obrzęk kończyny
Obrzęk kończyny to nadmierne gromadzenie się płynu w tkankach, powodujące zwiększenie objętości części ciała. Może dotyczyć zarówno kończyn górnych, jak i dolnych, a jego etiologia jest zróżnicowana. Najczęstsze przyczyny obejmują niewydolność żylną, choroby limfatyczne, zaburzenia krążenia, procesy zapalne, urazy oraz schorzenia układowe.
W diagnostyce różnicowej obrzęku kończyny należy uwzględnić obrzęk limfatyczny (pierwotny lub wtórny), zakrzepicę żył głębokich, niewydolność żylną przewlekłą, niewydolność krążenia, hipoalbuminemię, reakcje alergiczne, urazy, infekcje oraz obrzęki polekowe. Kluczowym elementem diagnostyki jest ustalenie czy obrzęk ma charakter jednostronny czy obustronny, ostry czy przewlekły oraz czy towarzyszy mu ból.
Postępowanie terapeutyczne zależy od przyczyny obrzęku. Obejmuje ono leczenie choroby podstawowej, stosowanie kompresoterapii, drenaż limfatyczny, farmakoterapię (m.in. diuretyki, leki przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne), a w wybranych przypadkach interwencje chirurgiczne. W przewlekłym obrzęku limfatycznym istotną rolę odgrywa kompleksowa terapia przeciwobrzękowa oraz edukacja pacjenta dotycząca pielęgnacji skóry i zapobiegania powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Objawy
Mutacja czynnika V Leiden jest genetycznym zaburzeniem zwiększającym ryzyko zakrzepicy żylnej, zwłaszcza zakrzepicy żył głębokich (DVT) kończyn dolnych oraz zatorowości płucnej (PE). Ryzyko to jest zależne od genotypu: heterozygoty wykazują 3-8-krotnie, a homozygoty 9-80-krotnie zwiększone ryzyko zakrzepicy w porównaniu do populacji ogólnej. U kobiet w ciąży ryzyko zakrzepicy wzrasta odpowiednio do 7x (heterozygoty) i 17-34x (homozygoty), a stosowanie antykoncepcji estrogenowej u heterozygot zwiększa ryzyko nawet 35-krotnie. Zakrzepy mogą pojawiać się także w nietypowych lokalizacjach, takich jak naczynia mózgowe, żyły wątrobowe czy siatkówki, powodując objawy zależne od miejsca zakrzepu. Objawy kliniczne DVT obejmują ból, obrzęk, zaczerwienienie i uczucie ciepła kończyny, natomiast PE manifestuje się nagłą dusznością, bólem w klatce piersiowej, kaszlem z krwiopluciem oraz tachykardią. Wystąpienie pierwszego epizodu zakrzepicy przed 50. rokiem życia jest charakterystyczne dla pacjentów z mutacją.
cewnik centralny, cewnik dożylny, duszność, hematolog, heterozygota, homozygota, hormonalna terapia zastępcza, mutacja czynnika V Leiden, naczynie mózgowe, obrzęk kończyny, odkrztuszanie krwi, powikłanie zakrzepowe, preeklampsja, stan przedrzucawkowy, tachykardia, zakrzep krwi, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył mózgowych, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żyła krezkowa, żyła wątrobowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rhesonativ
Podawanie immunoglobuliny ludzkiej anty-D (Rhesonativ) wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, w tym podawania wyłącznie drogą domięśniową, aby uniknąć ryzyka wstrząsu anafilaktycznego. Przed iniekcją należy sprawdzić, czy igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym, a po podaniu pacjent powinien być obserwowany przez minimum 20 minut (w przypadku dożylnego podania – co najmniej 1 godzinę). Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla matek po porodzie, nie dla noworodków, i nie jest wskazany u osób Rh(D) dodatnich ani u pacjentów z wcześniejszą immunizacją antygenem Rh(D). Zawartość IgA w preparacie wynosi maksymalnie 82,5 µg/ml, co wymaga ostrożności u pacjentów z niedoborem IgA ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. W rzadkich przypadkach może wystąpić spadek ciśnienia tętniczego i reakcje alergiczne, które wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia standardowego leczenia anafilaksji.
ból w klatce piersiowej, choroba naczyń, cukrzyca, deficyt neurologiczny, duszność, hipowolemia, IgA, immunizacja antygenem Rh(D), immunoglobulina ludzka anty-D, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze, niedobór IgA, niedociśnienie, obrzęk kończyny, okres poporodowy, parwowirus B19, podanie donaczyniowe, podanie dożylne, pokrzywka, produkt osoczopochodny, przeciwciała przeciwko IgA, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, skłonność do zakrzepicy, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, test antyglobulinowy, test Coombsa, ucisk w klatce piersiowej, udar, wstrząs anafilaktyczny, wynik fałszywie dodatni, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wątroby typu C, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Działania niepożądane
Poliowirus inaktywowany, stosowany w szczepionkach przeciw poliomyelitis, takich jak Infanrix-IPV, zawiera antygeny trzech typów wirusa: typ 1 (szczep Mahoney) – 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) – 8 jednostek antygenu D oraz typ 3 (szczep Saukett) – 32 jednostki antygenu D. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych od ponad 2200 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk), gorączka ≥ 38°C (bardzo często), utrata apetytu, senność, ból głowy (szczególnie u dzieci 6-13 lat), nietypowy płacz, drażliwość i niepokój. Po szczepieniach uzupełniających wzrasta częstość reakcji miejscowych i gorączki. Szczególną uwagę zwraca rozległy obrzęk kończyny (średnica > 50 mm) występujący u 13-25% dzieci po 4. i 5. dawce, który ustępuje samoistnie w ciągu około 4 dni. Rzadziej występują powiększenie węzłów chłonnych, alergiczne zapalenie skóry, wysypka, świąd, pokrzywka oraz zapalenie oskrzeli i kaszel.
alergiczne zapalenie skóry, antygen D, bezdech, biegunka, choroba Heinego-Medina, drgawki, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, gorączka, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, Infanrix-IPV, nudności, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, płytka krwi, pokrzywka, poliomyelitis, poliowirus, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, szczepionka skojarzona, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zapalenie oskrzeli, zapaść - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Złamanie ramienia, obejmujące kość ramienną, promieniową lub łokciową, stanowi istotny problem kliniczny, zwłaszcza u dorosłych, gdzie stanowi niemal połowę wszystkich złamań kości. Proces gojenia trwa zwykle od 6 do 8 tygodni, z możliwością wydłużenia do kilku miesięcy lub nawet 2 lat w przypadku interwencji chirurgicznej. Kluczowa jest kompleksowa ocena pielęgniarska, obejmująca wywiad, badanie fizykalne oraz szczegółową ocenę stanu neurowaskularnego kończyny (tętno obwodowe, czucie, ruchomość palców, kolor i temperatura skóry, czas powrotu włośniczkowego). Diagnostyka różnicowa złamań zamkniętych i otwartych jest niezbędna ze względu na odmienne ryzyko powikłań, takich jak infekcje, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy zaburzenia zrostu kostnego. W opiece pielęgniarskiej istotne jest skuteczne zarządzanie bólem (cel: ból <3/10), prawidłowe unieruchomienie, kontrola obrzęku (uniesienie kończyny, zimne okłady), zapobieganie infekcjom oraz wsparcie w mobilizacji i rehabilitacji.
chrząstka wzrostowa, czas powrotu włośniczkowego, diagnoza pielęgniarska, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, morfologia krwi, obrzęk kończyny, ocena pielęgniarska, opatrunek gipsowy, opieka pielęgniarska, osteoporoza, płytka wzrostowa, rehabilitacja pourazowa, temblak, tętno obwodowe, unieruchomienie kończyny, wapń w diecie, witamina D, zakażenie rany, zakrzepica żył głębokich, zapalenie kości, zasinienie skóry, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespolenie wewnętrzne, złamanie kości, złamanie otwarte, złamanie ramienia, złamanie włosowate, złamanie zamknięte, złamanie złożone - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Działania niepożądane
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy szczepionki Adacel Polio, zawierającej 5 µg fimbrii na dawkę 0,5 ml, stosowanej w profilaktyce krztuśca w szczepionce skojarzonej DTaP-IPV. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1384 osoby, w tym 390 dzieci (3-6 lat) oraz 994 młodzież i dorosłych. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, obrzęk), zwykle łagodne i ustępujące samoistnie w ciągu 48 godzin. Reakcje o opóźnionym początku (3-14 dni) występowały u <1,2% pacjentów. W badaniu z jednoczesnym podaniem Gardasil odnotowano wzrost częstości obrzęków miejscowych i bólów głowy, jednak różnice były <10% i miały łagodne do umiarkowanego nasilenie. Rzadkim, ale charakterystycznym działaniem jest rozległy obrzęk kończyny, ustępujący średnio w 4 dni, oraz przemijający silny obrzęk ramienia u <1% dzieci 5-6 lat.
błonica tężec krztusiec, ból głowy, drażliwość, fimbrie, gorączka, miejscowe działania niepożądane, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, obrzęk kończyny, poliomyelitis, profil bezpieczeństwa, reakcje poszczepienne, rumień, szczepionka DTaP, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciwko HPV, szczepionka skojarzona, wirus brodawczaka ludzkiego, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd otoczkowy haemophilus influenzae typ b – Działania niepożądane
Polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b, stosowany w szczepionce Act-HIB, jest podawany w dawce 10 µg skoniugowanej z 18-30 µg toksoidu tężcowego na 0,5 ml. Szczepionka ta jest zazwyczaj podawana w skojarzeniu z innymi szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Badania kliniczne obejmujące ponad 7000 dzieci poniżej 2 lat wykazały, że profil bezpieczeństwa Act-HIB jest zbliżony do szczepionek DTP podawanych samodzielnie, z większością działań niepożądanych o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się w ciągu 6-24 godzin po szczepieniu. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje zapalne (ból, zaczerwienienie, obrzęk), gorączka, drażliwość oraz płacz, natomiast poważniejsze reakcje, takie jak natychmiastowe reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, krtani) czy drgawki, występują rzadko, ale wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
bezdech, drgawka gorączkowa, gorączka wysoka, Haemophilus influenzae typ b, inwazyjne zakażenie, nieutulony płacz, obrzęk kończyny, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, program szczepień, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sinica, stan zapalny miejscowy, stwardnienie miejscowe, świąd, szczepionka Act-HIB, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wysypka uogólniona - Leksykon chorób i schorzeń
Piętka tętniczo-żylna – Objawy
Piętka tętniczo-żylna (AVF) to patologiczne połączenie między tętnicą a żyłą, które omija naczynia włosowate, prowadząc do bezpośredniego przepływu krwi z układu tętniczego do żylnego. Objawy AVF są zróżnicowane i zależą od lokalizacji, wielkości oraz przepływu krwi przez przetokę. Małe AVF, często bezobjawowe, wymagają jedynie obserwacji, natomiast duże przetoki mogą manifestować się obrzękiem, fioletowymi żyłami, obniżonym ciśnieniem tętniczym, zmęczeniem, niewydolnością serca oraz objawami miejscowymi, takimi jak ból, zaczerwienienie czy niedokrwienie (zespół podkradania). W przypadku lokalizacji w płucach, mózgu czy rdzeniu kręgowym, objawy mogą obejmować sinicę, palce pałeczkowate, napady drgawkowe, zaburzenia neurologiczne, a także niewydolność serca u noworodków. Przetoki klasyfikuje się w skali 1-4, gdzie stadium 3 wiąże się z niedokrwieniem, a stadium 4 z niewydolnością serca. Średni czas od pojawienia się objawów do rozpoznania wynosi około 20,2 miesiąca, co wpływa na rokowanie.
chromanie przestankowe, ciśnienie śródczaszkowe, demencja, duszność, dziedziczna teleangiektazja krwotoczna, krwioplucie, krwotok śródmózgowy, napad drgawkowy, niewydolność serca z wysokim rzutem, obrzęk kończyny, palce pałeczkowate, parestezje, parkinsonizm, piętka tętniczo-żylna, przetoka tętniczo-żylna, pulsatile tinnitus, sinica, trudno gojące się rany, zakrzepica żył głębokich, zastój żylny, zator płucny, zespół podkradania, żylaki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Act-HIB zawiera 10 µg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b skoniugowanego z 18-30 µg toksoidu tężcowego i jest zwykle podawana w skojarzeniu ze szczepionkami DTP (błonica, tężec, krztusiec). Dane z ponad 7000 dzieci poniżej 2. roku życia wskazują na brak różnic w częstości i rodzaju działań niepożądanych pomiędzy grupami otrzymującymi Act-HIB z DTP a samym DTP. Reakcje niepożądane pojawiają się zwykle w ciągu 6-24 godzin po szczepieniu, mają charakter przejściowy i są łagodne do umiarkowanych. Nie obserwowano wzrostu częstości ani nasilenia działań niepożądanych po kolejnych dawkach. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, co jest istotne u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję.
bezdech, drgawki, działanie niepożądane, formaldehyd, gorączka wysoka, Haemophilus influenzae, nadwrażliwość, obrzęk kończyny, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólna, stan zapalny, szczepionka DTP, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały - Leksykon leków
Przedawkowanie – Prothromplex Total NF 600 j.m.
Przedawkowanie preparatu Prothromplex Total NF, zawierającego koncentrat czynników krzepnięcia II, VII, IX i X oraz białko C (≥400 j.m./fiolkę), prowadzi do patologicznej aktywacji kaskady krzepnięcia i zaburzenia równowagi hemostazy w kierunku prozakrzepowym. Fiolka 600 j.m. zawiera: czynnik II (450-850 j.m.), czynnik VII (500 j.m.), czynnik IX (600 j.m.) oraz czynnik X (600 j.m.), co wymaga precyzyjnego dawkowania, aby uniknąć nadmiernej ekspozycji. Przedawkowanie zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, zakrzepica żylna, zatorowość płucna oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC), które charakteryzuje się uogólnioną aktywacją krzepnięcia, mikrozakrzepami, zużyciem czynników krzepnięcia i wtórnymi zaburzeniami krwotocznymi, prowadzącymi do niewydolności wielonarządowej i ryzyka ciężkich krwawień.
ból dławicowy, ból w klatce piersiowej, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, czynniki krzepnięcia, D-dimery, fibrynogen, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwioplucie, małopłytkowość, niedobór czynników krzepnięcia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wielonarządowa, obrzęk kończyny, okluzja tętnicy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, produkty degradacji fibryny, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sinica, skaza krwotoczna, świeżo mrożone osocze, układ hemostazy, zaburzenia hemostazy, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół DIC, zespół protrombiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Immunate 250 IU FVIII/190 IU VWF 250 j.m/fiol. (50 j.m./ml)
Produkt leczniczy Immunate, zawierający ludzki czynnik krzepnięcia VIII oraz czynnik von Willebranda (VWF), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, duszność, tachykardia oraz w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny, występują rzadko, jednak wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powstawania inhibitorów neutralizujących czynnik VIII u pacjentów z hemofilią A, które pojawiają się niezbyt często u pacjentów uprzednio leczonych (PUL) oraz bardzo często u pacjentów uprzednio nieleczonych (PUN). U pacjentów z chorobą von Willebranda, zwłaszcza typu 3, bardzo rzadko obserwuje się przeciwciała neutralizujące przeciw VWF, które mogą być powiązane z reakcjami anafilaktycznymi. W przypadku podejrzenia inhibitorów zalecany jest kontakt ze specjalistycznym ośrodkiem leczenia hemofilii.
anafilaksja, centrum leczenia hemofilii, choroba von Willebranda, czynnik krzepnięcia VIII, czynnik von Willebranda, duszność, epizod krwotoczny, hemofilia A, hemoliza, hipotensja, inhibitor, inhibitor czynnika VIII, kołatanie serca, neurodermit, niedociśnienie, niedokrwistość, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powieki, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, przeciwciało neutralizujące, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień twarzy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowa, wysypka rumieniowata, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie spojówki, zawrót głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma kaposiego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Sarcoma Kaposiego (SK) to rzadki nowotwór naczyniowy rozwijający się z komórek wyściełających naczynia limfatyczne lub krwionośne, manifestujący się charakterystycznymi fioletowymi, brązowymi lub czerwonymi zmianami skórnymi oraz zajęciem błon śluzowych, węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych. Choroba występuje głównie u pacjentów z immunosupresją, zwłaszcza z HIV/AIDS, po przeszczepach oraz u osób z Europy Wschodniej i regionu Morza Śródziemnego. SK charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem z nawrotami, wymagającym długotrwałego leczenia systemowego, co niesie ryzyko działań niepożądanych i obniżenia jakości życia. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje szczegółowe badanie skóry, błon śluzowych, węzłów chłonnych, funkcji oddechowej i żołądkowo-jelitowej oraz ocenę stanu psychospołecznego pacjenta, co umożliwia indywidualizację planu opieki i wczesną interwencję.
badanie fizykalne, biopsja, błona śluzowa, chemioterapia, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, guz nowotworowy, HAART, immunoterapia, integralność skóry, komórka śródbłonka, krioterapia, leczenie przeciwbólowe, lek immunosupresyjny, mielosupresja, mięsak, mięsak Kaposiego, neuropatia obwodowa, obrzęk kończyny, obrzęk limfatyczny, opieka paliatywna, owrzodzenie, pielęgnacja skóry, powikłanie, radioterapia, reakcja skórna, technika aseptyczna, terapia antyretrowirusowa, układ odpornościowy, węzeł chłonny, wywiad lekarski, zakażenie, zmiana nowotworowa, zmiany w jamie ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca bezkomórkowe składniki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz inaktywowany wirus poliomyelitis, jest stosowana w profilaktyce tych chorób u dzieci. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z ponad 2200 pacjentów i obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz gorączka ≥38°C, występujące bardzo często (≥1/10). Szczególną uwagę zwraca zwiększona częstość reakcji po dawkach uzupełniających, w tym rozległy obrzęk kończyny (>50 mm średnicy) u 13-25% dzieci w wieku 4-6 lat, który ustępuje samoistnie w ciągu około 4 dni. Inne często obserwowane działania to zaburzenia neurologiczne (senność, ból głowy), zaburzenia metabolizmu (utrata apetytu) oraz zaburzenia psychiczne (nietypowy płacz, drażliwość).
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, drgawki gorączkowe, działanie niepożądane leku, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, gorączka poszczepienna, limfadenopatia, małopłytkowość, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, reakcja w miejscu podania, skaza krwotoczna, stwardnienie tkanek, świąd, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, trombocytopenia, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia ogólne, zapalenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Działania niepożądane
Pertaktyna, jako składnik szczepionek bezkomórkowych przeciw krztuścowi (acelularnych), jest obecna w dawkach od 2,5 do 8 µg na szczepionkę DTaP, często łączoną z innymi antygenami, np. IPV. Profil bezpieczeństwa tych preparatów jest dobrze udokumentowany i obejmuje głównie łagodne do umiarkowanych reakcje miejscowe, takie jak ból (23,7-80,6%), zaczerwienienie, obrzęk i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, które ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Częstość występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak ból głowy, zmęczenie (16-44%), gorączka ≥37,5°C (często, zwłaszcza u dzieci >10%), drażliwość, senność, nudności i biegunka jest również dobrze opisana. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, w tym reakcje alergiczne (w tym anafilaksję), epizody hipotensyjno-hiporeaktywne, drgawki, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk naczynioruchowy oraz bezdech u wcześniaków.
antygen krztuśca, bezdech, ból w miejscu wstrzyknięcia, brak apetytu, dawka przypominająca, drażliwość, drgawka, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, IPV, nadwrażliwość na składniki szczepionki, nadzór porejestracyjny, nudność, objaw ogólnoustrojowy, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, pertaktyna, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień, stwardnienie miejsca podania, szczepionka acelularna, szczepionka DTaP, szczepionka przeciwkrztuścowa bezkomórkowa, wymioty i biegunka, złe samopoczucie