odwracalny wybiórczy inhibitor MAO-A
Odwracalny wybiórczy inhibitor MAO-A (monoaminooksydazy typu A) to klasa leków przeciwdepresyjnych o unikalnym mechanizmie działania. W przeciwieństwie do klasycznych nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO, preparaty te selektywnie i odwracalnie blokują enzym MAO-A, który odpowiada za rozkład neurotransmiterów takich jak serotonina, noradrenalina i dopamina.
Główną zaletą odwracalnych wybiórczych inhibitorów MAO-A jest znacznie niższe ryzyko wystąpienia tzw. „reakcji serowej” (przełomu nadciśnieniowego) po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę. Dzięki odwracalnemu wiązaniu z enzymem, duże ilości tyraminy mogą wyprzeć lek z połączenia z enzymem, co stanowi naturalny mechanizm ochronny przed niebezpiecznym wzrostem ciśnienia.
Przedstawicielem tej grupy leków jest moklobemid, stosowany w leczeniu depresji i fobii społecznej. Wykazuje on korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu do nieodwracalnych inhibitorów MAO, nie wymaga restrykcyjnej diety i powoduje mniej interakcji lekowych. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i obejmują głównie zaburzenia snu, niepokój, zawroty głowy i nudności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Pramatis 20 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, niewybiórczymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), a także z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i MAO (linezolid), gdzie konieczna jest ścisła kontrola kliniczna. Escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, NLPZ, leki przeciwmalaryczne), ze względu na ryzyko arytmii. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion) wymaga ostrożności i monitorowania. Zaleca się unikanie preparatów z dziurawcem zwyczajnym oraz kontrolę parametrów krzepnięcia przy łączeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ.
CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, funkcja poznawcza, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek o działaniu serotoninergicznym, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek wydłużający odstęp QT, myśli samobójcze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny wybiórczy inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sprawność psychomotoryczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ krzepnięcia, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia - Leksykon leków
Interakcje leku – Pramatis 5 mg
Escytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zwłaszcza nieodwracalnymi, niewybiórczymi IMAO, gdzie konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po ich odstawieniu przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu terapii escytalopramem przed włączeniem IMAO. Leczenie skojarzone z moklobemidem i linezolidem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, natomiast stosowanie selegiliny wymaga ostrożności, zwłaszcza przy dawkach do 10 mg/dobę. Escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki, antybiotyki jak moksyfloksacyna) z powodu ryzyka arytmii. Ponadto, leki serotoninergiczne (tramadol, sumatryptan), leki obniżające próg drgawkowy oraz lit i tryptofan mogą nasilać działania escytalopramu, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek obniżający próg drgawkowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek serotoninergiczny, lek wpływający na hemostazę, linezolid, lit, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, odstęp QT, odwracalny wybiórczy inhibitor MAO-A, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia