cinchona pubescens

Cinchona pubescens (chinowiec omszony) to gatunek drzewa należący do rodziny marzanowatych (Rubiaceae), naturalnie występujący w regionach andyjskich Ameryki Południowej. Jest jednym z najważniejszych gatunków z punktu widzenia historii medycyny, ponieważ z jego kory pozyskiwana jest chinina – alkaloid o właściwościach przeciwmalarycznych.

Kora chinowca (cortex Cinchonae) zawiera szereg alkaloidów, wśród których najważniejsza jest chinina, stosowana od XVII wieku w leczeniu malarii. Działanie przeciwmalaryczne chininy polega na hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych w komórkach zarodźca malarii (Plasmodium spp.), co prowadzi do zahamowania jego rozwoju. Ponadto wykazuje właściwości przeciwgorączkowe i przeciwbólowe.

Współcześnie, choć chinina została w dużej mierze zastąpiona przez syntetyczne leki przeciwmalaryczne, nadal znajduje zastosowanie w leczeniu opornych szczepów zarodźca malarii. W praktyce klinicznej stosuje się ją również w leczeniu nocnych kurczów mięśni kończyn dolnych oraz jako składnik niektórych napojów tonizujących z uwagi na jej gorzki smak.

Warto podkreślić, że przedawkowanie chininy może prowadzić do zespołu określanego jako „cinchonizm”, charakteryzującego się zaburzeniami słuchu, widzenia, zawrotami głowy, nudnościami i zaburzeniami rytmu serca. Z tego powodu stosowanie preparatów zawierających chininę powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl