czynność wydzielnicza
Czynność wydzielnicza to proces fizjologiczny, w którym komórki lub narządy wydzielają substancje biologicznie czynne. Dotyczy to zarówno wydzielania zewnętrznego (egzokrynnego), gdy substancje uwalniane są do środowiska zewnętrznego lub światła narządów, jak i wydzielania wewnętrznego (endokrynnego), gdy substancje trafiają bezpośrednio do krwi.
W organizmie człowieka czynność wydzielnicza pełni kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy. Wydzielanie hormonów przez gruczoły dokrewne (np. tarczycę, przysadkę mózgową, trzustkę), enzymów trawiennych przez trzustkę i przewód pokarmowy, śliny przez ślinianki czy mucyny przez komórki nabłonkowe to przykłady tego procesu. Zaburzenia czynności wydzielniczej mogą prowadzić do różnorodnych stanów patologicznych.
Diagnostyka czynności wydzielniczej obejmuje badania laboratoryjne oceniające poziom hormonów i innych substancji wydzielanych w organizmie, testy czynnościowe oraz obrazowanie. W praktyce klinicznej monitorowanie czynności wydzielniczej jest istotnym elementem diagnostyki i leczenia chorób endokrynologicznych, gastroenterologicznych oraz metabolicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Somatostatyna – Właściwości farmakodynamiczne
Somatostatyna, syntetyczny polipeptyd identyczny z naturalnym hormonem podwzgórza, wykazuje szerokie spektrum działania farmakodynamicznego poprzez wiązanie się z pięcioma receptorami somatostatynowymi. W dawkach farmakologicznych hamuje motorykę i wydzielanie przewodu pokarmowego oraz zmniejsza przepływ krwi w łożysku trzewnym. W praktyce klinicznej szczególnie istotne są jej efekty hemodynamiczne, zwłaszcza u pacjentów z marskością wątroby, gdzie bolus 0,25 mg somatostatyny powoduje szybkie obniżenie ciśnienia w żylakach przełyku, a wlew ciągły zapewnia długotrwałe zmniejszenie tego ciśnienia. Preparat Somatostatin-Eumedica dostępny jest w dawkach 0,25 mg/ml oraz 3 mg/ml, w formie liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.
agregat płytkowy, bolus, cukrzyca insulinozależna, czynność wydzielnicza, efekt hemodynamiczny, hemostaza, hormon podwzgórza, komórka nabłonkowa, marskość wątroby, perystaltyka, płytka krwi, polipeptyd syntetyczny, przewód pokarmowy, receptor somatostatynowy, rozpuszczalnik, roztwór do wstrzykiwań, wlew ciągły, włókno nerwowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Penester 5 mg
Przedkliniczne badania finasterydu, substancji czynnej produktu Penester, obejmowały toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Wyniki nie wskazały na istotne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych (5 mg). W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, osłabienie czynności wydzielniczej gruczołów płciowych dodatkowych oraz obniżenie współczynnika płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem inhibitora 5-alfa-reduktazy. Badania na małpach Rhesus wykazały, że dożylne podanie finasterydu w dawce do 800 ng/dobę (60-120 razy wyższej niż ekspozycja na nasienie partnera przyjmującego 5 mg) nie powodowało nieprawidłowości u płodów płci męskiej.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, biotransformacja leku, czynność wydzielnicza, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, feminizacja płodu, finasteryd, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoł płciowy dodatkowy, inhibitor 5-alfa-reduktazy, nieprawidłowość narządów płciowych, pęcherzyk nasienny, potencjał rakotwórczy, toksyczność wielokrotnego podania, wpływ na reprodukcję, współczynnik płodności