jaskra neowaskularna
Jaskra neowaskularna (JN) to wtórna, agresywna postać jaskry, powstająca w wyniku patologicznego tworzenia się nowych naczyń krwionośnych w kącie przesączania oka. Proces ten prowadzi do blokady odpływu cieczy wodnistej, gwałtownego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i szybkiego uszkodzenia nerwu wzrokowego.
Główne przyczyny JN to niedokrwienne choroby siatkówki, takie jak retinopatia cukrzycowa, zakrzep żyły środkowej siatkówki, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki oraz zaawansowane stadium retinopatii wcześniaków. W odpowiedzi na niedotlenienie tkanek oka dochodzi do produkcji czynników proangiogennych, przede wszystkim VEGF (vascular endothelial growth factor).
Objawy kliniczne obejmują znaczny ból oka, zaczerwienienie, światłowstręt, obniżenie ostrości wzroku oraz bardzo wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe, często przekraczające 40-50 mmHg. Charakterystycznym objawem w badaniu przedmiotowym jest obecność nowych naczyń na tęczówce (rubeosis iridis) oraz w kącie przesączania.
Leczenie JN wymaga podejścia wielokierunkowego. Obejmuje ono obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego za pomocą leków przeciwjaskrowych, iniekcje doszklistkowe inhibitorów VEGF, fotokoagulację laserową siatkówki (PRP) celem likwidacji obszarów niedotlenienia, a w przypadkach opornych – procedury przeciwjaskrowe (trabekulektomia, implanty drenujące) lub metody cyklodestrukcyjne. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Wskazania do stosowania
Fluoresceina sodowa, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml (10%), jest stosowana wyłącznie w diagnostyce okulistycznej, głównie w angiografii fluoresceinowej dna oka oraz ocenie unaczynienia tęczówki. Podanie dożylne umożliwia dynamiczną wizualizację naczyń siatkówki i tęczówki, co jest kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu chorób takich jak retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (w tym forma wysiękowa AMD), zakrzepy naczyń siatkówkowych, zapalenia naczyniówki i siatkówki, nowotwory wewnątrzgałkowe, choroby zapalne tęczówki, obrzęk plamki żółtej oraz jaskra neowaskularna. Preparaty Fluoresceine SERB i Fluorescite zawierają 500 mg fluoresceiny w ampułkach lub fiolkach o objętości 5 ml, co pozwala na precyzyjne dawkowanie i kontrolę podczas badania.
angiografia indocyjaninowa, fluoresceina, jaskra neowaskularna, laseroterapia, naczynia krwionośne siatkówki, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja tęczówki, nowotwór wewnątrzgałkowy, obrzęk plamki żółtej, OCT angiografia, optyczna koherentna tomografia, retinopatia cukrzycowa, sól sodowa fluoresceiny, unaczynienie tęczówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco
Produkt leczniczy Bimatoprost Indoco (0,1 mg/ml, krople do oczu) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak periorbitopatia po zastosowaniu analogu prostaglandyn (PAP), wzmożona pigmentacja tęczówki oraz torbielowaty obrzęk plamki, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, np. bezsoczewkowatością lub jej rzekomą postacią z rozdarciem tylnej torebki soczewki. U pacjentów z przebytymi infekcjami oka (wirusowymi, zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki) istnieje ryzyko nawrotu zmian naciekowych. Należy również zachować ostrożność u osób z chorobami układu oddechowego (POChP, astma) oraz u pacjentów z tendencją do bradykardii lub niedociśnienia tętniczego, gdyż zgłaszano przypadki zaostrzeń i zaburzeń rytmu serca po stosowaniu bimatoprostu. W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie dawki większej niż jedna aplikacja na dobę może osłabiać efekt obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe.
analog prostaglandyny, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowość, bezsoczewkowość rzekoma, blok serca, bradykardia, chlorek benzalkonium, duszność, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem, keratopatia punktowata, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, toksyczna keratopatia wrzodziejąca, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zakażenie opryszczkowe, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka, zmiany naciekowe rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimifree
Stosowanie bimatoprostu 0,3 mg/ml (Bimifree) wiąże się z ryzykiem wystąpienia periorbitopatii po zastosowaniu analogu prostaglandyn (PAP) oraz trwałego wzmożenia pigmentacji tęczówki, co może prowadzić do zaburzeń pola widzenia. U pacjentów z czynnikami ryzyka torbielowatego obrzęku plamki, takimi jak bezsoczewkowatość czy bezsoczewkowatość rzekoma, konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu postaci wielodawkowej bez środka konserwującego. Ponadto, u pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka (np. HSV), zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki, zaleca się regularne monitorowanie stanu klinicznego ze względu na ryzyko nawrotu zmian naciekowych lub zakażeń. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną oraz z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania, co wymaga rozważenia alternatywnych terapii.
astma, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, duszność, hipotensja, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia analogu prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, torbielowaty obrzęk plamki, zakażenie wirusowe oka, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polfilin 100 mg
Polfilin, roztwór do wstrzykiwań zawierający pentoksyfilinę w stężeniu 20 mg/ml (100 mg/5 ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na pentoksyfilinę lub inne pochodne metyloksantyny (teofilina, kofeina, aminofilina) ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i krzyżowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu, gdyż pentoksyfilina może zwiększać ryzyko powikłań krążeniowych i hemodynamicznych. Leku nie należy stosować także u pacjentów z aktywnym, znacznym krwawieniem (np. z przewodu pokarmowego, przy trombocytopenii, zaburzeniach krzepnięcia, ciężkim uszkodzeniu wątroby) oraz u chorych z wylewem do siatkówki, gdzie może nasilać krwawienie i pogarszać stan kliniczny. Każda ampułka 5 ml zawiera 17,7 mg sodu (3,54 mg/ml), co stanowi około 0,9% maksymalnej dobowej dawki sodu zalecanej przez WHO, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
aminofilina, dieta niskosodowa, heparyna, jaskra neowaskularna, klopidogrel, kofeina, krwawienie, krwotok, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na pentoksyfilinę, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność krążenia, pentoksyfilina, pochodna metyloksantyny, retinopatia cukrzycowa proliferacyjna, retinopatia nadciśnieniowa, skaza krwotoczna, teofilina, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wrzód trawienny, wylew do siatkówki, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Jaskra – Zapobieganie i profilaktyka
Jaskra stanowi grupę chorób prowadzących do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i jest jedną z głównych przyczyn ślepoty na świecie. Kluczowe w profilaktyce jest wczesne wykrycie oraz dożywotnie leczenie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP), które zapobiega progresji choroby. Zalecane są regularne badania okulistyczne: co rok lub dwa lata u osób po 40. roku życia, a u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >60 lat, pochodzenie afrykańskie lub latynoskie, historia rodzinna, nadciśnienie oczne, cukrzyca, urazy oczu, długotrwałe stosowanie sterydów) częstsze kontrole. Leczenie obejmuje krople do oczu, leki doustne, terapię laserową i operacje, a ścisłe przestrzeganie zaleceń terapeutycznych jest niezbędne dla skuteczności. Badania wykazały, że obniżenie IOP zmniejsza ryzyko progresji jaskry o 17% (NNT=6), a nowatorskie terapie, takie jak agonisty receptora GLP-1, wykazują obiecujące wyniki w redukcji ryzyka jaskry pierwotnej otwartego kąta o ponad 50% po 3-5 latach stosowania.
agonista receptora GLP-1, badanie okulistyczne, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, gonioskopia, iniekcja anty-VEGF, iniekcja doszklistkowa, jaskra, jaskra neowaskularna, jaskra pierwotna otwartego kąta, jaskra pourazowa, nadciśnienie oczne, nadciśnienie tętnicze, nerw wzrokowy, niedrożność żyły siatkówki, pęknięcie torebki tylnej, przedni odcinek oka, retinopatia cukrzycowa, stres oksydacyjny, utrata wzroku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elymbus
Produkt Elymbus zawierający bimatoprost 0,1 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem rozwoju torbielowatego obrzęku plamki, zwłaszcza w kontekście bezsoczewkowatości lub jej rzekomej postaci z rozdarciem tylnej torebki soczewki. Zgłaszano rzadkie przypadki nawrotu naciekowych zmian rogówki oraz zakażeń oczu, szczególnie u pacjentów z historią ciężkich zakażeń wirusowych (np. opryszczka zwykła), zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki. Elymbus nie był badany u pacjentów z aktywnymi stanami zapalnymi gałki ocznej, jaskrą neowaskularną, zapalną, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania oraz jaskrą wrodzoną, co wymaga ostrożności w tych grupach. Ponadto, stosowanie leku może powodować niepożądany wzrost owłosienia w miejscach kontaktu żelu ze skórą, co podkreśla konieczność prawidłowej aplikacji preparatu.
bezsoczewkowość, bezsoczewkowość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, hirsutyzm, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, opryszczka zwykła, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, torbielowaty obrzęk plamki, zakażenie oka, zakażenie wirusowe oka, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie gałki ocznej, zapalenie tęczówki, zmiany naciekowe rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Retinopatia cukrzycowa – Objawy
Retinopatia cukrzycowa (RC) jest powikłaniem cukrzycy, prowadzącym do uszkodzenia drobnych naczyń siatkówki i stanowi główną przyczynę utraty wzroku u osób w wieku produkcyjnym. Choroba rozwija się stopniowo, początkowo bezobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę. RC dzieli się na nieproliferacyjną (NPDR) i proliferacyjną (PDR) retinopatię, z różnymi stopniami zaawansowania. NPDR charakteryzuje się mikroaneuryzmami, wyciekami i krwotokami, z ryzykiem progresji do PDR wynoszącym od 6% do 52% w ciągu roku, w zależności od stadium. PDR cechuje się neowaskularyzacją, krwotokami do ciała szklistego oraz ryzykiem odwarstwienia siatkówki i trwałej utraty wzroku. Diabetyczny obrzęk plamki żółtej (DME) i niedokrwienie plamki (DMI) są częstymi powikłaniami, prowadzącymi do zaburzeń widzenia centralnego i barwnego. Kontrola glikemii (HbA1c), ciśnienia tętniczego i lipidów jest kluczowa dla spowolnienia progresji choroby.
angiografia fluoresceinowa, ciało szkliste, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 1, jaskra neowaskularna, krwotok do ciała szklistego, naczynie krwionośne siatkówki, neowaskularyzacja, nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa, NPDR, obrzęk plamki żółtej, OCT, odwarstwienie siatkówki, optyczna koherentna tomografia, PDR, plamka żółta, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, retinopatia cukrzycowa, siatkówka oka, skotoma, widzenie nocne, zaburzenie widzenia kolorów - Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bimatoprost, analog prostaglandyn stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia ocznego, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko wystąpienia trwałej pigmentacji tęczówki, obserwowanej u 1,5% pacjentów po 12 miesiącach stosowania 0,3 mg/ml. Zmiana barwy tęczówki jest spowodowana zwiększoną zawartością melaniny, a nie wzrostem liczby melanocytów, i może pojawić się po kilku miesiącach lub latach terapii. Należy również zwrócić uwagę na periorbitopatię (PAP), objawiającą się m.in. pogłębieniem bruzdy powiekowej, opadaniem powieki i zanikiem tkanki tłuszczowej okołogałkowej, która może mieć charakter trwały i wpływać na pole widzenia. Inne zmiany to nadmierny wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz pigmentacja tkanek okołogałkowych, z reguły odwracalne. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. bezsoczewkowość, pseudofakia z rozdarciem tylnej torebki soczewki, wcześniejsze zabiegi wewnątrzgałkowe, niedrożność naczyń żylnych siatkówki, retinopatia cukrzycowa) istnieje ryzyko torbielowatego obrzęku plamki, co wymaga ostrożności i monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog prostaglandyny, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowość, bimatoprost, blok serca, bradykardia, bruzda powiekowa, hipotensja, jaskra, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, melanocyt, nadciśnienie oczne, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, retinopatia cukrzycowa, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zapalenie wewnątrzgałkowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco
Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml, stosowany jako krople do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i specyficzne przeciwwskazania. Należy poinformować pacjentów o ryzyku periorbitopatii związanej z analogami prostaglandyn (PAP) oraz o możliwym nasileniu pigmentacji tęczówki, które mogą być trwałe i wpływać na pole widzenia. Rzadko (≥1/1000 do <1/100) obserwowano torbielowaty obrzęk plamki, zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub bezsoczewkowatością rzekomą, co wymaga ścisłego monitorowania. U pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka, zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie bimatoprostu powinno być prowadzone z dużą ostrożnością. Lek nie jest zalecany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, czy z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania ze względu na brak danych klinicznych.
astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, bradykardia, chlorek benzalkonium, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, podrażnienie oka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny gałki ocznej, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wrzodziejący ubytek rogówki, zakażenie opryszczkowe, zakażenie wirusowe oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizibim
Lek Vizibim zawierający bimatoprost w stężeniu 0,3 mg/ml, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia periorbitopatii po zastosowaniu analogów prostaglandyn (PAP) oraz trwałego wzrostu pigmentacji tęczówki. Zgłaszano rzadkie przypadki torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100), zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub jej rzekomą postacią z rozdarciem tylnej torebki soczewki. Ponadto, u osób z przebytymi zakażeniami wirusowymi oka, zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa u pacjentów z różnymi formami jaskry (neowaskularna, zapalna, wrodzona, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania). Należy również zwrócić uwagę na ryzyko niezamierzonego wzrostu owłosienia w miejscach kontaktu roztworu ze skórą, co podkreśla konieczność precyzyjnego stosowania leku.
analog prostaglandyn, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, naciek rogówki, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk plamki, opryszczka, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, uszkodzenie nabłonka rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimican
Produkt leczniczy Bimican zawierający bimatoprost 0,3 mg/ml wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem obrzęku plamki (np. bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma) oraz u osób z historią zakażeń oczu (wirusowe zakażenia, zapalenie błony naczyniowej, tęczówki). Należy poinformować pacjentów o możliwych działaniach niepożądanych, takich jak periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn (PAP), trwała pigmentacja tęczówki oraz ryzyko torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100). Produkt nie był badany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania oraz u osób z upośledzoną czynnością oddechową i niektórymi schorzeniami kardiologicznymi (blok serca cięższy niż I stopnia, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca).
bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, hirsutyzm, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, miękkie soczewki kontaktowe, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, torbielowaty obrzęk plamki, upośledzona czynność oddechowa, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wirusowe zakażenie oka, zakażenie oka, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiany naciekowe rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Epidemiologia
Ektropion powieki, najczęściej dolnej, charakteryzuje się wywinięciem brzegu powieki na zewnątrz, co prowadzi do braku kontaktu z gałką oczną. Częstość występowania ektropionu wzrasta wraz z wiekiem, osiągając 16,7-17% u osób powyżej 80 lat, a inwolucyjny ektropion dotyka 2-3% populacji senioralnej. Czynniki ryzyka obejmują podeszły wiek, nadciśnienie tętnicze (zwiększające ryzyko o 46-50%), dyslipidemię (45-46%), cukrzycę, palenie tytoniu, udar mózgu oraz choroby autoimmunologiczne reumatyczne (zwiększające ryzyko o 43-90%). Ektropion wiąże się z lokalnymi chorobami zapalnymi powiek, takimi jak blepharitis (OR 4,25-4,66), gradówka (OR 2,94-3,01), jęczmień (OR 2,26-2,27) oraz zapalenie skóry powiek (OR 1,69-2,46). Ponadto, choroby powierzchni oka, jak przewlekłe zapalenie spojówek (OR 2,89-3,49) i skrzydlik (OR 2,21-2,48), również zwiększają ryzyko rozwoju ektropionu. Lokalny niedobór immunologiczny w obrębie powiek, manifestujący się zmniejszeniem populacji limfocytów CD4, CD8 i CD1, może upośledzać odpowiedź immunologiczną i sprzyjać patogenezie schorzenia.
badanie w lampie szczelinowej, cukrzyca, czerniak tęczówki, dyslipidemia, ektropion, ektropion bliznowaty, ektropion inwolucyjny, ektropion porażenny, gradówka, jaskra neowaskularna, jęczmień, nadciśnienie tętnicze, niedobór immunologiczny, niedrożność żyły środkowej siatkówki, nieprawidłowe położenie powieki, nieprawidłowe ustawienie rzęs, przewlekłe zapalenie spojówek, skrzydlik, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, udar mózgu, zakażenie HPV, zapalenie brzegów powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry powiek