długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy
Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT) to kwasy zawierające co najmniej 18 atomów węgla w łańcuchu oraz dwa lub więcej wiązań podwójnych. Najważniejsze z nich to kwasy z rodziny omega-3 (EPA, DHA, ALA) oraz omega-6 (kwas linolowy, kwas arachidonowy), które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a nie mogą być przez niego syntetyzowane.
Kwasy z grupy omega-3, szczególnie EPA i DHA, odgrywają kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu układu nerwowego, wykazują działanie przeciwzapalne oraz korzystnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy poprzez regulację poziomu lipidów, obniżenie ciśnienia tętniczego i zmniejszenie ryzyka arytmii. Badania wskazują również na ich potencjalne działanie w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych.
Kwasy omega-6, choć również niezbędne, w nadmiarze mogą promować procesy zapalne. Współczesna dieta zachodnia charakteryzuje się niekorzystnym stosunkiem omega-6 do omega-3 (często 15-20:1), podczas gdy optymalny stosunek powinien wynosić około 4:1. Zbyt duża dysproporcja między tymi kwasami jest czynnikiem ryzyka rozwoju chorób cywilizacyjnych, w tym chorób sercowo-naczyniowych i zapalnych.
W praktyce klinicznej suplementacja WNKT znajduje zastosowanie m.in. w kardiologii prewencyjnej, neurologii, psychiatrii (w leczeniu depresji), okulistyce (w zespole suchego oka) oraz dermatologii. Najnowsze badania wskazują również na potencjalne korzyści suplementacji w okresie ciąży i laktacji dla rozwoju poznawczego dzieci oraz w schorzeniach autoimmunologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finomel –
Finomel to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, klasyfikowana w grupie B05 BA10, zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze i elektrolity. Frakcja lipidowa składa się z 30% oleju sojowego (bogatego w kwasy omega-6 i omega-3), 25% triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) o szybkim metabolizmie, 25% oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych o wysokiej stabilności oksydacyjnej) oraz 20% oleju rybiego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowe dla funkcji strukturalnych i regulacji procesów zapalnych). Aminokwasy obecne w Finomelu obejmują pełne spektrum egzogennych i endogennych, dostosowane do potrzeb metabolicznych, a elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk) wspierają homeostazę i równowagę kwasowo-zasadową. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii i substrat do syntezy glikogenu i innych związków biologicznych.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, bilans azotowy, ciśnienie osmotyczne, długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, działanie termogeniczne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, homeostaza organizmu, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, leukotrien, nadtlenek lipidowy, nasycony kwas tłuszczowy, osmolarność, peroksydacja, prostaglandyna, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza glikogenu, trigliceryd średniołańcuchowy, trójkomorowy worek, tromboksan, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas linolowy (omega-6) jest kluczowym niezbędnym kwasem tłuszczowym dostarczanym w emulsjach tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, z zawartością różniącą się w zależności od preparatu: 38,4-46,4 g/l w Lipidem 20%, 24,0-29,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 10% oraz 48,0-58,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 20%. Podanie dożylne zapewnia 100% biodostępność kwasu linolowego, omijając układ pokarmowy. Maksymalne stężenie triglicerydów w surowicy, w tym zawierających kwas linolowy, nie powinno przekraczać 4,6 mmol/l, a jego poziom zależy od dawki, szybkości infuzji, stanu metabolicznego i odżywienia pacjenta. Kwas linolowy podlega hydrolizie do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych, uczestnicząc w β-oksydacji, syntezie eikozanoidów, glukoneogenezie oraz resyntezie lipidów.
beta-oksydacja, bierna dyfuzja, długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glukoneogeneza, hydroliza, kwas linolowy, lipaza lipoproteinowa, lipaza śródbłonkowa, niezbędny kwas tłuszczowy, niezestryfikowany kwas tłuszczowy, okres półtrwania w osoczu, olej sojowy, resynteza tłuszczów, stężenie triglicerydów, tkanka łożyska, transport łożyskowy, triglicerydy oleju sojowego, żywienie pozajelitowe