cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa (gestational diabetes mellitus, GDM) to zaburzenie tolerancji węglowodanów, które pojawia się lub jest po raz pierwszy rozpoznawane w czasie ciąży. Stan ten dotyka około 3-20% ciężarnych kobiet, w zależności od populacji i stosowanych kryteriów diagnostycznych.

Patofizjologia cukrzycy ciążowej wiąże się z fizjologiczną insulinoopornością rozwijającą się w II i III trymestrze ciąży, spowodowaną działaniem hormonów łożyskowych (m.in. laktogenu łożyskowego, progesteronu, kortyzolu). U kobiet predysponowanych do zaburzeń metabolizmu glukozy, trzustka nie jest w stanie zwiększyć wydzielania insuliny w stopniu kompensującym tę insulinooporność.

Diagnostyka GDM opiera się na wykonaniu testu obciążenia glukozą (75g OGTT) między 24. a 28. tygodniem ciąży, a w przypadku czynników ryzyka – już podczas pierwszej wizyty prenatalnej. Według kryteriów WHO, GDM rozpoznaje się, gdy stężenie glukozy na czczo wynosi ≥92 mg/dl (5,1 mmol/l), po 1h ≥180 mg/dl (10,0 mmol/l) lub po 2h ≥153 mg/dl (8,5 mmol/l).

Leczenie cukrzycy ciążowej obejmuje przede wszystkim modyfikację stylu życia: dietę z ograniczeniem węglowodanów prostych i regularną aktywność fizyczną. U około 10-20% pacjentek konieczne jest włączenie insulinoterapii. Doustne leki przeciwcukrzycowe nie są zalecane jako leczenie pierwszego rzutu, choć metformina jest stosowana w wybranych przypadkach.

Nieleczona cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko powikłań zarówno dla matki (stan przedrzucawkowy, poród operacyjny), jak i dla płodu (makrosomia, dystocja barkowa, hipoglikemia noworodkowa). Kobiety z przebytą cukrzycą ciążową mają 7-krotnie wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości, dlatego wymagają regularnych kontroli po porodzie.