niedoczynność tarczycy u dzieci

Niedoczynność tarczycy u dzieci to stan kliniczny spowodowany niedoborem hormonów tarczycy lub ich nieprawidłowym działaniem na poziomie tkankowym. Może występować jako wrodzona (występująca od urodzenia) lub nabyta. Wrodzona niedoczynność tarczycy występuje z częstością około 1:2000-4000 żywych urodzeń i stanowi najczęstszą przyczynę uleczalnego upośledzenia umysłowego.

Przyczynami wrodzonej niedoczynności tarczycy mogą być zaburzenia rozwojowe tarczycy (dysgenezja), defekty enzymatyczne w syntezie hormonów tarczycy (dyshormonogeneza) lub czynniki matczyne (przeciwciała blokujące receptor TSH, leki przeciwtarczycowe). Nabyta niedoczynność najczęściej wynika z autoimmunologicznego zapalenia tarczycy (choroba Hashimoto), niedoboru jodu, uszkodzenia w wyniku leczenia (operacja, radioterapia) lub stosowania niektórych leków.

Obraz kliniczny różni się w zależności od wieku wystąpienia i stopnia niedoboru hormonów. U noworodków objawy mogą obejmować przedłużającą się żółtaczkę, trudności w karmieniu, hipotonię, cichy płacz, dużą masę urodzeniową, makroglosję i przepuklinę pępkową. U starszych dzieci dominuje zwolnienie tempa wzrastania, opóźnienie wieku kostnego, uczucie zimna, zaparcia, senność, trudności w nauce oraz suchość i bladość skóry.

Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (podwyższony poziom TSH, obniżony poziom fT4), badaniach obrazowych (USG, scyntygrafia tarczycy) oraz testach genetycznych. W przypadku wrodzonej niedoczynności tarczycy kluczowe znaczenie ma badanie przesiewowe noworodków, które umożliwia wczesne rozpoznanie i leczenie przed wystąpieniem nieodwracalnych zmian neurologicznych.

Leczenie polega na suplementacji hormonów tarczycy (lewotyroksyna), z dawkowaniem dostosowanym do wieku i masy ciała dziecka. Terapię w przypadku wrodzonej niedoczynności należy rozpocząć jak najszybciej, optymalnie przed 14. dniem życia. Kontrola leczenia wymaga regularnego monitorowania stężenia TSH i fT4 oraz oceny rozwoju fizycznego i neuropsychologicznego dziecka. Przy odpowiednim leczeniu rokowanie jest dobre, choć opóźnione rozpoznanie wrodzonej niedoczynności może skutkować trwałymi zaburzeniami rozwoju.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl