fenelzyna

Fenelzyna to nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (MAO), stosowany głównie w leczeniu depresji opornej na inne leki. Działa poprzez hamowanie enzymów MAO-A i MAO-B, co prowadzi do zwiększenia stężenia monoamin (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy) w synapsach nerwowych.

Ze względu na poważne interakcje z wieloma lekami oraz pokarmami zawierającymi tyraminę (ryzyko przełomu nadciśnieniowego), fenelzyna wymaga ścisłego przestrzegania restrykcyjnej diety oraz zachowania odpowiednich odstępów czasowych przy zmianie leczenia na inne leki przeciwdepresyjne. Pacjenci przyjmujący fenelzynę muszą unikać serów dojrzewających, wędzonego mięsa, niektórych owoców i napojów alkoholowych.

Najczęstsze działania niepożądane fenelzyny obejmują hipotonię ortostatyczną, zaburzenia snu, zwiększenie masy ciała, zaburzenia seksualne i hepatotoksyczność. Ze względu na profil bezpieczeństwa, lek ten jest zwykle stosowany jako opcja terapeutyczna trzeciego rzutu, gdy inne metody leczenia depresji okazały się nieskuteczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Lamotrix 25 mg

Metabolizm lamotryginy odbywa się głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferaz (UGT), a jej klirens jest istotnie modulowany przez leki indukujące lub hamujące glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje glukuronidację lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Z kolei induktory enzymów, takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, lopinawir/rytonawir oraz hormonalne środki antykoncepcyjne (np. 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu) przyspieszają metabolizm lamotryginy, zmniejszając jej stężenia w osoczu (np. AUC i Cmax spadają odpowiednio o 52% i 39% przy stosowaniu antykoncepcji). W przypadku stosowania tych leków konieczne jest odpowiednie dostosowanie schematu dawkowania lamotryginy zgodnie z wytycznymi. Leki takie jak okskarbazepina, felbamat, gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina, topiramat, zonisamid, lit, bupropion, olanzapina, arypiprazol, lakozamid i perampanel nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy.
2-N-glukuronid, amitryptylina, arypiprazol, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, felbamat, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, glukuronidacja lamotryginy, haloperydol, hormonalny środek antykoncepcyjny, karbamazepina, klonazepam, klozapina, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, lewetyracetam, lit farmakologia, lopinawir/rytonawir, lorazepam, okskarbazepina, olanzapina, perampanel, pregabalina, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy 0,133 % (W/V)

Dekstrometorfan bromowodorek, substancja czynna w produkcie Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP2D6 w wątrobie, co powoduje efekt pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP2D6, takich jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna (która może zwiększyć stężenie dekstrometorfanu nawet 20-krotnie), terbinafina, amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet oraz leki przeciwpsychotyczne (haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna), znacząco podnosi ryzyko toksyczności i zespołu serotoninowego. Objawy toksyczne obejmują pobudzenie psychoruchowe, dezorientację, drżenia mięśniowe, bezsenność, biegunkę oraz depresję oddechową. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie dekstrometorfanu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym lekami przeciwdepresyjnymi i linezolidem, co może prowadzić do zagrażającego życiu zespołu serotoninowego objawiającego się hipertermią, drgawkami, zaburzeniami psychicznymi, niewydolnością oddechową i krążeniową.
acetylocysteina, alkohol etylowy, ambroksol, amiodaron, benzodiazepina, bromheksyna, bupropion, chinidyna, cynakalcet, cytochrom P450, dekstrometorfan bromowodorek, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawka, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, efekt pierwszego przejścia, efekt sedatywny, enalapryl, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hipertermia, inhibitor ACE, inhibitor enzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP2D6, lek antyarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpsychotyczny, lek sekretolityczny, lek wykrztuśny, linezolid, majaczenie, metadon, moklobemid, niewydolność wielonarządowa, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, pobudzenie psychoruchowe, propafenon, ramipryl, sertralina, splątanie, syntetyczny opioid, terbinafina, tiorydazyna, tranylcypromina, zaburzenie koordynacji ruchowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zyvoxid 2 mg/ml

Linezolid (Zyvoxid 2 mg/ml, roztwór do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na linezolid lub substancje pomocnicze, w tym glukozę (4,57 g/100 ml, 13,7 g/300 ml) oraz sód (38 mg/100 ml, 114 mg/300 ml), co jest istotne u chorych z cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym. Ze względu na mechanizm hamowania monoaminooksydazy (MAO), linezolid nie powinien być stosowany jednocześnie z inhibitorami MAO typu A i B (fenelzyna, izokarboksazyd, selegilina, moklobemid) ani w okresie do 2 tygodni po ich zakończeniu, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym, guzem chromochłonnym nadnerczy, rakowiakiem, nadczynnością tarczycy, depresją dwubiegunową, zaburzeniami schizoafektywnymi oraz ostrymi stanami dezorientacji, wymagającymi ścisłej obserwacji i monitorowania ciśnienia tętniczego.
adrenalina, agonista receptorów serotoninowych, amina presyjna, buspiron, choroba Parkinsona, depresja dwubiegunowa, dobutamina, dopamina, fenelzyna, fenylopropanolamina, guz chromochłonny nadnerczy, hamowanie monoaminooksydazy, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izokarboksazyd, lek dopaminergiczny, lek sympatykomimetyczny, metabolit linezolidu, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, noradrenalina, petydyna, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, rakowiak, selegilina, stan dezorientacji, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aerrane 100%

Izofluran, główny składnik Aerrane 100%, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne podczas znieczulenia ogólnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na nieselektywne inhibitory MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina), których stosowanie należy przerwać co najmniej 15 dni przed zabiegiem ze względu na ryzyko przełomu i niestabilności hemodynamicznej. β-sympatykomimetyki (izoprenalina) oraz alfa- i β-sympatykomimetyki (epinefryna, norepinefryna) zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. β-adrenolityki (propranolol, metoprolol) mogą nasilać niedociśnienie i negatywny efekt inotropowy izofluranu, jednak nie zaleca się ich odstawiania przed zabiegiem, a jedynie unikania gwałtownego zmniejszania dawki. Izoniazyd zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i powinien być przerwany na 7 dni przed operacją, z wznowieniem po 15 dniach. Epinefryna w iniekcjach podskórnych lub podśluzówkowych powinna być ograniczona do 0,1 mg na 10 minut lub 0,3 mg na godzinę u dorosłych, a dawka podśluzówkowa nie powinna przekraczać 5 μg/kg ze względu na ryzyko arytmii komorowych.
adrenalina, amfetamina, antagonista wapnia, benzodiazepina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, efedryna, efekt inotropowy, efekt inotropowy ujemny, epinefryna, fenelzyna, fentanyl, interakcja farmakodynamiczna, izofluran, izoniazyd, izoprenalina, komorowe zaburzenia rytmu serca, metoprolol, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, morfina, nadciśnienie tętnicze, neostygmina, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niedociśnienie tętnicze, nieselektywny inhibitor MAO, niestabilność hemodynamiczna, norepinefryna, opioid, płytka nerwowo-mięśniowa, pochodna dihydropirydyny, podtlenek azotu, propranolol, środek zwiotczający mięśnie, tranylcypromina, znieczulenie ogólne, β-adrenolityk, β-sympatykomimetyk
Leksykon leków
Interakcje leku – Depratal 30 mg

Duloksetyna, substancja czynna leku Depratal, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie duloksetyny z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; wymagany jest okres karencji 14 dni po IMAO i 5 dni po duloksetynie. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), zmniejszają klirens duloksetyny o 77% i zwiększają AUC sześciokrotnie, co wyklucza ich jednoczesne stosowanie. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy (substrat CYP2D6) przy dawce 60 mg dwa razy na dobę, a także zwiększa AUC tolterodyny o 71%. Należy zachować ostrożność przy łączeniu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. flekainid, propafenon, metoprolol).
amitryptylina, antagonista receptora H2, AUC, benzodiazepina, buprenorfina, CYP1A2, dezypramina, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, enancjomer warfaryny, famotydyna, fenelzyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, INR, klirens osoczowy, klomipramina, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek trójpierścieniowy, lek zobojętniający, linezolid, metoprolol, moklobemid, nortryptylina, odwracalny inhibitor monoaminooksydazy, opioid przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, propafenon, receptor serotoninergiczny, rysperydon, SNRI, SSRI, teofilina, tolterodyna, tramadol, tranylcypromina, tryptan, tryptofan, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie lękowe społeczne (fobia społeczna) – Leczenie

Zaburzenie lękowe społeczne (fobia społeczna) charakteryzuje się uporczywym lękiem przed negatywną oceną w sytuacjach społecznych, co znacząco wpływa na funkcjonowanie pacjentów. Leczenie opiera się głównie na terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), trwającej zwykle 12-16 tygodni, obejmującej restrukturyzację poznawczą, terapię ekspozycyjną (w tym wirtualną – VRET), trening umiejętności społecznych oraz techniki radzenia sobie z lękiem. Farmakoterapia, szczególnie SSRI (paroksetyna, sertralina, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina), jest stosowana w umiarkowanych i ciężkich przypadkach, z efektem terapeutycznym widocznym po 4-6 tygodniach. Alternatywnie stosuje się SNRI (wenlafaksyna, duloksetyna), inhibitory MAO, benzodiazepiny, beta-blokery (np. propranolol) oraz leki przeciwdrgawkowe (gabapentyna, pregabalina). Połączenie CBT i farmakoterapii często przynosi najlepsze rezultaty, choć może wiązać się z wyższym ryzykiem nawrotów po zakończeniu leczenia.
benzodiazepiny, beta-blokery, duloksetyna, escitalopram, fenelzyna, fluoksetyna, fluwoksamina, fobia społeczna, gabapentyna, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lęk społeczny, myśli katastroficzne, objawy rezydualne, paroksetyna, pregabalina, progresywna relaksacja mięśniowa, propranolol, restrukturyzacja poznawcza, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, techniki oddechowe, techniki relaksacyjne, telepsychiatria, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia ekspozycyjna, terapia grupowa, terapia metapoznawcza, terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna, trening umiejętności społecznych, wenlafaksyna, zaburzenie lękowe społeczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamotrix 100 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez urydyno-5′-difosforo-glukuronylotransferazy (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami indukującymi lub hamującymi glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje metabolizm lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania niemal dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Induktory enzymów CYP3A4 i UGT, takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, również wymagając modyfikacji schematu dawkowania. Współstosowanie karbamazepiny może wywołać objawy ze strony OUN (zawroty głowy, ataksja, podwójne widzenie), które ustępują po redukcji dawki karbamazepiny. Leki przeciwpadaczkowe takie jak felbamat, gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina (200 mg 3x/dobę), topiramat, zonisamid, lakozamid i perampanel (do 12 mg/dobę) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC i Cmax odpowiednio o 52% i 39%, co może wymagać korekty dawki lamotryginy przy rozpoczęciu lub zakończeniu terapii antykoncepcyjnej.
2-N-glukuronid, aktywność owulacyjna jajników, amitryptylina, arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, czynność hormonalna jajników, diploplia, działanie depresyjne na OUN, etynyloestradiol i lewonorgestrel, farmakokinetyka, felbamat, fenelzyna, fluoksetyna, FSH, gabapentyna, glukuronidacja, haloperydol, induktor glukuronidacji, interakcja farmakodynamiczna, klonazepam, klozapina, lakozamid, leki przeciwpadaczkowe, lewetyracetam, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, pregabalina, próg drgawkowy, progesteron, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zaburzenia ostrości wzroku, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Xancodal 10 mg

Oksykodon, substancja czynna produktu Xancodal, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, neuroleptyki czy inne opioidy, które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki lub śmierci. Alkohol etylowy nasila farmakodynamiczne działanie oksykodonu, zwiększając ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej. Ponadto, jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może wywołać zespół serotoninowy, objawiający się m.in. pobudzeniem, tachykardią i hipertermią. Leki przeciwcholinergiczne nasilają działania niepożądane oksykodonu, takie jak zaparcia i suchość w jamie ustnej. Inhibitory MAO oraz leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny mogą powodować poważne zaburzenia metaboliczne i krzepnięcia, wymagając ostrożności i monitorowania.
acenokumarol, alkohol etylowy, antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybiczne, benzodiazepiny, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, fenelzyna, fenytoina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, inhibitory MAO, inhibitory proteazy, INR, interakcje farmakokinetyczne, itrakonazol, karbamazepina, leki przeciwcholinergiczne, leki serotoninergiczne, moklobemid, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne kumaryny, ryfampicyna, selegilina, SNRI, SSRI, telitromycyna, toksyczność serotoninowa, warfaryna, worykonazol, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie koszmarów sennych – Leczenie

Zaburzenie koszmarów sennych charakteryzuje się powtarzającymi się, nieprzyjemnymi marzeniami sennymi, które znacząco obniżają jakość snu i funkcjonowanie dzienne. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad medyczny i psychiatryczny, ocenę wzorców snu oraz identyfikację współistniejących zaburzeń psychicznych i potencjalnych czynników wywołujących. Leczenie preferuje podejścia behawioralne, zwłaszcza terapię powtarzania wyobrażeniowego (IRT), która w 3-4 sesjach znacząco redukuje częstotliwość i intensywność koszmarów. W przypadku koszmarów związanych z PTSD rekomendowane są także metody takie jak ERRT, EMDR oraz farmakoterapia, z prazosyną jako lekiem pierwszego rzutu, choć jej skuteczność jest obecnie kwestionowana. Inne leki rozważane w PTSD to atypowe leki przeciwpsychotyczne, klonidyna, gabapentyna czy nabilon, natomiast klonazepam i wenlafaksyna nie są rekomendowane.
aripiprazol, atypowe leki przeciwpsychotyczne, bezsenność, cyproheptadyna, EMDR, farmakoterapia, fenelzyna, fluwoksamina, gabapentyna, higiena snu, hipnoza, klonazepam, klonidyna, metoda świadectwa, nabilon, nitrazepam, olanzapina, polisomnografia, prazosyna, progresywna relaksacja mięśniowa, risperidon, systematyczna desensytyzacja, terapia dynamiki snu, terapia ekspozycji relaksacji i przepisywania, terapia poznawczo-behawioralna, terapia samoekspozycji, terapia świadomego śnienia, topiramat, trazodon, triazolam, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, wenlafaksyna, wirtualna rzeczywistość, zaburzenie koszmarów sennych, zespół stresu pourazowego
Leksykon substancji czynnych
Mepiramina – Interakcje

Mepiramina, stosowana w preparatach takich jak Envil katar i Sinumedin w formie aerozolu do nosa, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Substancja ta nasila działanie leków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym barbituranów (fenobarbital, tiopental), leków nasennych i uspokajających (benzodiazepiny, zolpidem, zopiclone), co może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń świadomości oraz ryzyka depresji oddechowej. Ponadto, mepiramina wzmacnia efekty przeciwcholinergiczne leków takich jak atropina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitriptylina, imipramina, doksepina) oraz inhibitory monoaminooksydazy (selegilina, moklobemid, fenelzyna), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu czy tachykardia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu mepiraminy z IMAO ze względu na wysokie ryzyko nasilenia efektów antycholinergicznych i sedacji.
alkohol etylowy, amitryptylina, atropina, barbiturany, benzodiazepina, depresja oddechowa, doksepina, działanie depresyjne, działanie przeciwcholinergiczne, efekt sedatywny, esmolol, fenelzyna, fenobarbital, fenylefryna, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, lek nasenny i uspokajający, lek przeciwcholinergiczny, mepiramina, moklobemid, nadmierna sedacja, objaw antycholinergiczny, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, selegilina, skopolamina, suchość jamy ustnej, tachykardia, tiopental, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zolpidem, β-adrenolityk
Leksykon leków
Interakcje leku – Noctis Forte 25 mg

Doksylamina (25 mg w preparacie Noctis Forte) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), co jest przeciwwskazane także do 14 dni po zakończeniu terapii IMAO, ze względu na ryzyko nasilenia działania serotonergicznego i zaburzeń ciśnienia tętniczego. Doksylamina wykazuje addytywne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w połączeniu z lekami nasennymi, uspokajającymi, barbituranami, benzodiazepinami, opioidami oraz lekami zwiotczającymi mięśnie, co zwiększa ryzyko sedacji i depresji oddechowej. Ponadto, jej działanie antycholinergiczne może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, leków przeciwparkinsonowskich i neuroleptyków, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu etylowego podczas terapii doksylaminą ze względu na synergistyczne nasilenie depresji OUN, zaburzeń koordynacji i ryzyka depresji oddechowej.
alkaloid pokrzyku, alprazolam, amiodaron, amitryptylina, antybiotyk, antybiotyk makrolidowy, atropina, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzatropina, benzodiazepina, bupropion, chinidyna, chinina, chlorochina, chloropromazyna, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, difenhydramina, działanie addytywne na OUN, działanie antycholinergiczne, działanie miorelaksacyjne, działanie proarytmiczne, działanie sedatywne, efekt antycholinergiczny, enzym CYP450, erytromycyna, fałszywie ujemny wynik, fenelzyna, flukonazol, fluoksetyna, fluorochinolon, fluwoksamina, gemfibrozyl, indynawir, inhibitor izoenzymu CYP450, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kodeina, leczenie depresji, lek hipolipemizujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwskurczowy, lek SSRI, lek zwiotczający mięśnie, makrolid, metabolizm doksylaminy, moklobemid, nefazodon, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, paroksetyna, rysperydon, rytonawir, skopolamina, suchość błon śluzowych, telaprewir, telitromycyna, terbinafina, test alergiczny skórny, trazodon, triheksyfenidyl, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia poznawcze, zaburzenia widzenia, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie przewodnictwa sercowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zolpidem
Leksykon leków
Interakcje leku – Auroxetyn 40 mg

Atomoksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma grupami leków. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko poważnych interakcji. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna czy terbinafina, mogą zwiększać ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie oraz stężenie maksymalne (Css,max) 3-4-krotnie, co wymaga wolniejszego zwiększania dawki i ewentualnego zmniejszenia dawki docelowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów wolno metabolizujących atomoksetynę oraz podczas jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów cytochromu P450 innych niż CYP2D6. Ponadto, atomoksetyna może nasilać działanie leków wpływających na układ sercowo-naczyniowy, takich jak agoniści receptorów beta2 (np. salbutamol), co wymaga monitorowania tętna i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy dawkach salbutamolu 600 μg dożylnie lub inhalacyjnie 200 μg.
agonista receptora beta2, albumina ludzka, antagonista wapnia, atomoksetyna, benzodiazepina, beta-bloker, buproprion, butyrofenon, chinidyna, chlorochina, cyzapryd, diazepam, enzym CYP2D6, erytromycyna, fenelzyna, fenotiazyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, formoterol, imipramina, inhibitor ACE, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu P450, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny tiazydowy, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lit farmakologiczny, meflochina, metadon, mirtazapina, moklobemid, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, paroksetyna, pseudoefedryna, salbutamol, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terbinafina, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Apropol 50 mg

Opipramol, substancja czynna leku APROPOL 50 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Stosowanie opipramolu z neuroleptykami (np. haloperydol, rysperydon) może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w osoczu i nasilenia ośrodkowego działania hamującego, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Podobne ryzyko dotyczy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), zwłaszcza fluoksetyny i fluwoksaminy, które zwiększają stężenie opipramolu i mogą wywołać addytywny efekt serotoninergiczny. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie opipramolu z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego – konieczne jest zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu między terapiami. Ponadto, opipramol nasila działanie przeciwcholinergiczne leków stosowanych w chorobie Parkinsona i fenotiazyn, co wymaga uważnego monitorowania działań niepożądanych.
APROPOL, barbiturany, benzodiazepiny, beta-adrenolityki, chinidyna, choroba Parkinsona, cymetydyna, działanie hamujące ośrodkowe, działanie przeciwcholinergiczne, enzymy wątrobowe, fenelzyna, fenobarbital, fenotiazyny, flekainid, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, inhibitory MAO, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcje lekowe, karbamazepina, leki nasenne, leki przeciwarytmiczne klasy Ic, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwdrgawkowe, moklobemid, neuroleptyki, opipramol, propafenon, propranolol, rysperydon, SSRI, układ serotoninergiczny, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Duloxetine Medical Valley 90 mg

Duloksetyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem duloksetyny oraz 5 dni po zakończeniu duloksetyny przed włączeniem IMAO. Duloksetyna jest metabolizowana przez CYP1A2, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zwiększyć AUC duloksetyny sześciokrotnie i zmniejszyć jej klirens o 77%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy i 71% wzrostu AUC tolterodyny, co wymaga ostrożności przy podawaniu leków metabolizowanych przez CYP2D6, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. flekainid, propafenon, metoprolol).
amitryptylina, antagonista receptora histaminowego, benzodiazepina, CYP1A2, CYP3A, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, duloksetyna, dysfagia, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenelzyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, hepatotoksyczność, imipramina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens osoczowy, koordynacja psychoruchowa, lek opioidowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, metoprolol, moklobemid, nortryptylina, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, propafenon, rysperydon, sedacja, selektywne odwracalne IMAO, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, teofilina, tolterodyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, warfaryna, współczynnik INR, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Xedine Ipra MAX (0,5 mg + 0,6 mg)/ml

Produkt leczniczy Xedine Ipra MAX zawiera 0,5 mg ksylometazoliny chlorowodorku oraz 0,6 mg ipratropiowego bromku w 1 ml roztworu i może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, co może prowadzić do znacznego podwyższenia ciśnienia tętniczego krwi. Mechanizm polega na uwalnianiu katecholamin i zwiększeniu stężenia noradrenaliny, co skutkuje zwężeniem naczyń i nadciśnieniem. W przypadku krytycznego wzrostu ciśnienia tętniczego konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia nadciśnienia. Ponadto, ipratropiowy bromek w połączeniu z agonistami receptorów beta-2-adrenergicznych zwiększa ryzyko ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem jaskry, co wymaga szczególnej ostrożności.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, amitryptylina, antagonista receptorów muskarynowych, atropina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doksepina, działanie przeciwcholinergiczne, fenelzyna, formoterol, imipramina, inhibitory monoaminooksydazy, ipratropiowy bromek, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, katecholaminy, ksylometazoliny chlorowodorek, lek cholinolityczny, lek sympatykomimetyczny, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie źrenic, salbutamol, salmeterol, selegilina, skopolamina, suchość błon śluzowych, triheksyfenidyl, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml

Produkt leczniczy DEXAPINI w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) i wykazuje liczne klinicznie istotne interakcje farmakologiczne. Przeciwwskazane jest stosowanie DEXAPINI z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca, a także z lekami o działaniu hamującym CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna), które mogą powodować wielokrotny wzrost stężenia dekstrometorfanu i toksyczność ośrodkową (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, depresja oddechowa). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z linezolidem oraz buprenorfiną, które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a także na leki psychotropowe i przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym, nasilające depresję OUN. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2D6, z możliwością dostosowania dawki dekstrometorfanu.
amiodaron, buprenorfina, bupropion, chinidyna, cynakalcet, CYP2D6, dekstrometorfan bromowodorek, difenhydramina, dysfagia, działanie depresyjne na OUN, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hydroksyzyna, inhibitor enzymu, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, linezolid, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, miorelaksant centralny, moklobemid, nalewka z kopru włoskiego, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, selegilina, sertralina, tiorydazyna, wyciąg z pędów sosny, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Bóle głowy wywołane wysiłkiem fizycznym – Leczenie

Bóle głowy wywołane wysiłkiem fizycznym wymagają przede wszystkim wykluczenia poważnych przyczyn wtórnych, takich jak guzy, wady naczyniowe czy choroba wieńcowa, co wymaga diagnostyki obrazowej i konsultacji neurologicznej. W przypadku bólów wtórnych kluczowe jest leczenie choroby podstawowej, zwłaszcza kardiologicznej (cephalgia cardiaca), gdzie stosowanie tryptanów jest przeciwwskazane. Pierwotne bóle głowy wysiłkowe profilaktycznie leczymy indometacyną w dawkach 25-150 mg/dobę, podawaną profilaktycznie (30-60 minut przed wysiłkiem) lub regularnie, z równoczesnym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazolu) w celu ochrony przewodu pokarmowego. Alternatywnie stosuje się beta-blokery (propranolol 40-80 mg/d, nadolol, atenolol 50 mg/d), a w razie nieskuteczności lub nietolerancji – NLPZ (naproxen), fenelzynę, dihydroergotaminę lub tryptany (z wyłączeniem pacjentów z chorobą wieńcową). Suplementacja koenzymem Q10, magnezem, ryboflawiną czy boswellią może wspomagać profilaktykę.
akupunktura, beta-bloker, ból głowy napięciowy, ból głowy wtórny, ból głowy wysiłkowy, boswellia, chiropraktyka, choroba podstawowa, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dihydroergotamina, dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego, fenelzyna, indometacyna, inhibitor MAO, inhibitor pompy protonowej, koenzym Q10, krwawienie wewnątrzczaszkowe, magnez, migrena, migrena wysiłkowa, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omdlenie, paracetamol, propranolol, rezonans magnetyczny głowy, ryboflawina, terapia manualna, tomografia komputerowa, tryptan
Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie koszmarów sennych – Zapobieganie i profilaktyka

Zaburzenie koszmarów sennych dotyka 2-6% dorosłych i charakteryzuje się nawracającymi, silnie niepokojącymi snami, które zakłócają sen i funkcjonowanie dzienne. Czynniki ryzyka obejmują stres, urazy fizyczne i emocjonalne, zaburzenia psychiczne (PTSD, lęk, depresja) oraz wpływ leków i substancji, zwłaszcza odstawienie leków GABA-ergicznych (alkohol, benzodiazepiny). Profilaktyka pierwszorzędowa opiera się na dobrej higienie snu (regularny rytm snu, unikanie ekranów przed snem, temperatura 18-21°C, ograniczenie kofeiny po 13:00), redukcji stresu (medytacja, relaksacja, joga) oraz unikaniu czynników wyzwalających (alkohol, SSRI, straszne treści medialne). U dzieci (20-39% w wieku 5-12 lat) ważne są rutyny przed snem, spokojne środowisko i wsparcie emocjonalne. Profilaktyka drugorzędowa i trzeciorzędowa koncentruje się na wczesnym wykrywaniu, leczeniu współistniejących zaburzeń psychicznych oraz stosowaniu terapii poznawczo-behawioralnych, zwłaszcza terapii prób wyobrażeniowych (IRT), która jest rekomendowana jako leczenie pierwszego wyboru (poziom A). Farmakoterapia obejmuje prazosynę (poziom A) w koszmarach związanych z PTSD oraz inne leki, takie jak klonidyna (poziom C), atypowe leki przeciwpsychotyczne i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, z wykluczeniem klonazepamu i wenlafaksyny u dorosłych.
alkohol, aripiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny, barbituran, benzodiazepina, cyproheptadyna, depresja, fenelzyna, fluwoksamina, gabapentyna, higiena snu, klonazepam, klonidyna, kofeina, lek przeciwgrzybiczny, mindfulness, nabilon, nitrazepam, olanzapina, ostre zaburzenie stresowe, prazosyna, progresywna relaksacja mięśni, risperidon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, systematyczna desensytyzacja, terapia dynamiki snu, terapia ekspozycji relaksacji i przepisywania, terapia poznawczo-behawioralna, terapia prób wyobrażeniowych, terapia samoekspozycji, terapia świadomego śnienia, topiramat, trazodon, triazolam, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ GABA-ergiczny, wenlafaksyna, zaburzenie lękowe, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Sudafed XyloSpray dla dzieci 0,5 mg/ml

Ksylometazolina, substancja czynna preparatu Sudafed XyloSpray dla dzieci (0,5 mg/ml, dawka 70 µl zawiera 35 µg ksylometazoliny chlorowodorku), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Równoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi (amitryptylina, imipramina, doksepina) oraz czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (mianseryna, maprotylina) może nasilać działanie presyjne ksylometazoliny, zwiększając ryzyko nadciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca. Podobnie, stosowanie z inhibitorami MAO (moklobemid, selegilina, fenelzyna) jest przeciwwskazane zarówno w trakcie terapii, jak i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków z Sudafed XyloSpray dla dzieci.
amitryptylina, beta-bloker, bisoprolol, chlorowodorek, ciśnienie tętnicze, doksepina, działanie presyjne, efedryna, fenelzyna, fenylefryna, imipramina, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, klomipramina, ksylometazolina, lek sympatykomimetyczny, leki przeciwdepresyjne, maprotylina, metoprolol, mianseryna, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, obkurczenie naczyń krwionośnych, propranolol, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, selegilina, tranylcypromina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Xedine HA dla dzieci 0,5 mg/ml

Ksylometazolina w preparacie Xedine HA dla dzieci (0,5 mg/ml, aerozol do nosa) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Równoczesne stosowanie ksylometazoliny z trójpierścieniowymi (np. amitryptylina, imipramina) oraz czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. mirtazapina, maprotylina) jest niezalecane ze względu na ryzyko nasilenia działania sympatykomimetycznego, co może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie ksylometazoliny z inhibitorami MAO (np. selegilina, moklobemid, fenelzyna), które jest przeciwwskazane zarówno w trakcie terapii, jak i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu, z uwagi na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego. Spożywanie alkoholu podczas stosowania ksylometazoliny może dodatkowo nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego, dlatego zaleca się jego unikanie.
aerozol donosowy, amitryptylina, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, doksepina, działanie sympatykomimetyczne, fenelzyna, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, ksylometazolina, maprotylina, mirtazapina, moklobemid, niedokrwienie tkanek, nieżyt nosa, obkurczenie naczyń krwionośnych, ośrodkowy układ nerwowy, populacja pediatryczna, przełom nadciśnieniowy, selegilina, stymulacja układu współczulnego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Palexia 100 mg

Tapentadol, substancja czynna Palexii, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, barbiturany, leki przeciwpsychotyczne oraz H1-antyhistaminy, co może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i zgonu. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z gabapentynoidami (gabapentyna, pregabalina), które zwiększają ryzyko przedawkowania opioidów i depresji oddechowej. Tapentadol może również wywoływać drgawki i nasilać działanie leków obniżających próg drgawkowy, takich jak SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz leki przeciwpsychotyczne, a także wywoływać zespół serotoninowy przy współstosowaniu z lekami serotoninergicznymi (np. fluoksetyna, wenlafaksyna, amitryptylina), objawiający się m.in. klonusem, drżeniem, hiperrefleksją, nadciśnieniem i gorączką powyżej 38°C.
agonista receptora opioidowego μ, agonista-antagonista receptorów opioidowych, amitryptylina, barbiturat, benzodiazepin, buprenorfina, depresja oddechowa, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, fenelzyna, fenobarbital, flukonazol, fluoksetyna, gabapentyna, gabapentynoid, hamowanie OUN, hiperrefleksja, imipramina, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, ketokonazol, klonus spontaniczny, kwas meklofenamowy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, moklobemid, nalbufina, obniżenie progu drgawkowego, paroksetyna, pentazocyna, pregabalina, przełom nadciśnieniowy, receptor opioidowy, ryfampicyna, sertralina, SNRI, SSRI, tapentadol, transferaza urydynodifosforanowa, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wenlafaksyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Polhumin MIX-5 100 j.m./ml

Insulina dwufazowa Polhumin Mix-5 wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na metabolizm glukozy i kontrolę glikemii. Leki takie jak β-adrenolityki (np. propranolol), inhibitory MAO, salicylany oraz analogi somatostatyny mogą nasilać hipoglikemizujące działanie insuliny, co wymaga częstszego monitorowania glikemii i potencjalnej redukcji dawki insuliny. Z kolei substancje takie jak estrogeny, hormony tarczycy, związki litu, danazol, sympatykomimetyki (np. epinefryna, terbutalina), kwas nikotynowy, glikokortykosteroidy (np. prednizon, deksametazon) oraz fenytoina mogą osłabiać działanie insuliny, prowadząc do hiperglikemii i konieczności zwiększenia dawki Polhumin Mix-5. Szczególną uwagę należy zwrócić na terapię skojarzoną z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pochodne sulfonylomocznika, metformina, inhibitory DPP-4), które wykazują efekt addytywny, zmniejszając zapotrzebowanie na insulinę i wymagając precyzyjnego dostosowania dawek.
alkohol etylowy, analog somatostatyny, atenolol, danazol, deksametazon, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, epinefryna, fenelzyna, fenytoina, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon tarczycy, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor DPP-4, inhibitor monoaminooksydazy, insulina dwufazowa, kwas acetylosalicylowy, kwas nikotynowy, lanreotyd, lek β-adrenolityczny, lewotyroksyna, mechanizm kontrregulacyjny, metabolizm glukozy, metformina, metoprolol, oktreotyd, pochodna sulfonylomocznika, prednizon, salicylan, środek sympatykomimetyczny, stężenie glukozy we krwi, terapia skojarzona, terbutalina, tranylcypromina, węglan litu, wrażliwość tkanek, związek litu
Leksykon leków
Interakcje leku – Medikinet CR 10 mg 10 mg

Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Nie jest istotnie metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, co ogranicza wpływ inhibitorów i induktorów tych enzymów na jego farmakokinetykę. Jednakże metylofenidat może hamować metabolizm kumarynowych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny, acenokumarolu), leków przeciwdrgawkowych (fenobarbital, fenytoina, prymidon) oraz leków przeciwdepresyjnych (TLPD, SSRI), co może prowadzić do zwiększenia ich stężenia w osoczu i wymaga monitorowania odpowiednich parametrów (czasy krzepnięcia, stężenia leków) oraz dostosowania dawkowania. Ponadto, metylofenidat może obniżać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych (beta-blokery, inhibitory ACE, antagoniści wapnia) oraz nasilać działanie substancji podwyższających ciśnienie tętnicze (sympatykomimetyki, naczynioskurczające), co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej modyfikacji terapii.
acenokumarol, agonista receptora alfa-2, amantadyna, antagonista dopaminy, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, beta-bloker, cytochrom P450, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, haloperidol, halotan, inhibitor ACE, inhibitor MAO, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakologiczna, izofluran, klonidyna, kumarynowy lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lewodopa, metylofenidat, ośrodkowy układ nerwowy, prymidon, przełom nadciśnieniowy, risperidon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek znieczulający, substancja dopaminergiczna, sympatykomimetyk, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna
Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy przy kaszlu – Leczenie

Pierwotny ból głowy przy kaszlu charakteryzuje się nagłym, obustronnym bólem trwającym od kilku sekund do dwóch godzin, wywołanym kaszlem lub manewrami Valsalvy. Leczenie profilaktyczne opiera się głównie na indometacynie, niesteroidowym leku przeciwzapalnym, stosowanym w dawkach od 25 mg do 150 mg dziennie, a w cięższych przypadkach do 250 mg/dobę, przez okres 2-5 miesięcy. Badania wykazały, że 44% pacjentów uzyskuje całkowitą, a 29% częściową odpowiedź na indometacynę. Alternatywnie stosuje się propranolol, acetazolamid, topiramat (50-100 mg/dobę), naproksen, metysergid, metylergonowinę, dihydroergotaminę oraz fenelzynę. W wybranych przypadkach rozważa się punkcję lędźwiową lub nieinwazyjną stymulację nerwu błędnego. Leczenie objawowe obejmuje leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen), przeciwkaszlowe oraz środki przeciwhistaminowe i przeciwzapalne w zależności od etiologii kaszlu.
acetazolamid, beta-adrenolityk, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dekstrometorfan, dihydroergotamina, fenelzyna, indometacyna, inhibitor COX-2, jamistość rdzenia, kraniotomia podpotyliczna, laminektomia, malformacja Chiariego, manewr Valsalvy, metoprolol, metysergid, nakłucie lędźwiowe, naproxen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pierwotny ból głowy przy kaszlu, płyn mózgowo-rdzeniowy, propranolol, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, stymulacja nerwu błędnego, tętniak mózgu, topiramat, wtórny ból głowy przy kaszlu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clemastinum WZF 1 mg/10 ml

Preparat Clemastinum WZF w formie syropu (1 mg/10 ml) jest przeciwhistaminowym lekiem pierwszej generacji, którego stosowanie wymaga szczególnej uwagi na przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klemastynę lub inne składniki preparatu, w tym możliwość nadwrażliwości krzyżowej na chlorofeniraminę i difenhydraminę. Syrop zawiera substancje pomocnicze, takie jak sorbitol (350 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (0,333 mg/ml), propylu parahydroksybenzoesan (0,167 mg/ml), glikol propylenowy (75,52 mg/ml) oraz etanol 96% (50 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być przeciwwskazane u określonych grup pacjentów (np. sorbitol u osób z nietolerancją fruktozy, etanol u chorych z alkoholizmem). Stosowanie u dzieci poniżej 1 roku życia jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i oddechowego.
chlorofeniramina, choroba Parkinsona, choroba wątroby, depresja oporna, difenhydramina, działanie antycholinergiczne, efekt antycholinergiczny, fenelzyna, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, klemastyna, leczenie depresji, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, moklobemid, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, parahydroksybenzoesan, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, selegilina, sorbitol, tranylcypromina
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Qsiva 15 mg + 92 mg

Lek Qsiva, zawierający fenterminę i topiramat w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, posiada liczne przeciwwskazania, które wymagają szczegółowej oceny stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na fenterminę, topiramat, inne aminy sympatykomimetyczne oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, tartrazyna (E102) i żółcień pomarańczowa FCF (E110). Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w wieku rozrodczym, u których lek jest przeciwwskazany bez stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji, oraz u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne. Ponadto, Qsiva nie może być stosowana równocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ani w okresie 14 dni po ich odstawieniu, aby uniknąć niebezpiecznych interakcji.
aminy sympatykomimetyczne, działania niepożądane leku, fenelzyna, fentermina, fentermina i topiramat, inhibitory monoaminooksydazy, iproniazyd, izoniazyd, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, metody antykoncepcji, nadwrażliwość na aspirynę, nadwrażliwość na składniki leku, przeciwwskazania w ciąży, reakcja alergiczna, redukcja masy ciała, tartrazyna, topiramat, tranylcypromina, wykluczenie ciąży, żółcień pomarańczowa FCF
Leksykon substancji czynnych
Fentermine – Przeciwwskazania stosowania

Fentermina, stosowana w preparacie złożonym Qsiva (w dawkach 3,75 mg do 15 mg fenterminy w połączeniu z 23 mg do 92 mg topiramatu), jest lekiem sympatomimetycznym o ściśle określonych przeciwwskazaniach klinicznych. Bezwzględnie przeciwwskazana jest u pacjentów z nadwrażliwością na fenterminę, topiramat, inne aminy sympatykomimetyczne oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza i barwniki (tartrazyna E102, żółcień pomarańczowa FCF E110). Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży oraz w wieku rozrodczym bez stosowania skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenne i konieczność zapobiegania ekspozycji płodu. Ponadto, preparatu nie wolno stosować u pacjentów leczonych inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – iproniazydem, izoniazydem, fenelzyną, tranylcyprominą – ani w okresie 14 dni po zakończeniu terapii tymi lekami, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
amina sympatykomimetyczna, fenelzyna, fentermina, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, iproniazyd, izoniazyd, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, nadwrażliwość na barwniki spożywcze, powikłanie metaboliczne, powikłanie sercowo-naczyniowe, przełom nadciśnieniowy, Qsiva, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, substancja pomocnicza, tartrazyna, topiramat, tranylcypromina, żółcień pomarańczowa FCF
Leksykon leków
Interakcje leku – Adoben 50 mg

Tapentadol, substancja czynna leku Adoben, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, barbiturany, leki przeciwhistaminowe I generacji oraz leki przeciwpsychotyczne, które mogą nasilać sedację i ryzyko depresji oddechowej, prowadząc do śpiączki lub zgonu. Jednoczesne stosowanie tapentadolu z gabapentynoidami (gabapentyna, pregabalina) zwiększa ryzyko przedawkowania i depresji oddechowej. Ponadto, leki o mieszanym działaniu agonistyczno-antagonistycznym na receptory opioidowe μ (pentazocyna, nalbufina, buprenorfina) mogą obniżać skuteczność przeciwbólową tapentadolu lub wywoływać objawy odstawienia. Tapentadol może również obniżać próg drgawkowy, zwłaszcza w połączeniu z SSRI, SNRI, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, co zwiększa ryzyko drgawek i zespołu serotoninowego.
barbiturany, benzodiazepiny, bradykardia, buprenorfina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dziurawiec zwyczajny, fenelzyna, fenobarbital, flukonazol, gabapentyna, gabapentynoid, hiperrefleksja, inhibitor MAO, interakcje lekowe, ketokonazol, klonus, kodeina, kwas meklofenamowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, moklobemid, morfina, nalbufina, obniżenie progu drgawkowego, oksykodon, ośrodek oddechowy, pentazocyna, pregabalina, przełom nadciśnieniowy, receptor opioidowy μ, ryfampicyna, SNRI, SSRI, tapentadol, transferaza urydynodifosforanowa, tranylcypromina, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Mirtazapina – Przeciwwskazania stosowania

Mirtazapina jest stosowana w leczeniu depresji i dostępna w formie tabletek powlekanych oraz ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są nadwrażliwość na mirtazapinę lub substancje pomocnicze (np. aspartam w dawkach 3-9 mg w preparatach AuroMirta ORO, Mirtagen, Mirtor; laktoza w ilościach 120,56-180,84 mg w Mirzaten; sorbitol w Mirzaten Q-Tab) oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), co grozi zespołem serotoninowym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, fenyloketonurią, nietolerancją laktozy lub sorbitolu, ze względu na ryzyko kumulacji leku lub reakcji alergicznych. Mirtazapina może nasilać hipotensję, wydłużać odstęp QT oraz nasilać objawy jaskry z wąskim kątem przesączania i przerostu gruczołu krokowego.
aspartam, choroba Parkinsona, depresja, działanie cholinolityczne, dziurawiec, fenelzyna, fenyloketonuria, hipotensja ortostatyczna, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza, lek serotoninergiczny, mirtazapina, moklobemid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, przekaźnictwo serotoninergiczne, przerost gruczołu krokowego, rasagilina, selegilina, SNRI, sorbitol, SSRI, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tabletka rozpadająca się w jamie ustnej, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dilizolen 2 mg/ml

Linezolid w postaci roztworu do infuzji (Dilizolen, 2 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Ze względu na mechanizm działania jako odwracalny, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy (MAO), nie należy stosować linezolidu jednocześnie z innymi inhibitorami MAO typu A lub B (np. fenelzyna, izokarboksazyd, selegilina, moklobemid) oraz przez okres 2 tygodni po ich zakończeniu, aby uniknąć ryzyka nadmiernego gromadzenia amin biogennych i potencjalnie ciężkich interakcji. Przeciwwskazania obejmują także nieleczone nadciśnienie tętnicze, guza chromochłonnego nadnerczy, rakowiaka, nadczynność tarczycy oraz zaburzenia psychiczne (depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej, zaburzenia schizoafektywne, ostre stany dezorientacji), chyba że możliwa jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie ciśnienia tętniczego.
adrenalina, agonista receptora serotoninowego, buspiron, choroba dwubiegunowa, choroba Parkinsona, dobutamina, dopamina, epinefryna, fenelzyna, fenylopropanolamina, formoterol, guz chromochłonny nadnerczy, guz neuroendokrynny, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izokarboksazyd, lek adrenergiczny, lek przeciwbakteryjny, lek sympatykomimetyczny, linezolid, meperydyna, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lek, niewydolność serca, noradrenalina, norepinefryna, petydyna, pheochromocytoma, pseudoefedryna, rakowiak, salbutamol, selegilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Xylometazolin WZF 0,1% 1 mg/ml

Ksylometazolina w stężeniu 0,1% (Xylometazolin WZF) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie ksylometazoliny z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. amitryptylina, doksepina, imipramina) oraz inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO, np. moklobemid, fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na wysokie ryzyko nasilenia działania presyjnego, zaburzeń rytmu serca oraz przełomu nadciśnieniowego. Ponadto, łączenie ksylometazoliny z innymi sympatykomimetykami (efedryna, pseudoefedryna, fenylefryna) może prowadzić do sumowania efektów obkurczających naczynia krwionośne, co zwiększa ryzyko tachykardii, arytmii i nadciśnienia tętniczego. Zaleca się unikanie tych kombinacji lub rozważenie alternatywnych metod leczenia niedrożności nosa.
amitryptylina, arytmia, beta-blokery, bezsenność, doksepina, działanie alfa-adrenergiczne, działanie presyjne, efedryna, fenelzyna, fenylefryna, imipramina, inhibitory ACE, inhibitory monoaminooksydazy, interakcje lekowe, ksylometazolina, leki przeciwnadciśnieniowe, leki sympatykomimetyczne, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, niedrożność nosa, obkurczenie naczyń krwionośnych, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, tachykardia, tranylcypromina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – MST Continus 60 mg

MST Continus (siarczan morfiny) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w kontekście leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie morfiny z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami przeciwpadaczkowymi (np. gabapentyna, pregabalina), lekami do znieczulenia ogólnego oraz inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą wywołać nadmierną sedację, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet zgon. Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi nasilają działania niepożądane takie jak zaparcia i retencja moczu. Ponadto, inhibitory P2Y12 (klopidogrel, tikagrelor, prasugrel) w połączeniu z morfiną mogą wykazywać zmniejszoną skuteczność z powodu opóźnionego wchłaniania, co jest istotne klinicznie u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Zaleca się rozważenie pozajelitowej drogi podania inhibitorów P2Y12 w takich przypadkach.
antagoniści receptorów opioidowych, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, butorfanol, cymetydyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, fenelzyna, hipotonia ortostatyczna, hydroksyzyna, inhibitory MAO, inhibitory P2Y12, klopidogrel, kontrolowane uwalnianie leku, leki agonistyczno-antagonistyczne, leki depresyjne OUN, leki do znieczulenia ogólnego, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, metabolizm morfiny, moklobemid, nalbufina, nalmefen, nalokson, ostry zespół wieńcowy, pentazocyna, pochodne fenotiazyny, prasugrel, pregabalina, prometazyna, przełom nadciśnieniowy, receptory opioidowe, ryfampicyna, rytonawir, siarczan morfiny, SNRI, SSRI, tikagrelor, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zaparcie, zespół odstawienia
Leksykon leków
Interakcje leku – Palexia retard 150 mg

Tapentadol, substancja czynna Palexia retard, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych następstw klinicznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, barbiturany, leki przeciwkaszlowe, leki przeciwpsychotyczne oraz H1-antyhistaminy, które mogą powodować nasilone działanie sedacyjne, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet zgon. Równie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie gabapentanoidów (gabapentyna, pregabalina) z tapentadolem, zwiększające ryzyko przedawkowania i depresji oddechowej. Ponadto, tapentadol może nasilać ryzyko zespołu serotoninowego przy współstosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), objawiającego się m.in. klonusem, hipertermią (>38°C) i nadciśnieniem. Warto podkreślić, że metabolizm tapentadolu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (enzymy UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7), a inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, flukonazol) mogą zwiększać stężenie leku, natomiast induktory (np. ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec) obniżają jego skuteczność.
agonista-antagonista receptora opioidowego, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, depresja oddechowa, dziurawiec zwyczajny, fenelzyna, fenobarbital, flukonazol, gabapentyna, gabapentynoid, hiperrefleksja, induktor enzymu, inhibitor izoenzymu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, ketokonazol, klonus, kwas meklofenamowy, lek przeciwkaszlowy, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwpsychotyczne, moklobemid, nalbufina, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, pregabalina, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, tapentadol, transferaza urydynodifosforanowa, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Przeciwwskazania stosowania

Fentermina, jako składnik produktu leczniczego Qsiva w połączeniu z topiramatem, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Przede wszystkim, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenterminę, topiramat lub inne aminy sympatykomimetyczne oraz na substancje pomocnicze takie jak sacharoza, tartrazyna (E102) i żółcień pomarańczowa FCF (E110), obecne w różnych dawkach preparatu (np. tartrazyna w dawkach 7,5 mg+46 mg – 0,10 mg, 11,25 mg+69 mg – 0,07 mg, 15 mg+92 mg – 0,07 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciąża oraz brak stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto, stosowanie Qsiva jest zabronione w skojarzeniu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – iproniazydem, izoniazydem, fenelzyną, tranylcyprominą – zarówno podczas terapii, jak i przez 14 dni po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i innych poważnych działań niepożądanych.
amina sympatykomimetyczna, antykoncepcja, fenelzyna, fentermina, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, iproniazyd, izoniazyd, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kwalifikacja pacjenta, nadwrażliwość na substancję czynną, otyłość, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, substancja czynna, substancja pomocnicza, tartrazyna, topiramat, tranylcypromina, zaburzenie połykania, żółcień pomarańczowa FCF
Leksykon leków
Interakcje leku – Epitrigine 50 mg tabletki 50 mg

Lamotrygina jest metabolizowana głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferazy (UGT), a jej klirens może być istotnie modyfikowany przez leki indukujące lub hamujące glukuronidację. Walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Leki indukujące enzymy UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, co również wymaga zwiększenia dawki. Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co może wymagać korekty dawki. Inhibitory proteazy, takie jak lopinawir/rytonawir i atazanawir/rytonawir, obniżają stężenia lamotryginy odpowiednio o około 50% i 32%, co również wymaga odpowiedniego schematu dawkowania. Ryfampicyna znacząco zwiększa klirens lamotryginy i skraca jej okres półtrwania, co jest klinicznie istotne.
arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, diplopia, etynyloestradiol, felbamat, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, glukonian litu, glukuronidacja lamotryginy, haloperidol, indukcja enzymów, karbamazepina, klonazepam, klozapina, kwas walproinowy, lakozamid, lewetyracetam, lewonorgestrel, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metformina, napad padaczkowy, oksykarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perampanel, pregabalina, próg drgawkowy, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, wareniklina, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Dulxetenon 90 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zwiększać stężenie duloksetyny w osoczu nawet sześciokrotnie (AUC0-t), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest również umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy oraz 71% wzrostu AUC tolterodyny, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym (np. rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, flekainid, propafenon, metoprolol). Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu, mogą obniżać stężenie duloksetyny o około 50%, co może wymagać dostosowania dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) zwiększa ryzyko krwawień, choć badania kliniczne nie wykazały istotnych zmian INR w kontrolowanych warunkach.
antagonista receptora histaminowego H2, benzodiazepina, ciprofloksacyna, CYP1A2, dezypramina, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenelzyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metabolizm CYP2D6, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny IMAO, odwracalny inhibitor monoaminooksydazy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, pole pod krzywą AUC, propafenon, ryfampicyna, rysperydon, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, tolterodyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, warfaryna, współczynnik INR, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Niepokalanek pospolity – Interakcje

Niepokalanek pospolity (Vitex agnus-castus), składnik preparatów takich jak Mastodynon, Mastodynon N oraz Pascofemin, wykazuje działanie estrogenne i dopaminergiczne, co predysponuje do licznych interakcji farmakologicznych. Wśród istotnych interakcji należy wymienić: z estrogenami (możliwe wzmocnienie lub osłabienie efektu), antyestrogenami (np. tamoksyfen, raloksyfen – potencjalne osłabienie działania), hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi (ryzyko zmniejszenia skuteczności), lekami stosowanymi w hormonalnej terapii zastępczej oraz lekami dopaminergicznymi (agonistami jak bromokryptyna, kabergolina – nasilenie działania; antagonistami jak metoklopramid, neuroleptyki – osłabienie efektu). Ponadto, interakcje z inhibitorami MAO, lekami przeciwparkinsonowskimi oraz substancjami stymulującymi (kofeina, teina) mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające etanol (Mastodynon N 53% v/v, Pascofemin 34% v/v), gdzie jednoczesne spożycie alkoholu może nasilać depresję OUN, zmniejszać efektywność leczenia oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby.
agonista dopaminy, antagonista dopaminy, antyestrogen, bromokryptyna, charakterystyka produktu leczniczego, choroba Parkinsona, disulfiram, dostępność biologiczna, działanie dopaminergiczne, działanie estrogenne, efekt terapeutyczny, fenelzyna, haloperidol, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, lek przeciwparkinsonowski, lewodopa, metabolizm wątrobowy, metoklopramid, niepokalanek pospolity, objaw niepożądany, ośrodkowy układ nerwowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja disulfiramowa, receptor dopaminergiczny, receptor estrogenowy, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Pirydoksyna – Interakcje

Pirydoksyna (witamina B6) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Najważniejszą jest jej wpływ na lewodopę stosowaną w monoterapii, gdzie pirydoksyna przyspiesza metabolizm leku, co prowadzi do zmniejszenia jego skuteczności; interakcja ta jest neutralizowana przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów dekarboksylazy (karbidopa, benserazyd). Ponadto, witamina B6 może obniżać stężenia leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenytoina i fenobarbital, co wymaga monitorowania poziomów terapeutycznych i ewentualnej korekty dawek. Leki takie jak izoniazyd, hydralazyna, cykloseryna i d-penicylamina antagonizują pirydoksynę, zwiększając zapotrzebowanie na suplementację. Długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny również może prowadzić do niedoboru witaminy B6, co wymaga uwagi klinicznej.
acenokumarol, alendronian, altretamina, antagonista pirydoksyny, antykoncepcja hormonalna, barbiturat, benserazyd, benzodiazepina, biodostępność, bisfosfonian, choroba Parkinsona, ciprofloksacyna, cisplatyna, cykloseryna, doksycyklina, doksylamina, doustny środek antykoncepcyjny, działanie antycholinergiczne, działanie nasenne, działanie przeciwzakrzepowe, enzym, etionamid, etydronian, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, fluorouracyl, fosforan, furosemid, hipomagnezemia, hydralazyna, inhibitor dekarboksylazy, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor pompy protonowej, INR, izoniazyd, karbamazepina, karbidopa, leczenie przeciwpadaczkowe, lek antycholinergiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, lewodopa, melatonina, neuroleptyk, omeprazol, opioidowy lek przeciwbólowy, pantoprazol, penicylamina, pirofosforan tiaminy, pirydoksyna, pochodna warfaryny, substancja przeciwhistaminowa, teofilina, tetracyklina, tiamina, tiazyd, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Noradrenaline hameln 0,2 mg/ml

Noradrenalina, ze względu na swoje silne działanie presyjne i wpływ na układ sercowo-naczyniowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza arytmii serca. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie noradrenaliny z anestetykami wziewnymi (halotan, enfuran, izofluran), glikozydami naparstnicy oraz lekami indukującymi hipokalemię (np. diuretyki), co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz lekami blokującymi wychwyt zwrotny noradrenaliny nasilają jej działanie presyjne, co może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego. Z kolei blokery receptorów α-adrenergicznych (np. fenoksybenzamina) mogą odwrócić efekt noradrenaliny, powodując paradoksalne obniżenie ciśnienia tętniczego. Warto podkreślić, że noradrenalina może osłabiać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych poprzez stymulację receptorów α i aktywację glikogenolizy wątrobowej.
anestetyk miejscowy, anestetyki wziewne, arytmia serca, beta-adrenolityk, błękit metylenowy, bloker receptorów alfa, chlorfenamina, difenhydramina, diuretyk, działanie inotropowe, działanie presyjne, działanie proarytmogenne, działanie wazokonstrykcyjne, fenelzyna, fenoksybenzamina, fenotiazyna, glikogenoliza wątrobowa, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, hipokalemia, inhibitor COMT, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lewotyroksyna, linezolid, metyldopa, moklobemid, monitorowanie elektrokardiograficzne, noradrenalina, opieka medyczna, parametr hemodynamiczny, parasympatykolityk, przełom nadciśnieniowy, rezerpina, stan ciężki, teofilina, wazodylatacja, wazokonstrikcja, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Ubistesin (40 mg + 6 mcg)/ml

Ubistesin, zawierający artykainę (40 mg/ml) i epinefrynę (0,006 mg/ml), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania i ścisłego nadzoru medycznego. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, opioidy), które nasilają efekt depresyjny OUN, oraz z halotenowymi wziewnymi środkami znieczulającymi, gdzie istnieje wysokie ryzyko ciężkiej arytmii komorowej. Ponadto, leki blokujące postganglionowe neurony adrenergiczne, nieselektywne beta-adrenolityki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inhibitory MAO i COMT, a także leki przeciwarytmiczne i sympatykomimetyczne obkurczające naczynia, mogą znacząco wpływać na układ sercowo-naczyniowy, zwiększając ryzyko nadciśnienia, bradykardii, arytmii i innych powikłań. Zaleca się redukcję dawki Ubistesin, dokładną aspirację oraz konsultacje specjalistyczne w przypadku współistniejącego leczenia tymi lekami.
alkaloid rauwolfii, amfetamina, amitryptylina, artykaina, bariera łożyskowa, benzodiazepina, beta-adrenolityk, chinidyna, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, digitalina, entakapon, epinefryna, ergonowina, ergotamina, fenelzyna, fenotiazyna, fenylefryna, halotenowy wziewny środek znieczulający, imipramina, inhibitor COMT, inhibitor MAO, katecholamina, kokaina, lek przeciwarytmiczny, lek sympatykomimetyczny, linezolid, maprotylina, metylotransferaza katecholowa, metysergid, miejscowy środek znieczulający, moklobemid, nadolol, neuroleptyk, neuron adrenergiczny, nortryptylina, oksymetazolina, opioid, pochodna sporyszu, propranolol, protryptylina, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, środek uspokajający, tolkapon, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, Ubistesin
Leksykon leków
Interakcje leku – Aciprex 10 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne podania z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (fenelzyna, tranylcypromina) oraz odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid), które mogą wywołać zespół serotoninowy – w takich przypadkach konieczne jest zachowanie przerw odpowiednio 14 dni po IMAO i 7 dni po escytalopramie. Przeciwwskazane jest także łączenie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, TCA), ze względu na ryzyko arytmii. Wymagana jest ostrożność przy stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca oraz leków wpływających na krzepnięcie (np. warfaryna, NOAC) i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i konieczność monitorowania parametrów klinicznych.
acenokumarol, amfoterycyna B, arytmia złośliwa, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, diklofenak, diuretyk, escytalopram, ezomeprazol, fenelzyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, ibuprofen, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, kortykosteroid, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, lit, meflochina, metoprolol, moklobemid, naproksen, neuroleptyki, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, odstęp QT, omeprazol, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tryptofan, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Passiflora incarnata – Interakcje

Passiflora incarnata, obecna w produkcie leczniczym Neurexan w homeopatycznym rozcieńczeniu D2 (0,6 mg na tabletkę), wykazuje potencjalne właściwości sedatywne, co może prowadzić do interakcji farmakodynamicznych z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Chociaż charakterystyka produktu leczniczego nie wskazuje na znane interakcje, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z benzodiazepinami (np. diazepam, alprazolam), barbituranami (fenobarbital), lekami nasennymi niebenzodiazepinowymi (zolpidem, zopiklon), lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, TLPD, inhibitory MAO), lekami przeciwhistaminowymi I generacji oraz lekami przeciwdrgawkowymi (karbamazepina, fenytoina). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne nasilenie działania sedatywnego i uspokajającego, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem, mimo że ryzyko klinicznie istotnych interakcji w przypadku Neurexan może być mniejsze ze względu na niskie stężenie Passiflora incarnata.
alprazolam, amitryptylina, barbiturat, benzodiazepina, diazepam, difenhydramina, działanie miorelaksacyjne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hydroksyzyna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izowalerian cynku, karbamazepina, kawa arabska, klonazepam, kodeina, kwas walproinowy, kwetiapina, lek nasenny niebenzodiazepinowy, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek sedatywny, lorazepam, męczennica cielista, metabolizm neurotransmiterów, morfina, oksykodon, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, owies zwyczajny, rozcieńczenie homeopatyczne, sertralina, terapia wielolekowa, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaleplon, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Banavin 10 mg

Lek Banavin zawiera wortioksetynę w postaci bromowodorku, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg w formie tabletek powlekanych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze oraz jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub selektywnymi inhibitorami MAO-A, takimi jak fenelzyna, izokarboksazyd, tranylcypromina czy moklobemid. Interakcja ta może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśniową, zaburzeniami autonomicznymi i zmianami stanu psychicznego, co stanowi zagrożenie życia pacjenta. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu farmakologicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego stosowania inhibitorów MAO oraz alergii na leki.
bromowodorek, fenelzyna, hipertermia, inhibitory MAO, inhibitory MAO-A, inhibitory monoaminooksydazy, izokarboksazyd, moklobemid, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, tabletka powlekana, tranylcypromina, wortioksetyna, wywiad farmakologiczny, zaburzenia autonomiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – ACTI-trin (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Preparat ACTI-trin, zawierający triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zapaści, śpiączki, hipertermii i przełomu nadciśnieniowego. ACTI-trin może nasilać działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, opioidy) oraz leków przeciwcholinergicznych, co zwiększa ryzyko sedacji i działań niepożądanych. Pseudoefedryna może osłabiać działanie leków hipotensyjnych, takich jak bretylium, metyldopa czy blokery receptorów adrenergicznych, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania. Ponadto, jednoczesne stosowanie z chinidyną może zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w surowicy nawet 20-krotnie, nasilając jego toksyczność.
amiodaron, atropina, atypowy lek przeciwdepresyjny, barbiturat, benzodiazepina, betanidyna, bloker receptorów adrenergicznych, bretylium, bupropion, chinidyna, cynakalcet, CYP2D6, debryzochina, dekstrometorfan, depresja oddechowa, działanie presyjne, efekt sedatywny, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, guanetydyna, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykolityczny, lek sympatykomimetyczny, metabolizm dekstrometorfanu, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, metyldopa, moklobemid, neuroleptyk, opioid, opioid syntetyczny, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, selegilina, sertralina, skopolamina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wazokonstriktor, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Insulina rozpuszczalna – Interakcje

Insulina rozpuszczalna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na metabolizm glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. Substancje takie jak glikokortykosteroidy (np. prednizon, deksametazon), hormony tarczycy (lewotyroksyna), hormon wzrostu (somatotropina), danazol, β2-sympatykomimetyki (ritodryna, salbutamol, terbutalina) oraz diuretyki tiazydowe (hydrochlorotiazyd) zwiększają zapotrzebowanie na insulinę poprzez mechanizmy takie jak nasilenie glukoneogenezy, glikogenolizy, oporność tkanek na insulinę oraz przyspieszenie metabolizmu glukozy. Z kolei doustne leki hipoglikemizujące (metformina, pochodne sulfonylomocznika, glitazony), salicylany (kwas acetylosalicylowy), inhibitory monoaminooksydazy (fenelzyna, tranylcypromina), inhibitory konwertazy angiotensyny (kaptopril, enalapril), antagoniści receptora angiotensyny II (losartan, walsartan) oraz nieselektywne β-adrenolityki (propranolol) mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę, zwiększając ryzyko hipoglikemii. Szczególną uwagę należy zwrócić na alkohol etylowy, który hamuje glukoneogenezę wątrobową i może prowadzić do ciężkich epizodów hipoglikemii, zwłaszcza w ciągu 8-12 godzin po spożyciu.
alkohol etylowy, analog somatostatyny, antagonista receptora angiotensyny II, danazol, deksametazon, diuretyk tiazydowy, doustny lek hipoglikemizujący, działanie hiperglikemiczne, działanie hipoglikemizujące, enalapril, fenelzyna, glikemia, glikogenoliza, glikogenoliza wątrobowa, glikokortykosteroid, glitazon, glukoneogeneza, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, hormon tarczycy, hormon wzrostu, hydrochlorotiazyd, hydrokortyzon, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, insulina rozpuszczalna, kaptopril, kwas acetylosalicylowy, lanreotyd, lewotyroksyna, lipoliza, losartan, metabolizm glukozy, metformina, oktreotyd, oporność na insulinę, pochodna sulfonylomocznika, powikłanie metaboliczne, prednizon, propranolol, ritodryna, salbutamol, salicylan, somatotropina, terbutalina, tiazyd, tranylcypromina, walsartan, β-adrenolityk nieselektywny, β2-sympatykomimetyk
Leksykon leków
Interakcje leku – Epitrigine 100 mg tabletki 100 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez urydyno-5’–difosforo (UDP)-glukuronylotransferazy (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi lub hamującymi glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje metabolizm lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga zmniejszenia dawki lamotryginy. Z kolei leki indukujące enzymy cytochromu P450 (CYP3A4) i UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, co wymaga zwiększenia jej dawki. Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol i lewonorgestrel podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co również wymaga dostosowania dawkowania. Ryfampicyna oraz kombinacje leków antyretrowirusowych (lopinawir/rytonawir, atazanawir/rytonawir) obniżają stężenia lamotryginy, wskazując na konieczność modyfikacji schematu leczenia. Paracetamol w dawce 1 g czterokrotnie na dobę zmniejsza AUC lamotryginy o 20% i Cmin o 25%, co może mieć znaczenie kliniczne przy długotrwałym stosowaniu.
amitryptylina, arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, działanie depresyjne, felbamat, fenelzyna, fluoksetyna, gabapentyna, haloperidol, hepatotoksyczność, hormonalna antykoncepcja, induktor enzymatyczny, inhibitor glukuronidacji, klonazepam, klozapina, lakozamid, lamotrygina, leki przeciwpadaczkowe, lewetyracetam, lit w psychiatrii, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metformina, oksykarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perampanel, pregabalina, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, stan stacjonarny leku, stężenie progesteronu, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, wareniklina, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Oramorph 2 mg/ml

Morfina, stosowana w preparacie Oramorph 2 mg/ml, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, zwłaszcza w zakresie depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i funkcji oddechowych. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne podawanie morfiny z lekami depresyjnymi na OUN, takimi jak benzodiazepiny, leki nasenne, rozluźniające mięśnie, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, fenotiazyny czy gabapentyna i pregabalina, co może skutkować depresją oddechową, głęboką sedacją, a nawet śpiączką. Przeciwwskazane jest łączenie morfiny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zagrażających życiu działań na OUN, układ oddechowy i krążeniowy. Ponadto, alkohol znacząco nasila depresję OUN i ryzyko depresji oddechowej, dlatego jego spożycie podczas terapii morfiną jest bezwzględnie zabronione. Interakcje z lekami antycholinergicznymi nasilają działania niepożądane, takie jak zaparcia, suchość w ustach i zaburzenia mikcji, natomiast mieszani agoniści/antagoniści opioidowi (np. buprenorfina, nalbufina) mogą osłabiać efekt przeciwbólowy morfiny i wywoływać zespół odstawienia.
amitryptylina, antagonista wapnia, baklofen, benzodiazepiny, beta-bloker, biodostępność morfiny, buprenorfina, choroba Parkinsona, ciężka depresja oddechowa, cymetydyna, dantrolen, depresja oddechowa, diuretyk, działanie antycholinergiczne, farmakokinetyka morfiny, fenelzyna, fenotiazyny, gabapentyna, inhibitor ACE, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P2Y12, interakcja lekowa, klomipramina, klopidogrel, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwwymiotny, lek zwiotczający mięśnie, leki nasenne, leki rozluźniające mięśnie, moklobemid, nalbufina, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zespół wieńcowy, pentazocyna, prasugrel, ryfampicyna, tikagrelor, tranylcypromina, zespół odstawienia, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Afrin ND 0,5 mg/ml

Produkt leczniczy Afrin ND zawierający chlorowodorek oksymetazoliny 0,5 mg/ml jako aerozol do nosa wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwdepresyjnymi, zwłaszcza trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. amitryptylina, imipramina), maprotyliną oraz inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO, np. moklobemid, fenelzyna). Wspólne stosowanie tych leków może prowadzić do nasilenia działania hipertensyjnego oksymetazoliny, co skutkuje znacznym wzrostem ciśnienia tętniczego, a w przypadku IMAO ryzykiem przełomu nadciśnieniowego. Dodatkowo, stosowanie oksymetazoliny z innymi sympatykomimetykami adrenalinowymi zwiększa ryzyko addytywnego działania naczynioskurczowego i hipertensyjnego. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie ciśnienia tętniczego, a w przypadku inhibitorów MAO – przeciwwskazane jest łączenie terapii.
aerozol do nosa, agonista receptorów alfa-adrenergicznych, amitryptylina, chlorowodorek oksymetazoliny, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie tętnicze, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, działanie farmakodynamiczne, działanie hipertensyjne, działanie naczynioskurczowe, efekt hipertensyjny, fenelzyna, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, klomipramina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, maprotylina, moklobemid, monitorowanie ciśnienia tętniczego, nadciśnienie tętnicze, nieżyt nosa, przekrwienie błony śluzowej nosa, przełom nadciśnieniowy, skurcz naczyń krwionośnych, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ adrenergiczny, wychwyt zwrotny noradrenaliny
Leksykon leków
Interakcje leku – Atomoksetyna Medice 18 mg

Atomoksetyna, stosowana w terapii ADHD, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jej metabolizm i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna czy paroksetyna, mogą zwiększać ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie oraz stężenie maksymalne (Css max) 3-4-krotnie, co wymaga wolniejszego zwiększania dawki i ewentualnej redukcji dawki docelowej. Leki beta-adrenergiczne (np. salbutamol) mogą nasilać wpływ atomoksetyny na układ sercowo-naczyniowy, powodując wzrost tętna i ciśnienia tętniczego, co wymaga monitorowania parametrów hemodynamicznych. Ponadto, atomoksetyna może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT w połączeniu z lekami neuroleptycznymi, przeciwarytmicznymi grup IA i III, moksyfloksacyną, erytromycyną, metadonem, meflochiną, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, litem i cyzaprydem, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania EKG.
ADHD, agonista receptora beta2, bupropion, butyrofenon, chinidyna, chlorochina, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, cyzapryd, diazepam, erytromycyna, fenelzyna, fenotiazyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenergiczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, meflochina, metadon, mirtazapina, moklobemid, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, neuroleptyk, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, salbutamol, SSRI, terbinafina, tiazydowy lek moczopędny, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ noradrenergiczny, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wydłużenie odstępu QT, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Virtago 24 mg

Betahistyna, substancja czynna leku Virtago, wykazuje potencjalne interakcje farmakologiczne, które wymagają uwagi klinicznej. Szczególnie istotne jest jednoczesne stosowanie betahistyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zwłaszcza selektywnymi inhibitorami MAO-B, takimi jak selegilina, które mogą hamować metabolizm betahistyny i prowadzić do zwiększenia jej stężenia oraz nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, ze względu na strukturalne podobieństwo betahistyny do histaminy, możliwe jest antagonizowanie jej działania przez leki przeciwhistaminowe (np. cetyryzynę, loratadynę), co może obniżać skuteczność terapeutyczną obu grup leków. Betahistyna może również hamować enzymy cytochromu P450, co teoretycznie wpływa na metabolizm innych leków, choć kliniczne znaczenie tej interakcji jest umiarkowane do niskiego. Zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem zmian w skuteczności lub toksyczności stosowanych leków metabolizowanych przez ten układ enzymatyczny.
analog histaminy, betahistyna, cetyryzyna, cytochrom P450, difenhydramina, działanie niepożądane OUN, farmakokinetyka leku, feksofenadyna, fenelzyna, inhibicja enzymatyczna, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, metabolizm betahistyny, rasagilina, receptor histaminowy, selegilina, selektywny inhibitor MAO-B, senność, tranylcypromina, układ przedsionkowy, zaburzenia równowagi, zawroty głowy