kanaliki zębinowe
Kanaliki zębinowe (tubule zębinowe) to mikroskopijne kanały przebiegające przez całą grubość zębiny, od granicy z miazgą zęba do połączenia szkliwno-zębinowego. Ich średnica wynosi od 1 do 5 mikrometrów, przy czym są szersze w pobliżu miazgi i zwężają się w kierunku obwodowym.
W kanalikach zębinowych znajdują się wypustki odontoblastów (tzw. włókna Tomesa) oraz płyn zębinowy, który stanowi filtrowany osocze krwi. Kanaliki te umożliwiają transport substancji odżywczych z miazgi do zębiny oraz przewodzenie bodźców czuciowych, co odpowiada za wrażliwość zębiny na różne bodźce termiczne i mechaniczne.
Gęstość kanalików zębinowych jest różna w zależności od lokalizacji – przy miazdze wynosi około 65 000 na mm², natomiast przy granicy szkliwno-zębinowej zmniejsza się do około 15 000 na mm². W procesie starzenia się oraz w odpowiedzi na bodźce patologiczne (np. próchnicę) może dochodzić do obliteracji kanalików, co prowadzi do powstawania zębiny sklerotycznej.
Znajomość budowy i funkcji kanalików zębinowych ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w leczeniu nadwrażliwości zębiny, gdzie stosuje się preparaty blokujące światło kanalików, a także w procedurach adhezyjnych w stomatologii zachowawczej, gdzie system kanalików wpływa na skuteczność wiązania materiałów kompozytowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluormex 133 mg/g
Fluormex to płyn stomatologiczny zawierający aminofluorki w stężeniu 133 mg/g, co odpowiada 10 mg czynnego fluoru (10 000 ppm) na 1 g preparatu. Preparat klasyfikowany jest jako środek zapobiegający próchnicy (kod ATC: A01AA30). Mechanizm działania opiera się na wielokierunkowym wpływie na tkanki zęba i środowisko jamy ustnej. Aminofluorki obniżają napięcie powierzchniowe tkanek zęba, co ogranicza adhezję i kolonizację bakterii, zmniejszając tworzenie płytki nazębnej. Dodatkowo blokują kanaliki zębinowe przez tworzenie mikroziarnistości fluorku wapnia, co redukuje nadwrażliwość zębów poprzez ograniczenie transmisji bodźców do miazgi. Fluor wchodzi w reakcję z hydroksyapatytami szkliwa, tworząc fluoroapatyty o mniejszej rozpuszczalności w środowisku kwaśnym, co chroni szkliwo i zębinę przed działaniem kwasów bakteryjnych.
aminofluorek, bakterie próchnicotwórcze, biofilm bakteryjny, bodźce termiczne, fluorek wapnia, fluoroapatyt, fluoryzacja, hydroksyapatyt, jon fluorkowy, kanaliki zębinowe, miazga zęba, nadwrażliwość zębiny, płytka bakteryjna, płytka nazębna, preparat stomatologiczny, proces próchnicowy, próchnica, profilaktyka próchnicy, przewód pokarmowy, remineralizacja szkliwa, szkliwo zęba - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluormex (33,19 mg + 22,1 mg)/g
Fluormex to żel do kontaktowej fluoryzacji zębów, zawierający aminofluorki (33,19 mg/g) oraz sodu fluorek (22,1 mg/g), co odpowiada 12,5 mg aktywnego fluoru na gram preparatu (12 500 ppm). Preparat wykazuje galaretowatą konsystencję, jest bezbarwny lub jasnożółty, o miętowym smaku i zapachu. Wskazany jest przede wszystkim w profilaktyce próchnicy, niedorozwoju twardych tkanek zębów, terapii nadwrażliwości szyjek zębowych oraz leczeniu odwapnień szkliwa. Fluormex wspomaga remineralizację szkliwa i zębiny, tworząc depozyty fluorkowo-wapniowe, co zwiększa odporność mechaniczną i zmniejsza przepuszczalność kanalików zębinowych. Preparat jest także zalecany do stosowania na powierzchnie zębów narażone na ścieranie przez elementy protetyczne i ortodontyczne oraz po korekcie zgryzu urazowego.
aminofluorek, bakterie próchnicotwórcze, fluorek sodu, fluoroza, fluoryzacja kontaktowa, kanaliki zębinowe, leczenie ortodontyczne, mineralizacja zębów, nadwrażliwość szyjek zębowych, niedorozwój twardych tkanek zębów, odwapnienie szkliwa, parahydroksybenzoesan, płytka nazębna, profilaktyka próchnicy zębów, reakcja alergiczna, remineralizacja zębów, starcie zębów, zgryz urazowy - Leksykon substancji czynnych
Aminofluorek – Właściwości farmakodynamiczne
Aminofluorek, obecny w żelu Elmex w postaci Olafluru (30,32 mg/g) i Dectafluru (2,87 mg/g) oraz fluorku sodu (22,1 mg/g), dostarcza łącznie 12,5 mg fluoru na gram preparatu. Jego działanie przeciwpróchnicze opiera się na trzech mechanizmach: zwiększeniu odporności szkliwa na kwasy, hamowaniu bakteryjnego metabolizmu węglowodanów oraz wspomaganiu remineralizacji wczesnych zmian próchnicowych. Unikalna budowa chemiczna aminofluorku, łącząca hydrofobową resztę alkilową z hydrofilową grupą aminową, nadaje mu właściwości powierzchniowo czynne, co przekłada się na dłuższą retencję jonów fluorkowych w jamie ustnej, efektywne nawilżanie koron zębów oraz szybkie wbudowywanie fluorku w strukturę szkliwa i tworzenie ochronnej warstwy fluorku wapnia. Dodatkowo aminofluorek wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne, hamując produkcję kwasów przez bakterie płytki nazębnej przez kilka godzin.
aminofluorek, dectaflur, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpróchnicze, fluorek sodu, fluorek wapnia, kanaliki zębinowe, odsłonięta zębina, olaflur, płytka nazębna, próchnica początkowa, profilaktyka próchnicy, remineralizacja zmian próchnicowych, substancja powierzchniowo czynna, zapobieganie próchnicy