metabolizm morfiny
Metabolizm morfiny jest procesem biochemicznym, w którym organizm przekształca morfinę po jej podaniu. Głównym miejscem metabolizmu jest wątroba, gdzie morfolina przechodzi glukuronidację przy udziale enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UGT). Głównymi metabolitami są morfino-3-glukuronid (M3G, około 50-60%) oraz morfino-6-glukuronid (M6G, około 10%). M6G wykazuje silniejsze działanie przeciwbólowe niż sama morfina, podczas gdy M3G nie posiada właściwości analgetycznych, a może nawet antagonizować działanie morfiny i M6G.
Eliminacja morfiny i jej metabolitów zachodzi głównie przez nerki, przy czym około 90% dawki zostaje wydalona w ciągu 24 godzin. Okres półtrwania morfiny wynosi 2-3 godziny. U pacjentów z niewydolnością nerek może dochodzić do kumulacji metabolitów, zwłaszcza M6G, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie depresji oddechowej.
Czynniki wpływające na metabolizm morfiny obejmują wiek, płeć, choroby wątroby, interakcje lekowe oraz polimorfizmy genetyczne enzymów UGT. Zmienność w metabolizmie morfiny ma istotne znaczenie kliniczne, wpływając na skuteczność przeciwbólową oraz profil działań niepożądanych, co należy uwzględniać przy indywidualizacji terapii przeciwbólowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 60 mg
Lek MST Continus, zawierający siarczan morfiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na morfinę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (40 mg laktozy w dawce 60 mg). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ostre stany patologiczne przewodu pokarmowego, takie jak zespół ostrego brzucha, niedrożność porażenna jelit oraz opóźnione opróżnianie żołądka, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia przebiegu choroby. Ponadto, ze względu na depresyjny wpływ morfiny na ośrodek oddechowy, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką depresją oddechową, ciężką POChP oraz ciężką astmą oskrzelową. Przeciwwskazaniem jest także ostra niewydolność wątroby, gdyż zaburzenia metabolizmu morfiny mogą prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza depresji oddechowej.
astma oskrzelowa, choroba Addisona, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, działanie niepożądane, hiperkapnia, inhibitory MAO, majaczenie, metabolizm morfiny, MST Continus, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, POChP, siarczan morfiny, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, uraz głowy, uzależnienie od opioidów, zespół abstynencyjny, zespół ostrego brzucha, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klipal 300 mg + 25 mg
Klipal to preparat złożony zawierający paracetamol (300 mg) oraz fosforan kodeiny półwodny (25 mg, odpowiadający 18,4 mg kodeiny) w każdej tabletce, klasyfikowany w grupie ATC N02AJ06. Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe poprzez mechanizmy ośrodkowe i obwodowe, z minimalnym efektem przeciwzapalnym. Kodeina działa jako opioid ośrodkowy, aktywowany po metabolicznej konwersji do morfiny, co jest zależne od aktywności enzymu CYP2D6. Synergistyczne połączenie tych dwóch substancji zwiększa siłę i czas trwania efektu analgetycznego, co potwierdzają badania kliniczne, szczególnie w leczeniu ostrego bólu nocyceptywnego, takiego jak ból pourazowy, pooperacyjny czy związany z procesami zapalnymi.
ból nocyceptywny, ból o umiarkowanym nasileniu, ból pooperacyjny, ból pourazowy, ból zapalny, centralny układ nerwowy, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, efekt przeciwbólowy, enzym CYP2D6, fosforan kodeiny półwodny, metabolizm morfiny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opioid w połączeniu z nieopioidowym lekiem przeciwbólowym, opioidowy lek przeciwbólowy, paracetamol, preparat złożony przeciwbólowy, receptor bólowy, receptor opioidowy typu μ, synergia farmakodynamiczna, ultraszybki metabolizm - Leksykon leków
Interakcje leku – MST Continus 10 mg
Produkt leczniczy MST Continus (siarczan morfiny) wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN), depresji oddechowej, sedacji, a nawet zgonu. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie morfiny z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami przeciwlękowymi, przeciwpadaczkowymi (np. gabapentyna, pregabalina), lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwdepresyjnymi oraz inhibitorami MAO (w okresie stosowania i do 2 tygodni po zakończeniu terapii). Alkohol znacząco potęguje działanie depresyjne morfiny, co może skutkować głęboką sedacją, depresją oddechową i ryzykiem zgonu. W przypadku konieczności kojarzenia terapii, zaleca się ograniczenie dawek i czasu leczenia oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Dodatkowo, leki o działaniu przeciwcholinergicznym nasilają działania niepożądane morfiny, takie jak zaparcia, suchość w jamie ustnej i zaburzenia mikcji.
agonista-antagonista opioidowy, antagonista opioidowy, barbiturany, benzodiazepiny, blokada receptorów cholinergicznych, buprenorfina, choroba Parkinsona, cymetydyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie farmakodynamiczne, działanie hipotensyjne, gabapentyna, indukcja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P2Y12, lek opioidowy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek uspokajający, metabolizm morfiny, motoryka przewodu pokarmowego, nadmierna senność, nalokson, ostry zespół wieńcowy, pochodna fenotiazyny, przedawkowanie, ryfampicyna, rytonawir, siarczan morfiny, śpiączka, trudność w oddawaniu moczu, zaburzenie świadomości, zaparcie, zespół odstawienny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 100 mg
Przy kwalifikacji pacjentów do terapii siarczanem morfiny w postaci tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu MST Continus, kluczowe jest uwzględnienie licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (obecna w dawkach 10 mg – 90 mg, 30 mg – 70 mg, 60 mg – 40 mg), zespół ostrego brzucha, niedrożność porażenną jelit, opóźnione opróżnianie żołądka, ciężką depresję oddechową z niedotlenieniem i/lub hiperkapnią, ciężką POChP oraz ciężką astmę oskrzelową. Morfina jest także przeciwwskazana u pacjentów z ostrymi chorobami wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku i depresji oddechowej, a także z powodu potencjalnego skurczu zwieracza Oddiego, co może pogorszyć stan w schorzeniach dróg żółciowych.
astma oskrzelowa, ból ostry, depresja oddechowa, działanie niepożądane, hiperkapnia, hipoksemia, interakcja lekowa, metabolizm morfiny, nadwrażliwość, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, tabletka powlekana o zmodyfikowanym uwalnianiu, terapia opioidowa, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zespół ostrego brzucha - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi 20 mg/2 ml
Dane przedkliniczne dotyczące morfiny siarczanu, substancji czynnej preparatu Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi, wskazują na jej mutagenne działanie, potwierdzone badaniami na modelach zwierzęcych. Morfina indukuje zaburzenia w komórkach somatycznych i rozrodczych, co ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub stosowaniu u pacjentów w wieku rozrodczym. W badaniach prenatalnych wykazano, że morfina powoduje wady wrodzone ośrodkowego układu nerwowego, opóźnienie wzrostu, atrofię jąder, zaburzenia układu neurotransmiterów oraz behawioralne nieprawidłowości u potomstwa. Ponadto, morfina zwiększa podatność na rozwój uzależnienia oraz wpływa negatywnie na funkcje rozrodcze, obniżając płodność u samic i powodując uszkodzenia chromosomów w gametach samców, szczególnie u szczurów. Brak jest jednak długoterminowych badań systematycznych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, choć istnieją przesłanki, że morfina może nasilać wzrost już istniejących nowotworów, co jest istotne w kontekście pacjentów onkologicznych.
Pomimo licznych dowodów na teratogenne, mutagenne i neurotoksyczne działanie morfiny w modelach zwierzęcych, dane kliniczne u ludzi nie potwierdzają jednoznacznie jej szkodliwości dla płodu, co może wynikać z różnic międzygatunkowych w metabolizmie, wrażliwości tkanek, dawkowaniu oraz ograniczeń metodologicznych badań klinicznych. Niemniej jednak, potencjalne ryzyko wynikające z danych przedklinicznych powinno być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych u kobiet w ciąży lub planujących ciążę oraz u mężczyzn w wieku rozrodczym. Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności i rozważenie korzyści oraz ryzyka stosowania morfiny w tych grupach pacjentów, zwłaszcza w kontekście długotrwałej terapii i możliwości wpływu na rozwój potomstwa.
atrofia jąder, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, metabolizm morfiny, obniżenie płodności, obserwacja kliniczna, opóźnienie wzrostu, potencjał mutagenny, siarczan morfiny, uszkodzenia chromosomów, uzależnienie od morfiny, wady rozwojowe, zaburzenia behawioralne, zaburzenia neurobehawioralne, zaburzenia neurotransmiterów, zależność fizyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doltard 60 mg
Lek Doltard, zawierający morfinę siarczan w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na morfinę lub inne opioidy, porażenną niedrożnością jelit, ciężką niewydolnością wątroby, zespołem ostrego brzucha, ciężką astmą oskrzelową oraz zaburzeniami oddychania, a także u osób leczonych agonistami/antagonistami morfiny (np. buprenorfina, nalbufina). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko depresji oddechowej oraz nasilenia zaparć, a także na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach (od 33 mg do 83 mg w zależności od dawki), co może stanowić problem u pacjentów z nietolerancją laktozy. Morfina może maskować objawy ostrego brzucha, co utrudnia diagnostykę i opóźnia leczenie chirurgiczne.
Wskazane jest zachowanie ostrożności u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby, łagodnymi zaburzeniami oddychania, tendencją do zaparć oraz u osób z nietolerancją laktozy, zwłaszcza przy stosowaniu niższych dawek (10 mg, 30 mg). Ponadto, u pacjentów z bólami brzucha o niejasnej etiologii, stosowanie Doltardu wymaga szczegółowej oceny ze względu na ryzyko maskowania objawów poważnych schorzeń. Interakcje farmakodynamiczne z częściowymi agonistami lub agonistami-antagonistami opioidów mogą osłabiać efekt analgetyczny lub wywoływać objawy zespołu odstawienia. W przypadku podejrzenia rozwoju tolerancji lub ryzyka uzależnienia należy rozważyć alternatywne strategie leczenia bólu. Indywidualizacja dawki i staranna kwalifikacja pacjentów są kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku Doltard.
agonista receptorów opioidowych, agonista/antagonista morfiny, astma oskrzelowa, choroba obturacyjna płuc, depresja oddechowa, farmakoterapia, laktoza jednowodna, leczenie opioidami, metabolizm morfiny, morfiny siarczan, nadwrażliwość na morfinę, niedrożność mechaniczna, nietolerancja laktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, porażenna niedrożność jelit, receptor opioidowy, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, uzależnienie od opioidów, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie czynności układu oddechowego, zahamowanie perystaltyki, zespół odstawienia, zespół ostrego brzucha - Leksykon leków
Interakcje leku – MST Continus 60 mg
MST Continus (siarczan morfiny) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w kontekście leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie morfiny z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami przeciwpadaczkowymi (np. gabapentyna, pregabalina), lekami do znieczulenia ogólnego oraz inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą wywołać nadmierną sedację, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet zgon. Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi nasilają działania niepożądane takie jak zaparcia i retencja moczu. Ponadto, inhibitory P2Y12 (klopidogrel, tikagrelor, prasugrel) w połączeniu z morfiną mogą wykazywać zmniejszoną skuteczność z powodu opóźnionego wchłaniania, co jest istotne klinicznie u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Zaleca się rozważenie pozajelitowej drogi podania inhibitorów P2Y12 w takich przypadkach.
antagoniści receptorów opioidowych, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, butorfanol, cymetydyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, fenelzyna, hipotonia ortostatyczna, hydroksyzyna, inhibitory MAO, inhibitory P2Y12, klopidogrel, kontrolowane uwalnianie leku, leki agonistyczno-antagonistyczne, leki depresyjne OUN, leki do znieczulenia ogólnego, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, metabolizm morfiny, moklobemid, nalbufina, nalmefen, nalokson, ostry zespół wieńcowy, pentazocyna, pochodne fenotiazyny, prasugrel, pregabalina, prometazyna, przełom nadciśnieniowy, receptory opioidowe, ryfampicyna, rytonawir, siarczan morfiny, SNRI, SSRI, tikagrelor, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zaparcie, zespół odstawienia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Solpadeine Max 500 mg + 30 mg + 12,8 mg
Solpadeine Max to preparat złożony zawierający paracetamol (500 mg), kofeinę (30 mg) oraz kodeinę fosforanu półwodnego (12,8 mg), wykorzystywany w leczeniu ostrego bólu nocyceptywnego o umiarkowanym i silnym nasileniu. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym, bez wpływu na prostaglandyny obwodowe, co chroni przewód pokarmowy. Kofeina pełni rolę środka pobudzającego OUN, powodując skurcz naczyń mózgowych i zmniejszenie przepływu krwi mózgowej, co przyczynia się do redukcji bólu głowy oraz wzmacnia i wydłuża działanie przeciwbólowe paracetamolu nawet do 3 godzin. Kodeina, jako słaby opioid, działa na receptory μ, a jej efekt analgetyczny wynika głównie z metabolizmu do morfiny, co uzupełnia działanie paracetamolu w terapii bólu.
analgetyk, anilid, ból nocyceptywny, ciśnienie parcjalne tlenu, działanie moczopędne, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie synergistyczne, farmakodynamika, grupa farmakoterapeutyczna, hamowanie prostaglandyn, metabolizm morfiny, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, pobudzenie OUN, receptor opioidowy μ, skurcz naczyń mózgowych, synteza prostaglandyn, uśmierzenie bólu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oramorph 20 mg/ml
Morfina siarczan, podawana doustnie w formie roztworu (20 mg/ml), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax około 1 godziny i biodostępnością około 25% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Objętość dystrybucji wynosi od 1,0 do 4,7 l/kg masy ciała, a lek przenika do tkanek takich jak nerki, płuca, wątroba i śledziona, z niższymi stężeniami w OUN. Morfina przechodzi przez barierę łożyskową oraz do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm zachodzi głównie w jelitach i wątrobie, prowadząc do powstania aktywnego 6-glukuronidu morfiny, który może wpływać na efekt terapeutyczny.
6-glukuronid morfiny, bariera łożyskowa, biodostępność morfiny, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, glukuronid morfiny, klirens, metabolit aktywny, metabolizm morfiny, metabolizm pierwszego przejścia, morfina siarczan, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent w podeszłym wieku, stężenie w osoczu, upośledzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MST Continus 100 mg
MST Continus to preparat zawierający siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, umożliwiający podawanie co 12 godzin bez utraty biodostępności. Morfina jest dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-6 godzinach (w porównaniu do 10-30 minut w standardowej formie). Biodostępność doustna wykazuje znaczne różnice indywidualne, mieszcząc się w zakresie 20-75%, przy czym standardowa postać nie przekracza 25%, co wynika z efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Morfina wiąże się z białkami osocza w około 40%, przenika do tkanek, ale słabo do OUN u dorosłych (współczynnik rozdziału ~0,4), natomiast u dzieci przenikanie do OUN jest bardziej nasilone. Okres półtrwania wynosi 2,5-3 godziny, a farmakokinetyka ma charakter liniowy w szerokim zakresie dawek.
biodostępność morfiny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, eliminacja z żółcią, farmakokinetyka morfiny, glukuronidacja, metabolizm morfiny, morfino-3-monoglukuronian, morfino-6-monoglukuronian, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, profil liniowy, przedłużone uwalnianie, siarczan morfiny, stężenie w osoczu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na opioidy, wchłanianie z przewodu pokarmowego, współczynnik rozdziału, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vendal retard 200 mg
Vendal retard to preparat zawierający chlorowodorek morfiny w formie tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg. Terapia powinna być rozpoczynana od stopniowego zwiększania dawki morfiny o natychmiastowym uwalnianiu w celu ustalenia optymalnej dawki zapewniającej skuteczną kontrolę bólu. Po ustaleniu dawki, pacjent przechodzi na równoważną dawkę tabletek o przedłużonym uwalnianiu, przyjmowanych co 12 godzin. Dawkowanie jest indywidualizowane, uwzględniając natężenie bólu, wiek pacjenta oraz reakcję na wcześniejsze leki przeciwbólowe. Dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zalecana dawka początkowa wynosi 10-30 mg co 12 godzin, z koniecznością redukcji dawki u pacjentów o masie ciała poniżej 70 kg, osób w podeszłym wieku oraz z upośledzoną funkcją wątroby lub nerek.
ból nowotworowy, ból przebijający, chlorowodorek morfiny, dolegliwość bólowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, kontrola bólu, metabolit morfiny, metabolizm morfiny, morfina o natychmiastowym uwalnianiu, natężenie bólu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwbólowa, tolerancja na morfinę, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, Vendal retard - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MST Continus 30 mg
Siarczan morfiny w tabletkach MST Continus o zmodyfikowanym uwalnianiu charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką umożliwiającą dawkowanie co 12 godzin. Lek jest dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego, z Tmax wynoszącym 1-6 godzin, co jest znacząco dłuższym czasem w porównaniu do form o natychmiastowym uwalnianiu (10-30 minut). Biodostępność doustna morfiny wykazuje duże różnice osobnicze i mieści się w zakresie 20-75%, co jest istotne przy ustalaniu dawek, zwłaszcza przy zmianie drogi podania z parenteralnej na doustną. Morfina wiąże się z białkami osocza w około 40%, a jej współczynnik rozdziału do ośrodkowego układu nerwowego wynosi około 0,4, z wyraźniejszym przenikaniem u dzieci, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Okres półtrwania leku wynosi 2,5-3 godziny, jednak dzięki formulacji o zmodyfikowanym uwalnianiu czas działania MST Continus wynosi około 12 godzin.
aktywność analgetyczna, biodostępność morfiny, efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, efekt przeciwbólowy, formulacja o zmodyfikowanym uwalnianiu, glukuronidacja, metabolit aktywny, metabolizm morfiny, morfino-3-monoglukuronian, morfino-6-monoglukuronian, MST Continus, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, siarczan morfiny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, współczynnik rozdziału, wydalanie morfiny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MST Continus 60 mg
MST Continus to preparat zawierający siarczan morfiny w formie tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu, umożliwiający podawanie co 12 godzin. Morfina z tej postaci jest dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-6 godzinach, co wynika ze specjalnej konstrukcji tabletki. Biodostępność morfiny wykazuje znaczne różnice indywidualne, mieszcząc się w zakresie 20-75%, a po jednorazowym podaniu maksymalne stężenie pojawia się już po 10-30 minutach, przy biodostępności do 25%. Morfina wiąże się z białkami osocza w około 40%, przenika do tkanek, ale słabo do OUN u dorosłych (współczynnik rozdziału ~0,4), natomiast u dzieci penetracja do OUN jest znacznie większa. Farmakokinetyka morfiny jest liniowa w szerokim zakresie dawek, co pozwala na przewidywalne dawkowanie. Morfina podlega efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, a jej głównym metabolizmem jest glukuronidacja do aktywnego M6G i nieaktywnego M3G. Metabolizm zachodzi także w nerkach i błonie śluzowej jelita, a u dzieci powyżej 3 roku życia jest zbliżony do metabolizmu dorosłych.
biodostępność morfiny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja przez nerki, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, kumulacja metabolitu, laktoza jako substancja pomocnicza, maksymalne stężenie w surowicy, metabolizm morfiny, morfino-3-monoglukuronian, morfino-6-monoglukuronian, okres półtrwania, przenikanie do OUN, siarczan morfiny, tabletka powlekana, tolerancja lekowa, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami krwi, zmodyfikowane uwalnianie substancji czynnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 200 mg
Preparat MST Continus zawiera siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (10 mg tabletka zawiera 90 mg laktozy, 30 mg – 70 mg, a 60 mg – 40 mg). Morfina jest przeciwwskazana u pacjentów z ostrym brzuchem, niedrożnością porażenną jelit oraz opóźnionym opróżnianiem żołądka, ze względu na ryzyko maskowania objawów, nasilenia niedrożności oraz spowolnienia perystaltyki. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u chorych z ciężką depresją oddechową, zaawansowaną POChP oraz ciężką astmą oskrzelową, ze względu na ryzyko nasilonej depresji ośrodka oddechowego i skurczu oskrzeli.
astma oskrzelowa, choroba dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperkapnia, metabolizm morfiny, nadwrażliwość na morfinę, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, POChP, próg drgawkowy, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stężenie leku w osoczu, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie czynności oddechowej, zespół ostrego brzucha - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Doltard 60 mg
Doltard, zawierający siarczan morfiny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od nasilenia bólu oraz odpowiedzi pacjenta. Zalecana dawka początkowa wynosi 30-100 mg co 12 godzin, z możliwością modyfikacji w trakcie terapii. U pacjentów w podeszłym wieku dawkę początkową należy zmniejszyć i stopniowo zwiększać ze względu na wolniejszy metabolizm morfiny. Lek jest przeciwwskazany u dzieci z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W przypadku niewydolności nerek dawkę należy odpowiednio zmniejszyć: do 75% przy GFR 10-50 ml/min oraz do 50% przy GFR <10 ml/min, zachowując standardowe odstępy między dawkami. U pacjentów z niewydolnością wątroby wskazane jest ostrożne stosowanie, z redukcją dawki początkowej i ewentualnym wydłużeniem odstępów dawkowania.
6-glukoron morfiny, ciężka niewydolność nerek, czynność wątroby i nerek, dawka początkowa, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, kumulacja leku, lek opioidowy, marskość wątroby, metabolit nieaktywny, metabolizm morfiny, motoryka przewodu pokarmowego, nasilenie bólu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienne, okres półtrwania morfiny, przewlekła niewydolność nerek, siarczan morfiny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, umiarkowana niewydolność nerek, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zespół abstynencyjny