zapalenie opon mózgowych bakteryjne

Bakteryjne zapalenie opon mózgowych to poważna, zagrażająca życiu infekcja, charakteryzująca się stanem zapalnym opon miękkich mózgu (opony pajęczej i miękkiej) oraz płynu mózgowo-rdzeniowego. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za to schorzenie są Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis i Haemophilus influenzae, przy czym częstość występowania poszczególnych drobnoustrojów zależy od wieku pacjenta i czynników epidemiologicznych.

Objawy kliniczne bakteryjnego zapalenia opon mózgowych obejmują gorączkę, bóle głowy, sztywność karku, nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki, zmiany stanu świadomości oraz drgawki. U niemowląt objawy mogą być mniej specyficzne i obejmować drażliwość, senność, trudności w karmieniu i wypukłe ciemiączko. Klasyczna triada objawów (gorączka, sztywność karku, zaburzenia świadomości) występuje tylko u około 44-66% dorosłych pacjentów.

Diagnostyka opiera się na badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, uzyskanego poprzez nakłucie lędźwiowe. Typowe zmiany w PMR obejmują podwyższoną liczbę leukocytów (>1000/mm³, z przewagą neutrofili), podwyższone stężenie białka, obniżone stężenie glukozy oraz dodatnie wyniki posiewu lub badań molekularnych. Przed wykonaniem nakłucia lędźwiowego należy wykluczyć przeciwwskazania, takie jak objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego.

Leczenie wymaga natychmiastowego wdrożenia antybiotykoterapii empirycznej, najczęściej z zastosowaniem cefalosporyn trzeciej generacji (ceftriakson lub cefotaksym), często w połączeniu z wankomycyną. Po identyfikacji patogenu i określeniu jego wrażliwości na antybiotyki, terapia powinna zostać odpowiednio zmodyfikowana. Dodatkowo stosuje się leczenie wspomagające, a w przypadku zakażeń N. meningitidis lub H. influenzae typu b konieczna jest profilaktyka u osób z bliskiego kontaktu.

Powikłania bakteryjnego zapalenia opon mózgowych mogą obejmować zaburzenia neurologiczne (głuchota, padaczka, deficyty poznawcze), wodogłowie, udar niedokrwienny lub krwotoczny, zakrzepicę zatok żylnych mózgu oraz wstrząs septyczny. Śmiertelność w krajach rozwiniętych wynosi od 10% do 30%, w zależności od patogenu, wieku pacjenta i dostępności opieki medycznej. Szczepienia przeciwko S. pneumoniae, N. meningitidis i H. influenzae typu b znacząco zmniejszyły częstość występowania bakteryjnego zapalenia opon mózgowych w populacjach z wysokim odsetkiem zaszczepienia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl