konwalia
Konwalia majowa (Convallaria majalis) to roślina o istotnym znaczeniu w medycynie, zawierająca glikozydy nasercowe, głównie konwalatoksynę i konwalamarynę. Substancje te wykazują działanie podobne do digoksyny, wpływając na siłę skurczu mięśnia sercowego poprzez hamowanie pompy sodowo-potasowej w kardiomiocytach.
W kardiologii preparaty z konwalii były historycznie stosowane w leczeniu niewydolności serca, zaburzeń rytmu serca oraz obrzęków pochodzenia sercowego. Obecnie ich zastosowanie kliniczne jest ograniczone ze względu na wąski indeks terapeutyczny i dostępność bezpieczniejszych alternatyw farmakologicznych.
Należy podkreślić, że konwalia majowa jest rośliną silnie toksyczną – wszystkie jej części zawierają kardiotoksyczne glikozydy. Zatrucie objawia się nudnościami, wymiotami, zaburzeniami widzenia, bradykardią, a w ciężkich przypadkach zaburzeniami przewodnictwa i arytmiami zagrażającymi życiu. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i obrazie klinicznym, a leczenie jest głównie objawowe, w ciężkich przypadkach może wymagać zastosowania fragmentów przeciwciał anty-digoksynowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Konwalia – Wskazania do stosowania
Substancja czynna konwalia (Convallaria majalis L.) w postaci nalewki mianowanej jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w kardiologii, takich jak Cardiol C, Krople nasercowe oraz Neocardina. Preparaty te zawierają standaryzowane ekstrakty z ziela konwalii, wykazujące działanie wspomagające funkcję mięśnia sercowego i układu krążenia w początkowych, łagodnych stadiach niewydolności serca, zwłaszcza u osób starszych oraz pacjentów z łatwym męczeniem się. Cardiol C zawiera 250 mg nalewki z konwalii (DER 1:4,0-4,5), 360 mg nalewki z głogu i kozłka, 130 mg wyciągu z koli oraz 0,655 mg kofeiny, natomiast Krople nasercowe i Neocardina zawierają odpowiednio 50 g i 0,28 g nalewki z konwalii na 100 g produktu lub w 1 ml, wraz z nalewkami z głogu i kozłka. Preparaty te działają synergistycznie, łącząc właściwości kardiotoniczne konwalii z rozszerzającym naczynia głogiem oraz uspokajającym kozłkiem lekarskim, co jest szczególnie korzystne w dolegliwościach serca o podłożu nerwicowym.
Cola nitida, Convallaria majalis, działanie uspokajające, głóg, konwalia, kozłek lekarski, łatwe męczenie się, leki kardiologiczne, metyloksantyny, naczynia wieńcowe, nalewka z konwalii, nalewka z ziela konwalii, osłabienie mięśnia sercowego, układ sercowo-naczyniowy, ukrwienie mięśnia sercowego, upośledzona wydolność serca, wydolność krążenia, zastój krążenia - Leksykon substancji czynnych
Konwalia – Działania niepożądane
Konwalia (Convallaria majalis) jest składnikiem preparatów stosowanych w łagodnych zaburzeniach czynności serca, takich jak Cardiol C, Krople nasercowe oraz Neocardina (zawierająca 0,28 g nalewki mianowanej z ziela konwalii w 1 ml roztworu). Profil bezpieczeństwa tych leków jest generalnie korzystny, jednak działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, mogą wystąpić z częstością określaną jako „nieznana”. Najczęściej zgłaszane objawy to nudności, skurcze w jamie brzusznej oraz inne niesklasyfikowane dolegliwości żołądkowo-jelitowe. W przypadku Neocardiny nie odnotowano dotychczas działań niepożądanych, co może świadczyć o dobrym bezpieczeństwie stosowania przy zachowaniu zalecanego dawkowania.
charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwości przewodu pokarmowego, działania niepożądane, glikozydy nasercowe, konwalia, leczenie objawowe, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nalewka z ziela konwalii, nasilenie objawów, odruch wymiotny, personel medyczny, pracownik służby zdrowia, profil bezpieczeństwa leku, skurcze jamy brzusznej, zaburzenia czynności serca, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedawkowanie
Przedawkowanie preparatów zawierających głóg (Crataegus spp.) zwykle wywołuje łagodne, przemijające objawy, które ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin. W przypadku monoterapii głogiem objawy toksyczne są rzadko dokumentowane, natomiast preparaty złożone, zawierające dodatkowo konwalię (Convallaria majalis) lub kozłek lekarski (Valeriana officinalis), mogą powodować bardziej zróżnicowany i nasilony obraz kliniczny. Szczególnie konwalia, zawierająca glikozydy nasercowe, może indukować arytmie, zaburzenia rytmu serca oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Preparaty w formie nalewek lub ekstraktów etanolowych niosą ryzyko zatrucia alkoholem, zwłaszcza przy zawartości etanolu od kilku do ponad 60% (V/V), co może skutkować obniżeniem sprawności psychomotorycznej, zaburzeniami poznawczymi oraz interakcjami farmakologicznymi, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką lub uszkodzeniami mózgu.
alkohol etylowy, alkoholizm, arytmia, arytmia serca, atropina, biegunka, ból głowy, choroba psychiczna, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze, drżenie rąk, działanie przeczyszczające, ekstrakt etanolowy, fotosensytyzacja, glikozyd nasercowy, głóg, interakcja lekowa, konwalia, kozłek lekarski, niedobór magnezu, nudność, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parametr życiowy, pomoc tlenowo-krążeniowa, preparat złożony, przewód pokarmowy, reakcja uczuleniowa na światło, rozluźnienie stolca, rozszerzenie źrenic, senność, skurcz brzucha, sorbitol, sprawność psychomotoryczna, sprawność psychoruchowa, tętno, ucisk w klatce piersiowej, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie alkoholem, zawrót głowy, zmęczenie