zapalenie mózgu poinfekcyjne

Zapalenie mózgu poinfekcyjne (encephalitis postinfectiosa) to stan zapalny tkanki mózgowej, który rozwija się jako odpowiedź immunologiczna na przebytą wcześniej infekcję. W przeciwieństwie do zapalenia mózgu wywołanego bezpośrednim zakażeniem tkanki nerwowej przez patogen, w zapaleniu poinfekcyjnym dochodzi do autoimmunologicznej reakcji, w której układ odpornościowy błędnie atakuje struktury mózgu.

Najczęstszymi czynnikami wywołującymi to schorzenie są wirusy, szczególnie odra, świnka, różyczka oraz wirus Epsteina-Barr. Zapalenie poinfekcyjne może również wystąpić po infekcjach bakteryjnych czy po szczepieniach. Typowo pojawia się 1-2 tygodnie po pierwotnej infekcji, gdy objawy choroby podstawowej już ustąpiły.

Obraz kliniczny charakteryzuje się nagłym początkiem, z takimi objawami jak bóle głowy, gorączka, senność, zaburzenia świadomości, napady drgawkowe czy deficyty neurologiczne. W badaniach obrazowych obserwuje się zwykle zmiany demielinizacyjne, a w płynie mózgowo-rdzeniowym pleocytozę limfocytarną i podwyższony poziom białka.

Leczenie opiera się głównie na stosowaniu kortykosteroidów w celu redukcji stanu zapalnego oraz leczeniu objawowym. W cięższych przypadkach stosuje się dożylne immunoglobuliny lub plazmaferezę. Rokowanie jest zazwyczaj lepsze niż w przypadku zapalenia mózgu wywołanego bezpośrednią infekcją, jednak mogą wystąpić trwałe powikłania neurologiczne, szczególnie u dzieci.