chlorowodorek difenoksylatu

Chlorowodorek difenoksylatu to lek przeciwbiegunkowy, będący pochodną opioidową. Działa głównie na receptory μ-opioidowe w jelitach, gdzie spowalnia perystaltykę jelit i zmniejsza wydzielanie płynów, co prowadzi do zmniejszenia częstotliwości wypróżnień oraz zwiększenia konsystencji stolca.

W praktyce klinicznej chlorowodorek difenoksylatu jest najczęściej stosowany w leczeniu ostrej biegunki nieinfekkcyjnej oraz w objawowym leczeniu przewlekłej biegunki. Lek występuje zazwyczaj w połączeniu z atropiną (w niskiej dawce), która zmniejsza potencjał nadużywania difenoksylatu i zapobiega przedawkowaniu poprzez wywoływanie nieprzyjemnych objawów cholinolitycznych przy wyższych dawkach.

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu chlorowodorku difenoksylatu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, uzależnieniem od substancji opioidowych oraz u dzieci. Lek jest przeciwwskazany w biegunkach wywołanych przez bakterie enterotoksyczne, w niedrożności jelit oraz w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną. Ze względu na potencjał uzależniający, difenoksylat jest klasyfikowany jako lek kontrolowany w wielu krajach.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Atropina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Atropina, jako lek o działaniu przeciwmuskarynowym, przenika przez barierę łożyskową i do mleka kobiecego, co niesie ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Podanie dożylne atropiny w ciąży może wywołać tachykardię płodu, dlatego jej stosowanie powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka. U kobiet karmiących atropina może hamować laktację oraz wywoływać działania niepożądane u dziecka, dlatego konieczne jest monitorowanie objawów przeciwmuskarynowych u niemowląt. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Bellergot, Hemorol, Reasec czy IZAS-05, należy uwzględnić dodatkowe przeciwwskazania i ryzyko związane z pozostałymi składnikami aktywnymi.
atropina, bariera łożyskowa, chlorowodorek difenoksylatu, działanie poronne, działanie przeciwmuskarynowe, fenobarbital, hamowanie laktacji, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, objawy przeciwmuskarynowe, płodność, przenikanie atropiny, przenikanie przez łożysko, siarczan atropiny, tachykardia płodu, ziele żarnowca
Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Właściwości farmakokinetyczne

Difenoksylat, będący składnikiem aktywnym leku Reasec (2,5 mg difenoksylatu chlorowodorku w połączeniu z 0,025 mg atropiny siarczanu), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym, co świadczy o efektywnym wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Po podaniu czterech tabletek (łącznie 10 mg chlorowodorku difenoksylatu) maksymalne stężenie metabolitu aktywnego – kwasu difenoksylowego – osiąga średnio 163 ng/ml w surowicy, z Tmax wynoszącym około 2 godzin. Metabolit ten uczestniczy w krążeniu jelitowo-wątrobowym, co umożliwia utrzymanie terapeutycznego stężenia w miejscu działania. Okres półtrwania eliminacyjnego kwasu difenoksylowego wynosi 12-14 godzin, co warunkuje przedłużone działanie farmakologiczne preparatu.
biodostępność, chlorowodorek difenoksylatu, Cmax, difenoksylat, faza eliminacji, glukuronian, hydroliza wątrobowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas difenoksylowy, metabolit, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, Reasec, siarczan atropiny, stężenie maksymalne, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego
Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Przeciwwskazania stosowania

Difenoksylat, obecny w preparacie Reasec w dawce 2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu na tabletkę, stosowany jest wyłącznie w objawowym leczeniu biegunek. Preparat zawiera również 0,025 mg atropiny siarczanu, co wymaga uwzględnienia przeciwwskazań do leków przeciwcholinergicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na difenoksylat, atropinę lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (85 mg) i sacharoza (7 mg). Leku nie należy podawać dzieciom poniżej 4 roku życia ze względu na wąski margines terapeutyczno-toksyczny, szczególnie u dzieci poniżej 2 lat. Difenoksylat jest przeciwwskazany w biegunce wywołanej przez enterotoksyny bakterii (np. toksykogenne szczepy Escherichia coli, Salmonella, Shigella), ostrej czerwonce, ostrym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz rzekomobłoniastym zapaleniu jelit, gdzie hamowanie perystaltyki może pogorszyć przebieg choroby lub maskować objawy.
antybiotyk szerokowidmowy, astma oskrzelowa, atropina, biegunka, chlorowodorek difenoksylatu, cholestatyczne zapalenie wątroby, czerwonka, difenoksylat, enterotoksyna, Escherichia coli, jaskra z wąskim kątem, laktoza jednowodna, leczenie przyczynowe, lek przeciwcholinergiczny, marskość wątroby, megacolon, miastenia, nadwrażliwość na lek, niedrożność jelit, niedrożność przepuszczająca, ostre zapalenie wątroby, przerost prostaty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Salmonella, shigella, stan podniedrożnościowy, tachykardia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, żółtaczka mechaniczna, zwężenie odźwiernika
Leksykon substancji czynnych
Atropina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Atropina, jako lek o działaniu antycholinergicznym, wywiera istotny wpływ na funkcje psychomotoryczne, co przekłada się na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczególnie silne działanie obserwuje się po zastosowaniu atropiny w postaci kropli do oczu (Atropinum Sulfuricum WZF 1%, 10 mg/ml), gdzie dochodzi do długotrwałych zaburzeń akomodacji i mydriazy utrzymujących się nawet 5-7 dni, co całkowicie wyklucza bezpieczne prowadzenie pojazdów. Inne formy, takie jak roztwory do wstrzykiwań czy autostrzykawki (IZAS-05), również znacząco obniżają sprawność psychomotoryczną, powodując światłowstręt, niewyraźne widzenie i zaburzenia koordynacji. Preparaty doustne zawierające atropinę (np. Bellapan 0,25 mg) mogą wywoływać umiarkowane do znacznych zaburzeń, takich jak omamy wzrokowe i senność, co wymaga zakazu prowadzenia pojazdów. W przypadku preparatów złożonych (Bellergot, Reasec) wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów jest modyfikowany przez inne składniki, np. fenobarbital czy diazepam, nasilając ryzyko upośledzenia funkcji psychomotorycznych. Preparaty homeopatyczne (Meditonsin, atropina D5) oraz czopki doodbytnicze (Hemorol, 0,20 mg atropiny) wykazują minimalny lub brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów.
autostrzykawka, chlorowodorek difenoksylatu, czopek doodbytniczy, diazepam, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ergotamina, fenobarbital, interakcja lekowa, korzeń pokrzyku, krople do oczu, mechanizm działania, mydriaza, narząd wzroku, omam wzrokowy, ostrość widzenia, pralidoksym, preparat homeopatyczny, preparat parenteralny, rozszerzenie źrenic, roztwór do wstrzykiwań, senność, siarczan atropiny, światłowstręt, właściwości antycholinergiczne, zaburzenie akomodacji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie świadomości, zawrót głowy
Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Dawkowanie i sposób podawania

Difenoksylat, będący składnikiem preparatu Reasec, stosowany jest w leczeniu biegunek o różnym nasileniu, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta oraz charakteru biegunki (ostra lub przewlekła). Preparat zawiera 2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu i 0,025 mg siarczanu atropiny na tabletkę. U dorosłych z ostrą biegunką standardowa dawka wynosi 1-2 tabletki trzy razy na dobę (7,5-15 mg difenoksylatu i 0,075-0,15 mg atropiny), z możliwością zwiększenia do 2 tabletek cztery razy na dobę (maksymalnie 20 mg difenoksylatu i 0,2 mg atropiny) w ciężkich przypadkach. W leczeniu przewlekłej biegunki u dorosłych zaleca się 1 tabletkę dwa razy na dobę (5 mg difenoksylatu i 0,05 mg atropiny). Brak poprawy po 48 godzinach (ostra biegunka) lub 10 dniach (przewlekła biegunka) terapii przy maksymalnej dawce wskazuje na konieczność zmiany strategii terapeutycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest zróżnicowane: nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat, natomiast dzieci 4-8 lat otrzymują 1 tabletkę trzy razy na dobę (7,5 mg difenoksylatu i 0,075 mg atropiny), 9-12 lat 1 tabletkę cztery razy na dobę (10 mg i 0,1 mg), a młodzież 13-16 lat 2 tabletki trzy razy na dobę (15 mg i 0,15 mg).
atropina, biegunka, biegunka ostra, biegunka przewlekła, chlorowodorek difenoksylatu, ciężka biegunka, dawka dobowa maksymalna, difenoksylat, efekt terapeutyczny, łagodna biegunka, normalizacja wypróżnień, objawy biegunki, odpowiedź pacjenta, przewlekła biegunka, Reasec, siarczan atropiny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Reasec 2,5 mg + 25 mcg

Produkt leczniczy Reasec, zawierający 2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu oraz 0,025 mg siarczanu atropiny w każdej tabletce, jest lekiem hamującym perystaltykę jelit (kod ATC: A07DA01). Difenoksylat, będący syntetyczną pochodną petydyny, działa na receptory opioidowe w ścianie jelita, zmniejszając cholinergiczne pobudzenie i perystaltykę jelita cienkiego oraz okrężnicy, co wydłuża czas pasażu jelitowego. Preparat znajduje zastosowanie w objawowym leczeniu biegunek oraz kontroli formowania stolca u pacjentów po ileostomii i kolostomii. Atropina, obecna w dawce subterapeutycznej, antagonizuje receptory muskarynowe, wspomagając działanie difenoksylatu poprzez dalsze zmniejszenie motoryki jelit i redukcję sekrecji dojelitowej, przy minimalnym ryzyku działań sercowych w zalecanych dawkach.
analog morfiny, antagonista acetylocholiny, bradykardia, chlorowodorek difenoksylatu, cykloplegia, dawka subterapeutyczna, działanie cholinergiczne, jaskra, leczenie biegunki, lek hamujący perystaltykę jelit, mięsień gładki, motoryka przewodu pokarmowego, pasaż jelitowy, pochodna petydyny, porażenie akomodacji, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, rozszerzenie oskrzeli, rozszerzenie źrenic, sekrecja dojelitowa, siarczan atropiny, tachykardia, wydzielina oskrzelowa
Leksykon substancji czynnych
Atropina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Atropina, pomimo długotrwałego stosowania klinicznego i dobrze udokumentowanego wpływu na organizm ludzki, posiada ograniczone dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej wykazano, że LD50 po podaniu doustnym wynosi 75 mg/kg masy ciała u myszy oraz 500 mg/kg u szczurów, co wskazuje na istotne różnice międzygatunkowe. Brak jest natomiast kompleksowych badań dotyczących toksyczności przewlekłej, potencjału rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na reprodukcję samej atropiny. W badaniach reprodukcyjnych preparatów zawierających atropinę, takich jak Reasec, obserwowane efekty teratogenne przypisywane są innym składnikom, np. difenoksylatowi, a nie atropinie.
atropina, badanie toksyczności, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek difenoksylatu, dawka śmiertelna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, egzencefalia, fenobarbital, LD50, mutagenność, pralidoksym, przepuklina pępowinowa, rakotwórczość, rozszczep kręgosłupa, rozszczep podniebienia, siarczan atropiny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa, winian ergotaminy, worek spojówkowy, zdolności poznawcze
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reasec 2,5 mg + 25 mcg

Produkt leczniczy Reasec zawiera chlorowodorek difenoksylatu (2,5 mg) oraz siarczan atropiny (0,025 mg) w formie tabletek. Chlorowodorek difenoksylatu charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną około 90% po podaniu doustnym, co wskazuje na efektywne wchłanianie z przewodu pokarmowego. Po absorpcji difenoksylat ulega szybkiemu metabolizmowi w wątrobie, gdzie przekształcany jest do aktywnego metabolitu – kwasu difenoksylowego. Ten metabolit wykazuje przedłużone działanie dzięki udziałowi w krążeniu jelitowo-wątrobowym. Po podaniu dawki 10 mg (4 tabletki) maksymalne stężenie kwasu difenoksylowego w surowicy (Cmax) wynosiło 163 ng/ml, osiągane w około 2 godziny (Tmax). Okres półtrwania eliminacyjnego (t1/2) kwasu wynosi 12-14 godzin, co tłumaczy długotrwały efekt terapeutyczny leku.
aktywność biologiczna, chlorowodorek difenoksylatu, Cmax, difenoksylat, dostępność biologiczna, faza eliminacji, glukuronian, hydroliza wątrobowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas difenoksylowy, okres półtrwania, Reasec, siarczan atropiny, Tmax
Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Interakcje

Difenoksylat, będący składnikiem aktywnym produktu Reasec (chlorowodorek difenoksylatu 2,5 mg z siarczanem atropiny 0,025 mg), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami metabolizowanymi przez mikrosomalny układ enzymatyczny wątroby. Jego stosowanie może wydłużać okres półtrwania leków takich jak benzodiazepiny (diazepam, midazolam, alprazolam), leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), przeciwdepresyjne (amitryptylina, imipramina), niektóre przeciwpsychotyczne, beta-blokery (metoprolol, propranolol) oraz doustne antykoagulanty (warfaryna, acenokumarol). Wydłużona eliminacja tych leków może prowadzić do kumulacji i nasilenia ich działania farmakologicznego lub toksycznego, co wymaga monitorowania stężeń oraz dostosowania dawkowania. Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy interakcji z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym barbituranami, benzodiazepinami, opioidami przeciwbólowymi (morfina, oksykodon, fentanyl), które mogą powodować nadmierną sedację, depresję oddechową, zaburzenia koordynacji i zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu.
Interakcja difenoksylatu z alkoholem etylowym jest szczególnie niebezpieczna, prowadząc do synergistycznego nasilenia depresji OUN, zwiększonego ryzyka depresji oddechowej, zaburzeń świadomości, nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego oraz potencjalnego przedawkowania. Pacjentów należy bezwzględnie poinformować o zakazie spożywania alkoholu podczas terapii produktem Reasec, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdzie metabolizm obu substancji jest upośledzony. W celu minimalizacji ryzyka interakcji zaleca się dokładny wywiad lekowy, unikanie jednoczesnego stosowania leków depresyjnych na OUN, redukcję dawek i ścisły monitoring pacjentów, a także regularną kontrolę parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Znajomość profilu interakcji difenoksylatu jest kluczowa dla optymalizacji bezpieczeństwa terapii, szczególnie u pacjentów polipragmatycznych.
acenokumarol, alkohol etylowy, barbiturany, benzodiazepiny, beta-blokery, biotransformacja wątrobowa, chlorowodorek difenoksylatu, ciśnienie tętnicze, depresanty ośrodkowego układu nerwowego, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustne antykoagulanty, działania niepożądane, działania pozapiramidowe, efekt sedatywny, funkcje poznawcze, hipotonia, INR, leki metabolizowane w wątrobie, leki narkotyczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwlękowe, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, metabolizm wątrobowy, opioidy, ośrodek oddechowy, retencja moczu, siarczan atropiny, spowolnienie psychoruchowe, środki uspokajające, SSRI, terapia skojarzona, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, warfaryna, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia koordynacji
Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Działania niepożądane

Difenoksylat, składnik preparatu Reasec (2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu w połączeniu z 0,025 mg siarczanu atropiny), wykazuje działania niepożądane obejmujące różne układy organizmu. Do najczęstszych objawów należą ze strony układu nerwowego: senność, ból głowy, zawroty głowy; ze strony układu pokarmowego: wzdęcia, dyskomfort, ból brzucha, zaparcia, suchość jamy ustnej, nudności i wymioty; ze strony układu sercowo-naczyniowego: tachykardia, prawdopodobnie związana z działaniem atropiny. Ponadto obserwuje się zaburzenia widzenia, wysypkę, suchość skóry oraz reakcje nadwrażliwości. Objawy związane z atropiną, takie jak tachykardia, suchość skóry i jamy ustnej oraz nudności, są szczególnie nasilone u dzieci, które są również bardziej narażone na zaburzenia termoregulacji i ryzyko hipertermii. Częstość występowania działań niepożądanych nie jest precyzyjnie określona ze względu na charakter zgłoszeń spontanicznych.
ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek difenoksylatu, choroba wieńcowa, działanie atropiny, działanie przeciwcholinergiczne, hipertermia, niedrożność jelit, niewydolność serca, nudności, perforacja jelita, prowadzenie pojazdów, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, siarczan atropiny, suchość jamy ustnej, suchość skóry, tachykardia, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie termoregulacji, zaparcia, zawroty głowy