ostra pylica krzemowa

Ostra pylica krzemowa, znana również jako silikoproteinoza, to rzadka, ale poważna choroba zawodowa płuc, która rozwija się w wyniku intensywnej ekspozycji na wysokie stężenia respirabilnej krzemionki krystalicznej w krótkim czasie (zazwyczaj od kilku miesięcy do 2 lat).

Patogeneza choroby wiąże się z masywnym gromadzeniem się pyłu krzemionkowego w pęcherzykach płucnych, co prowadzi do szybko postępującego włóknienia śródmiąższowego płuc i zaburzeń wymiany gazowej. W przeciwieństwie do przewlekłej postaci krzemicy, która rozwija się powoli przez dekady, ostra forma charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem i wysoką śmiertelnością.

Obraz kliniczny obejmuje narastającą duszność wysiłkową, suchy kaszel, osłabienie, utratę masy ciała oraz szybko postępującą niewydolność oddechową. W badaniach obrazowych obserwuje się obustronne, rozlane zacienienia typu „mlecznej szyby” lub konsolidacje w środkowych i dolnych polach płucnych. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie zawodowym, badaniach obrazowych oraz badaniu płynu z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL).

Leczenie ostrej pylicy krzemowej jest trudne i często nieskuteczne. Stosuje się terapię glikokortykosteroidami, leki immunosupresyjne oraz w zaawansowanych przypadkach – przeszczepienie płuc. Kluczową rolę odgrywa profilaktyka, obejmująca rygorystyczne przestrzeganie norm ekspozycji zawodowej i stosowanie środków ochrony indywidualnej podczas pracy z materiałami zawierającymi krzemionkę.