wyrywanie włosów
Wyrywanie włosów, określane medycznie jako trichotillomania, należy do grupy zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, charakteryzujących się powtarzającym się, nieodpartym przymusem wyrywania własnych włosów. Pacjenci najczęściej wyrywają włosy z owłosionej skóry głowy, brwi i rzęs, choć może to dotyczyć także innych obszarów ciała.
Trichotillomania często rozpoczyna się w okresie dojrzewania i częściej występuje u kobiet. Pacjenci doświadczają narastającego napięcia przed aktem wyrywania włosów oraz chwilowej ulgi po jego wykonaniu. Przewlekłe wyrywanie włosów może prowadzić do widocznego przerzedzenia owłosienia, a w skrajnych przypadkach do łysienia plackowatego lub uogólnionego.
Leczenie trichotillomanii obejmuje przede wszystkim psychoterapię, zwłaszcza terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentom zidentyfikować wyzwalacze i rozwijać alternatywne mechanizmy radzenia sobie ze stresem. W niektórych przypadkach stosuje się również farmakoterapię, głównie selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (SSRI) oraz antagonisty receptorów opioidowych. Skuteczne leczenie wymaga kompleksowego podejścia i często długotrwałej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Samookaleczenie/cięcie się – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Samookaleczenie bez intencji samobójczych (NSSI) to celowe, świadome uszkadzanie ciała, najczęściej poprzez cięcie skóry (70-90% przypadków), uderzanie, przypalanie czy drapanie, bez zamiaru odebrania sobie życia. Najczęściej dotyczy ramion, nóg, klatki piersiowej i brzucha. Zachowanie to jest mechanizmem radzenia sobie z silnym bólem emocjonalnym, stresem i napięciem, przynoszącym krótkotrwałą ulgę, ale prowadzącym do poczucia winy i wstydu. Samookaleczenie jest silnie powiązane z traumą w dzieciństwie, zaburzeniami psychicznymi (np. borderline, depresja, PTSD), nadużywaniem substancji oraz czynnikami ryzyka jak płeć żeńska, wczesna adolescencja i środowisko rówieśnicze. Mimo braku intencji samobójczych, NSSI zwiększa ryzyko prób samobójczych, zwłaszcza bez odpowiedniego wsparcia. Diagnoza opiera się na ocenie klinicznej, a ocena ryzyka powinna uwzględniać historię zachowań, myśli samobójcze i dostęp do środków samookaleczenia, bez stosowania narzędzi prognostycznych do przewidywania przyszłych zdarzeń.
cięcie skóry, ciężka depresja, depresja, dialektyczna terapia behawioralna, myśli samobójcze, przypalanie, schizofrenia, substancja psychoaktywna, terapia poznawczo-behawioralna, wykorzystywanie seksualne, wyrywanie włosów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości, zaburzenie osobowości typu borderline, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Trichotillomania to choroba polegająca na nieopanowanym pociągu do wyrywania włosów, znana również jako zespół wyrywania włosów. – Leczenie
Trichotillomania to przewlekłe zaburzenie psychiczne dotykające do 4% populacji, charakteryzujące się niekontrolowanymi impulsami do wyrywania włosów z różnych części ciała, co prowadzi do znacznych ubytków włosów i obniżenia jakości życia. Podstawą leczenia są metody behawioralne, zwłaszcza trening odwracania nawyku (HRT), który uczy pacjentów identyfikacji wyzwalaczy, prowadzenia samoobserwacji oraz zastępowania wyrywania włosów nieszkodliwymi zachowaniami. Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) oraz terapia poznawcza stanowią wartościowe uzupełnienie, pomagając w akceptacji impulsów i restrukturyzacji dysfunkcyjnych przekonań. Model ComB, obejmujący analizę funkcjonalną i indywidualizację interwencji, jest uznawany za złoty standard w terapii trichotillomanii. Wsparcie stanowią także dialektyczna terapia behawioralna, techniki kontroli bodźców, terapia ekspozycyjna oraz techniki uważności, które mogą być stosowane samodzielnie lub łącznie w zależności od potrzeb pacjenta.
Acceptance and Commitment Therapy, atypowe leki przeciwpsychotyczne, biofeedback, dialektyczna terapia behawioralna, elastyczność psychologiczna, Habit Reversal Training, hipnoterapia, intensywna terapia ambulatoryjna, kompleksowy model behawioralny, N-acetylocysteina, program częściowej hospitalizacji, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, restrukturyzacja poznawcza, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, techniki relaksacyjne, techniki uważności, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia ekspozycyjna, terapia grupowa, terapia poznawcza, terapia poznawczo-behawioralna, Trening Odwracania Nawyku, trichotillomania, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wyrywanie włosów, zaburzenie lękowe, zniekształcenie poznawcze