erythema multiforme major
Erythema multiforme major (EMM) jest ciężką postacią ostrej, samoograniczającej się choroby skóry i błon śluzowych o podłożu immunologicznym. Charakteryzuje się nagłym wystąpieniem symetrycznych, rumieniowych zmian skórnych o charakterystycznym wyglądzie tarcz strzelniczych (target lesions) oraz znacznym zajęciem błon śluzowych co najmniej dwóch obszarów ciała.
Najczęstszym czynnikiem wyzwalającym EMM jest infekcja wirusem Herpes simplex (HSV), rzadziej zakażenia Mycoplasma pneumoniae, niektóre leki (sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotyki) oraz choroby autoimmunologiczne. Patogeneza obejmuje reakcję cytotoksyczną zależną od limfocytów T, gdzie antygeny drobnoustrojów lub metabolity leków indukują odpowiedź immunologiczną.
Klinicznie EMM charakteryzuje się obecnością typowych zmian tarczowych, pęcherzy, nadżerek oraz zajęciem błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych, oczu i/lub dróg oddechowych. W odróżnieniu od zespołu Stevensa-Johnsona, w EMM występuje mniejsze oddzielanie się naskórka (poniżej 10% powierzchni ciała) oraz dominują charakterystyczne zmiany tarczowe.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie i badaniu histopatologicznym. Leczenie obejmuje eliminację czynnika wywołującego, leczenie wspomagające, miejscowe i ogólne kortykosteroidy oraz, w przypadku etiologii HSV, acyklowir. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja z intensywnym leczeniem objawowym i zapobieganiem powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme, EM) to ostra, immunologiczna choroba skórno-śluzówkowa, manifestująca się charakterystycznymi, tarczowatymi zmianami skórnymi. Wyróżnia się formę łagodną (EM minor) oraz ciężką (EM major) z zajęciem błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych i oczu. Choroba ma zwykle przebieg samoograniczający się, ustępując w ciągu 2-4 tygodni, choć może nawracać. Leczenie obejmuje eliminację czynnika wywołującego (np. odstawienie leku, leczenie infekcji), terapię objawową (miejscowe kortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe, płukanki, środki znieczulające) oraz w ciężkich przypadkach hospitalizację z agresywnym uzupełnianiem płynów, leczeniem przeciwbólowym i specjalistyczną opieką okulistyczną i dermatologiczną. W przypadku nawracającego EM związanego z HSV stosuje się profilaktycznie acyklowir 400 mg 2x/d, walacyklowir 500 mg 2x/d lub famcyklowir 250 mg 2x/d, a u dzieci acyklowir 10 mg/kg/dobę w dawkach podzielonych, przez 1-2 lata lub dłużej.
acyklowir, drenaż ułożeniowy, erythema multiforme, erythema multiforme major, famcyklowir, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, opatrunek hydrokoloidowy, pielęgnacja skóry, płukanka antyseptyczna, rumień wielopostaciowy, środek antyseptyczny, środek znieczulający, walacyklowir, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Leczenie
Rumień wielopostaciowy (EM) to zapalna choroba skóry i błon śluzowych, zwykle samoograniczająca się w ciągu 2-4 tygodni. Podstawą terapii jest identyfikacja i eliminacja czynnika wywołującego, w tym przerwanie stosowania leków podejrzanych o indukcję zmian oraz leczenie infekcji. W łagodnych postaciach stosuje się miejscowe kortykosteroidy, doustne leki przeciwhistaminowe, wilgotne okłady oraz leki przeciwbólowe (np. paracetamol). Zajęcie błon śluzowych wymaga intensyfikacji leczenia miejscowego, w tym stosowania lidokainy, deksametazonu (0,5 mg/5 ml, 4x/dzień) oraz wysokopotencyjnych steroidów (fluocinonid 0,05% 2-3x/dzień). W ciężkich przypadkach (EM major) wskazana jest hospitalizacja, dożylne nawadnianie, ogólnoustrojowe kortykosteroidy (prednizon 40-60 mg/dobę z redukcją dawki przez 2-4 tygodnie) oraz opieka wielospecjalistyczna. Stosowanie systemowych kortykosteroidów pozostaje kontrowersyjne i wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.
acyklowir, azatiopryna, choroba samoograniczająca, cyklosporyna, dapson, erythema multiforme major, famcyklowir, filtry przeciwsłoneczne, hydroksychlorochina, immunoglobuliny dożylne, immunosupresja, kortykosteroidy miejscowe, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, leczenie przeciwwirusowe, leki antyhistaminowe, leki biologiczne, leki przeciwmalaryczne, mykofenolan mofetylu, nadkażenie bakteryjne, nawodnienie dożylne, NLPZ, oddział leczenia oparzeń, powikłania oczne, rumień wielopostaciowy, siarczan cynku, talidomid, terapia objawowa, toksyczna nekroliza naskórka, walacyklowir, witamina A, zaburzenia elektrolitowe, zajęcie narządu wzroku, zakażenie HSV, zapalenie błon śluzowych, zespół Stevensa-Johnsona, żywienie pozajelitowe