki, cyklosporyna, CYP3A4, dihydropirydyna, działanie hipotensyjne, hipotensja, induktory CYP3A4, inhibitory ACE, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, ketokonazol, klirens nerkowy, kortykosteroidy, leki moczopędne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwnadciśnieniowe, neuroleptyki, sok grejpfrutowy, substancja czynna, substraty CYP3A4, tachykardia odruchowa, toksyczność digoksyny, wazodylatacja, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Alpragen 0,5 mg
Alprazolam, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy (morfina, kodeina, fentanyl, oksykodon, tramadol), które zwiększają ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Również klozapina zwiększa stężenie alprazolamu i ryzyko nagłego zatrzymania oddechu i/lub krążenia. Inhibitory CYP3A4, zwłaszcza silne (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, rytonawir), mogą znacząco podwyższać stężenie alprazolamu, co wymaga redukcji dawki. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, klarytromycyna, diltiazem, fluoksetyna, fluwoksamina, nefazodon, cymetydyna) również wydłużają okres półtrwania alprazolamu i mogą wymagać dostosowania dawkowania. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) przyspieszają metabolizm, obniżając stężenie i skuteczność leku.
addytywne działanie depresyjne, alprazolam, amnezja anterogradowa, antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybicze, benzodiazepiny, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy, inhibitory proteazy HIV, interakcje farmakodynamiczne, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klozapina, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, nagłe zatrzymanie oddechu, nefazodon, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, propoksyfen, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sok grejpfrutowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h
Fentanyl, zawarty w systemie transdermalnym Matrifen, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, gabapentynoidy) mogą nasilać sedację, depresję oddechową i niedociśnienie, co wymaga ograniczenia stosowania i ścisłego nadzoru. Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) są przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich, nieprzewidywalnych interakcji, a po ich odstawieniu należy odczekać minimum 14 dni przed rozpoczęciem terapii fentanylem. Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Opioidy o mieszanym mechanizmie działania (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) mogą antagonizować działanie fentanylu i wywoływać objawy odstawienia, dlatego ich łączenie nie jest zalecane.
benzodiazepiny, cytochrom P450, depresja oddechowa, fentanyl przezskórny, gabapetynoidy, hipowentylacja, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP3A4, klirens fentanylu, leki przeciwhistaminowe, niedociśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne fenotiazyny, sedacja, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, substancja czynna, system transdermalny, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Pabi-Dexamethason 4 mg
Stosowanie deksametazonu (PABI-DEXAMETHASON) wiąże się z licznymi interakcjami farmakodynamicznymi i farmakokinetycznymi, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie NLPZ, które zwiększają ryzyko i nasilenie dolegliwości wrzodowych, oraz leków przeciwcukrzycowych (insulina, sulfonylomocznik, metformina), gdzie deksametazon osłabia ich działanie, co może prowadzić do hiperglikemii i ketoacydozy. Deksametazon nasila hipokaliemię wywołaną przez diuretyki, amfoterycynę B i inne leki, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i toksyczności glikozydów nasercowych. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają stężenie deksametazonu i ryzyko działań niepożądanych, oraz induktorów CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina), które obniżają jego stężenie i skuteczność. Ponadto, stosowanie deksametazonu z doustnymi antykoagulantami wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza przy dawkach powyżej 10 dni.
aminoglutetymid, antybiotyki makrolidowe, antykoagulanty doustne, atropina, azole przeciwgrzybicze, chlorokina, cholestyramina, choroba wrzodowa, cyklosporyna, cytochrom P450, estrogeny, fluorochinolony, glikozydy nasercowe, hipokaliemia, hipoprotrombiemia, induktory CYP3A4, inhibitory ACE, inhibitory cholinesterazy, inhibitory CYP3A, inhibitory proteazy HIV, izoniazyd, ketokonazol, leki antycholinergiczne, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwgruźlicze, leki przeciwwrzodowe, miastenia gravis, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, osteoporoza, prazykwantel, protyrelina, salicylany, somatotropina, talidomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, zapalenie ścięgna, zwiotczenie mięśni, żywice wiążące kwasy żółciowe