objawy przeciwmuskarynowe
Objawy przeciwmuskarynowe (antycholinergiczne) to zespół objawów powstających w wyniku blokowania receptorów muskarynowych w układzie nerwowym. Występują one zarówno jako działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, jak i w przebiegu zatruć roślinami zawierającymi alkaloidy tropanowe.
Do typowych objawów przeciwmuskarynowych należą: suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia (rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji), tachykardia, hipertermia, zaczerwienienie skóry, zmniejszenie wydzielania potu, zatrzymanie moczu, zaparcia oraz objawy neuropsychiatryczne (niepokój, dezorientacja, halucynacje, majaczenie). W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń świadomości, drgawek i śpiączki.
Leczenie polega na odstawieniu leku wywołującego objawy, leczeniu objawowym oraz w ciężkich przypadkach podaniu fizostygminy – inhibitora acetylocholinesterazy, który zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach. W praktyce klinicznej istotne jest rozpoznawanie tych objawów, zwłaszcza u osób starszych, które są bardziej wrażliwe na działanie leków przeciwcholinergicznych ze względu na zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne związane z wiekiem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Titlodine 2 mg
Tolterodyna, substancja czynna leku Titlodine, wykazuje działanie przeciwmuskarynowe, co może prowadzić do wystąpienia łagodnych lub umiarkowanych działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej (23,4% pacjentów leczonych tolterodyną o przedłużonym uwalnianiu vs. 7,7% placebo), suchość oczu, niestrawność, zaparcia, a także zaburzenia widzenia i zawroty głowy. Wśród poważniejszych działań niepożądanych odnotowano zaburzenia sercowe (niewydolność serca, arytmia, tachykardia), zatrzymanie moczu oraz reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktoidalne i obrzęk naczynioruchowy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz u osób starszych, zwłaszcza tych stosujących inhibitory cholinoesterazy, u których obserwowano nasilenie objawów demencji (splątanie, dezorientacja, omamy).
arytmia, bezmocz, ból brzucha, demencja, dezorientacja, inhibitor cholinoesterazy, niestrawność, niewydolność serca, objawy przeciwmuskarynowe, obrzęk naczynioruchowy, omamy, palpitacja, parestezja, reakcja anafilaktoidalna, refluks żołądkowo-przełykowy, splątanie, suchość jamy ustnej, suchość oczu, suchość skóry, tachykardia, titlodine, tolterodyna, tolterodyna o przedłużonym uwalnianiu, wzdęcie, zaburzenie akomodacji, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia, zaburzenie zachowania, zaczerwienienie skóry, zakażenie układu moczowego, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenistil 1 mg/ml
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej Fenistilu w kroplach doustnych (1 mg/ml), może prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych zależnych od wieku pacjenta oraz dawki. U dorosłych dominuje zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN) manifestujące się nadmierną sennością i spowolnieniem psychoruchowym, natomiast u dzieci i osób starszych częściej obserwuje się paradoksalne pobudzenie OUN oraz nasilone objawy przeciwmuskarynowe, takie jak ataksja, omamy, drżenia, drgawki, zatrzymanie moczu i gorączka. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki oraz zapaści krążeniowo-oddechowej, stanowiących bezpośrednie zagrożenie życia. Hipotensja występuje we wszystkich grupach wiekowych i może prowadzić do zapaści.
ataksja, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dimetyndenu maleinian, drgawki, Fenistil, leki analeptyczne, leki wazokonstrykcyjne, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, objawy przeciwmuskarynowe, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, środki przeczyszczające, węgiel aktywowany, zapaść krążeniowo-oddechowa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenistil 1 mg/g
Fenistil w postaci żelu o stężeniu 1 mg/g zawiera dimetyndenu maleinian, antagonista receptorów H1, stosowany miejscowo na skórę. Przypadkowe spożycie tego preparatu może prowadzić do poważnych objawów przedawkowania, które różnią się w zależności od wieku pacjenta. U dorosłych dominuje zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN) manifestujące się sennością i sedacją, natomiast u dzieci i osób w podeszłym wieku przeważa pobudzenie OUN, objawy przeciwmuskarynowe (rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy), zaburzenia neurologiczne (niezborność ruchowa, halucynacje, skurcze toniczno-kloniczne) oraz objawy układu krążenia (hipotensja), moczowego (zatrzymanie moczu) i termoregulacji (gorączka). W składzie żelu znajdują się także substancje pomocnicze: glikol propylenowy (150 mg/g) i chlorek benzalkoniowy (0,050 mg/g), które mogą wpływać na obraz kliniczny zatrucia.
analeptyk, antidotum, ataksja, chlorek benzalkoniowy, dimetyndenu maleinian, glikol propylenowy, halucynacja, hipotensja, kserostomia, lek presyjny, lek przeciwhistaminowy, objawy przeciwmuskarynowe, płukanie żołądka, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przypadkowe spożycie leku, receptor H1, rozszerzenie źrenic, senność, skurcz toniczno-kloniczny, węgiel aktywowany, zahamowanie czynności OUN, zatrzymanie moczu