osteoarthritis

Osteoarthritis (OA) to przewlekła, postępująca choroba zwyrodnieniowa stawów, charakteryzująca się degradacją chrząstki stawowej, zmianami w podchrzęstnej warstwie kości, tworzeniem osteofitów oraz towarzyszącym stanem zapalnym. Jest najczęstszą chorobą stawów na świecie, dotykającą głównie osoby starsze, choć może wystąpić również u młodszych pacjentów, szczególnie po urazach stawów.

W patogenezie osteoarthritis kluczową rolę odgrywają procesy mechaniczne i biochemiczne prowadzące do zaburzenia równowagi między syntezą a degradacją macierzy chrząstki stawowej. Nadmierne obciążenie stawów, zaburzenia biomechaniczne, otyłość, czynniki genetyczne oraz starzenie się tkanek przyczyniają się do rozwoju choroby. Charakterystyczny jest udział metaloproteinaz macierzy (MMPs), cytokin prozapalnych (IL-1β, TNF-α) oraz czynników wzrostu w procesie degradacji tkanki chrzęstnej.

Diagnostyka OA opiera się na obrazie klinicznym (ból, sztywność stawów, ograniczenie ruchomości) oraz badaniach obrazowych (RTG, MRI), które uwidaczniają zwężenie szpary stawowej, obecność osteofitów, stwardnienie podchrzęstne kości oraz torbiele. Skale WOMAC oraz KOOS są powszechnie stosowanymi narzędziami do oceny nasilenia objawów i wpływu choroby na funkcjonowanie pacjenta.

Leczenie osteoarthritis ma charakter wielokierunkowy i obejmuje metody niefarmakologiczne (redukcja masy ciała, fizjoterapia, modyfikacja aktywności), farmakoterapię (NLPZ, paracetamol, opioidy, dostawowe iniekcje kortykosteroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne (artroskopia, osteotomia, endoprotezoplastyka). Nowe kierunki terapeutyczne koncentrują się na stosowaniu czynników wzrostu, komórek macierzystych oraz leków modyfikujących przebieg choroby.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl