czynnik ryzyka zakrzepowo-zatorowego

Czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowego to elementy, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepicy żylnej lub tętniczej oraz zatorowości. Najważniejsze z nich obejmują: unieruchomienie (długotrwałe loty, hospitalizację), zabiegi operacyjne (zwłaszcza ortopedyczne i onkologiczne), nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, doustne środki antykoncepcyjne i hormonalną terapię zastępczą, wiek powyżej 40 lat oraz otyłość.

Istotne czynniki genetyczne to wrodzone trombofilie, takie jak mutacja czynnika V Leiden, niedobór białka C, białka S lub antytrombiny, mutacja genu protrombiny G20210A. Do nabytych czynników zalicza się: zespół antyfosfolipidowy, hiperhomocysteinemię, choroby zapalne, mieloproliferacyjne oraz obecność cewników centralnych.

Ocena czynników ryzyka jest kluczowa w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych. W praktyce klinicznej stosuje się skale punktowe (np. skalę Padewską, Capriniego, Wellsa), które pomagają stratyfikować ryzyko i wdrożyć odpowiednią profilaktykę przeciwzakrzepową. U pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się farmakologiczną profilaktykę heparynami drobnocząsteczkowymi, fondaparynuksem lub doustnymi antykoagulantami, a także metody mechaniczne, jak kompresjoterapia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl