przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników

Przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników (POF, Premature Ovarian Failure) to stan kliniczny definiowany jako utrata funkcji jajników przed 40. rokiem życia. Charakteryzuje się on wtórnym brakiem miesiączki trwającym co najmniej 4 miesiące, podwyższonym stężeniem gonadotropin (FSH >25 IU/l) oraz obniżonym poziomem estradiolu w surowicy krwi.

Etiologia POF jest różnorodna i obejmuje czynniki genetyczne (np. zespół Turnera, zespół łamliwego chromosomu X), autoimmunologiczne, jatrogeniczne (po chemioterapii, radioterapii), infekcyjne oraz idiopatyczne. W około 50-90% przypadków przyczyna pozostaje nieznana. Częstość występowania POF wynosi około 1% kobiet przed 40. rokiem życia.

Objawy kliniczne obejmują zaburzenia miesiączkowania, niepłodność oraz objawy hipoestrogenizmu (uderzenia gorąca, zaburzenia snu, suchość pochwy, obniżenie libido). Długoterminowe konsekwencje POF to zwiększone ryzyko osteoporozy, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń poznawczych.

Diagnostyka POF opiera się na badaniach hormonalnych (FSH, LH, estradiol, AMH), badaniach obrazowych (USG miednicy mniejszej) oraz diagnostyce genetycznej. Leczenie obejmuje hormonalną terapię zastępczą, suplementację wapnia i witaminy D oraz wsparcie psychologiczne. W przypadku planowania ciąży, najskuteczniejszą metodą jest zapłodnienie in vitro z wykorzystaniem komórek jajowych dawczyni.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl