endogenne inkretyny
Endogenne inkretyny to hormony peptydowe produkowane przez komórki przewodu pokarmowego w odpowiedzi na przyjmowanie pokarmu. Najważniejszymi przedstawicielami tej grupy są glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) wydzielany przez komórki L jelita krętego i okrężnicy oraz glukozozależny peptyd insulinotropowy (GIP) wydzielany przez komórki K dwunastnicy i jelita czczego.
Głównym działaniem inkretyn jest stymulacja wydzielania insuliny przez komórki β trzustki w sposób zależny od stężenia glukozy we krwi (efekt inkretynowy). Szacuje się, że inkretyny odpowiadają za 50-70% poposiłkowego wydzielania insuliny u osób zdrowych. Dodatkowo GLP-1 hamuje wydzielanie glukagonu, spowalnia opróżnianie żołądka oraz zwiększa uczucie sytości, wpływając korzystnie na regulację gospodarki węglowodanowej.
U pacjentów z cukrzycą typu 2 obserwuje się upośledzenie efektu inkretynowego, co przyczynia się do rozwoju hiperglikemii. Endogenne inkretyny są szybko inaktywowane przez enzym dipeptydylopeptydazę-4 (DPP-4), co ogranicza ich działanie fizjologiczne. Zrozumienie mechanizmów działania endogennych inkretyn doprowadziło do opracowania dwóch grup leków stosowanych w terapii cukrzycy typu 2: agonistów receptora GLP-1 oraz inhibitorów DPP-4.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ansifora 50 mg
Sytagliptyna wykazuje niski potencjał interakcyjny, co potwierdzają badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek klirens sytagliptyny zależy przede wszystkim od wydalania nerkowego w formie niezmienionej. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (eGFR <30 ml/min) lub ESRD metabolizm przez CYP3A4 może mieć większe znaczenie, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3, przy czym hamowanie transportu przez OAT3 (np. przez probenecyd) ma niewielkie znaczenie kliniczne. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji z metforminą (1000 mg x2/dobę), cyklosporyną (600 mg jednorazowo), digoksyną (0,25 mg/dobę), lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9, ani z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.
alkohol etylowy, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, endogenne inkretyny, GIP, gliburyd, glikoproteina p, GLP-1, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor DPP-4, insulina, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, politerapia, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, tiazolidynodion, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – GluaMet 50 mg/tabl. + 850 mg/tabl.
GluaMet to lek złożony stosowany w terapii cukrzycy typu 2, zawierający wildagliptynę (50-100 mg/dobę) – selektywny inhibitor DPP-4, który zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, poprawiając funkcję komórek beta trzustki i regulując wydzielanie glukagonu przez komórki alfa, oraz metforminę – biguanid zmniejszający wątrobową produkcję glukozy, zwiększający insulinowrażliwość mięśni i opóźniający jelitowe wchłanianie glukozy. Wildagliptyna nie stymuluje insuliny u osób z prawidłową glikemią, a metformina dodatkowo korzystnie wpływa na profil lipidowy, obniżając cholesterol całkowity, LDL i triglicerydy. Badania kliniczne, w tym UKPDS, wykazały, że metformina zmniejsza ryzyko powikłań cukrzycowych, śmiertelności związanej z cukrzycą i ogólnej oraz ryzyko zawału serca. Dodanie wildagliptyny do metforminy powoduje istotne obniżenie HbA1c o 0,7-1,1% po 6 miesiącach, z mniejszym przyrostem masy ciała i niższym ryzykiem hipoglikemii w porównaniu do pochodnych sulfonylomocznika czy pioglitazonu.
badanie UKPDS, badanie VERIFY, cukrzyca typu 2, dawkowanie metforminy, endogenne inkretyny, glukoneogeneza, hiperglikemia, hipoglikemia, HOMA-β, inhibitor DPP-4, insulina bazalna, komórki alfa trzustki, komórki beta trzustki, metformina, mieszanka insulinowa, monoterapia metforminą, niewydolność serca, potrójna terapia, syntaza glikogenu, terapia dodana, transportery glukozy, wartość HbA1c, wątrobowe wydzielanie glukozy, wildagliptyna, zawał mięśnia sercowego, żołądkowy peptyd hamujący