Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w interakcje z wieloma produktami leczniczymi oraz innymi substancjami. Interakcje te mogą mieć charakter farmakodynamiczny lub farmakokinetyczny, prowadząc do potencjalnie poważnych konsekwencji klinicznych.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne polegają na wzajemnym oddziaływaniu escytalopramu i innych leków na poziomie mechanizmów działania, prowadząc do wzmocnienia lub osłabienia efektów terapeutycznych lub nasilenia działań niepożądanych.²

Leczenie skojarzone przeciwwskazane

Nieodwracalne, niewybiórcze inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z niewybiórczymi, nieodwracalnymi IMAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Podawanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zakończenia leczenia nieodwracalnym IMAO. Podobnie, po odstawieniu escytalopramu należy zachować przerwę co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia niewybiórczym, nieodwracalnym IMAO.³

Odwracalny, wybiórczy inhibitor MAO-A (moklobemid) – leczenie skojarzone escytalopramem i inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid, jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego. W sytuacjach wyjątkowych, gdy leczenie skojarzone jest konieczne, należy rozpocząć od najmniejszych zalecanych dawek i starannie monitorować stan kliniczny pacjenta.⁴

Odwracalny, niewybiórczy inhibitor MAO (linezolid) – linezolid, antybiotyk będący odwracalnym, niewybiórczym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeżeli takie skojarzenie jest niezbędne, należy stosować minimalne dawki i zapewnić ścisłą obserwację kliniczną.⁵

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT w badaniu EKG, takimi jak:⁶

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylnie podawana erytromycyna, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne (zwłaszcza halofantryna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające środków ostrożności

Nieodwracalny, wybiórczy inhibitor MAO-B (selegilina) – leczenie skojarzone z selegiliną (nieodwracalnym inhibitorem MAO-B) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Dotychczasowe badania wykazały, że podawanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę wraz z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁷

Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, sumatryptan i inne tryptany) może prowadzić do zespołu serotoninowego, który stanowi potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.⁸

Produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy – leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, dlatego zalecana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym działaniu, takich jak:⁹

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI)
• Neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol

Lit, tryptofan – istnieją doniesienia o zwiększeniu działania farmakologicznego podczas jednoczesnego stosowania SSRI z litem lub tryptofanem. Takie skojarzenie wymaga zachowania szczególnej ostrożności i regularnej kontroli stanu klinicznego pacjenta.¹⁰

Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie escytalopramu i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Należy zalecić pacjentom unikanie stosowania preparatów z dziurawcem podczas terapii escytalopramem.¹¹

Leki przeciwzakrzepowe i NLPZ – stosowanie escytalopramu w połączeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może modyfikować ich działanie przeciwzakrzepowe. Pacjenci otrzymujący takie skojarzenie wymagają starannej kontroli parametrów układu krzepnięcia, zwłaszcza podczas rozpoczynania lub zakończenia leczenia escytalopramem. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może nasilać skłonność do krwawień.¹²

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktów leczniczych powodujących hipokaliemię i/lub hipomagnezemię ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii. W takich przypadkach zaleca się regularną kontrolę elektrolitów w surowicy.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na escytalopram

Metabolizm escytalopramu przebiega głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Przemiany głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) są częściowo katalizowane przez CYP2D6.¹⁴

Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyna mogą prowadzić do zwiększenia stężenia escytalopramu w osoczu, co może wymagać dostosowania dawki.¹⁵

Szczególnie istotne interakcje zaobserwowano dla:¹⁶

• Omeprazolu – podawanie w dawce 30 mg raz na dobę powodowało zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu o około 50%
• Cymetydyny – podawanie w dawce 400 mg dwa razy na dobę powodowało zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu o około 70%

Wpływ escytalopramu na inne produkty lecznicze

Escytalopram jest inhibitorem enzymu CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężenia innych leków metabolizowanych przez ten enzym. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania escytalopramu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, takimi jak:¹⁷

• Flekainid, propafenon
• Metoprolol (szczególnie gdy stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powodowało dwukrotne zwiększenie stężeń tych substratów CYP2D6 w osoczu. Escytalopram może również powodować niewielkie hamowanie aktywności CYP2C19, co wymaga zachowania ostrożności podczas stosowania z lekami metabolizowanymi przez ten enzym.¹⁸

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie są spodziewane bezpośrednie interakcje farmakodynamiczne ani farmakokinetyczne między escytalopramem a alkoholem, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.¹⁹

Spożywanie alkoholu podczas leczenia escytalopramem może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym:

• Zwiększonej sedacji i senności
• Pogorszenia funkcji poznawczych
• Obniżenia sprawności psychomotorycznej
• Nasilenia zaburzeń równowagi
• Zwiększonego ryzyka upadków, zwłaszcza u osób starszych

Ponadto, łączenie alkoholu z escytalopramem może potencjalnie nasilać efekt depresyjny na ośrodkowy układ nerwowy, prowadząc do większego ryzyka pogłębienia objawów depresji i myśli samobójczych. Dlatego pacjenci powinni być jednoznacznie poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii escytalopramem.

Tabela interakcji escytalopramu