przewlekłe zapalenie miednicy mniejszej
Przewlekłe zapalenie miednicy mniejszej (PZMP, ang. chronic pelvic inflammatory disease, PID) to długotrwały stan zapalny obejmujący narządy rozrodcze kobiety, w tym macicę, jajowody i jajniki. Rozwija się najczęściej jako następstwo ostrego zapalenia miednicy nieleczonego lub niedoleczonego, przechodząc w fazę przewlekłą, utrzymującą się powyżej 6 miesięcy.
Główną przyczyną przewlekłego zapalenia miednicy mniejszej są zakażenia bakteryjne, głównie Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae, a także bakterie beztlenowe i mykoplazmy. Czynnikami ryzyka są częsta zmiana partnerów seksualnych, niewłaściwie przeprowadzane zabiegi wewnątrzmaciczne oraz wcześniejsze epizody ostrego zapalenia narządów miednicy mniejszej.
Objawy PZMP obejmują przewlekły, tępy ból w dole brzucha i okolicy krzyżowej, dyspareunia (ból podczas stosunku), nieprawidłowe krwawienia maciczne, upławy oraz dolegliwości ze strony układu moczowego. Pacjentki mogą również doświadczać ogólnego osłabienia, przewlekłego zmęczenia i subfebrylnej gorączki.
Diagnostyka opiera się na badaniu podmiotowym, przedmiotowym (z charakterystyczną bolesnością przy poruszaniu szyjką macicy), badaniach laboratoryjnych (podwyższone markery stanu zapalnego), badaniach obrazowych (USG, MRI miednicy), a także posiewach mikrobiologicznych wydzieliny z szyjki macicy i pochwy. W niektórych przypadkach konieczna jest laparoskopia diagnostyczna.
Leczenie przewlekłego zapalenia miednicy mniejszej wymaga długotrwałej antybiotykoterapii celowanej (na podstawie antybiogramu) lub empirycznej, obejmującej szerokie spektrum patogenów. Istotne jest również leczenie przeciwzapalne, fizykoterapia i rehabilitacja. W przypadkach powikłanych, z obecnością ropni czy zrostów, może być konieczna interwencja chirurgiczna.
Powikłania nieleczonego PZMP obejmują niepłodność (z powodu uszkodzenia jajowodów), zwiększone ryzyko ciąży ektopowej, przewlekły zespół bólowy miednicy mniejszej oraz zrosty wewnątrzotrzewnowe. Profilaktyka obejmuje edukację seksualną, stosowanie barierowych metod antykoncepcji oraz wczesne rozpoznawanie i leczenie ostrych stanów zapalnych narządów miednicy mniejszej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bóle menstruacyjne – Objawy
Bóle menstruacyjne (dysmenorrhea) to skurczowe lub pulsujące dolegliwości bólowe w podbrzuszu, występujące przed i w trakcie miesiączki, dotykające około 60% kobiet miesiączkujących. Wyróżnia się bóle pierwotne, pojawiające się bez patologii narządów rodnych, rozpoczynające się zwykle 6-12 miesięcy po menarche, oraz wtórne, będące wynikiem schorzeń takich jak endometrioza, mięśniaki macicy, adenomioza czy przewlekłe stany zapalne. Typowy przebieg pierwotnych bólów obejmuje rozpoczęcie 24-48 godzin przed krwawieniem, szczyt intensywności w pierwszych 24 godzinach i ustępowanie w ciągu 2-3 dni. Wtórne bóle charakteryzują się wcześniejszym początkiem, dłuższym trwaniem i nasilaniem się z czasem. Mechanizm bólu wiąże się z podwyższonym poziomem prostaglandyn, które indukują silne skurcze macicy, prowadząc do niedotlenienia mięśnia i bólu. Nasilenie bólu może być różne, od łagodnego dyskomfortu po ból uniemożliwiający funkcjonowanie, często towarzyszą mu objawy takie jak nudności, biegunka, bóle głowy czy zmęczenie.
adenomioza, badania obrazowe, badanie ginekologiczne, cykl owulacyjny, dysmenorrhea, dyspareunia, endometrioza, endometrium, krwawienie międzymiesiączkowe, laparoskopia, miednica mniejsza, mięśniaki macicy, mięśniówka macicy, niedotlenienie tkanki, obfite miesiączki, pierwotne bóle menstruacyjne, prostaglandyny, przewlekłe zapalenie miednicy mniejszej, skrzepy krwi, skurcze macicy, stenoza szyjki macicy, torbiel jajnika, wtórne bóle menstruacyjne, wydzielina z pochwy, wyściółka macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Bolesne współżycie (dyspareunia) – Diagnostyka i diagnoza
Dyspareunia to nawracający lub utrzymujący się ból narządów płciowych pojawiający się przed, w trakcie lub po stosunku, dotykający do 75% kobiet w różnych okresach życia. Kluczowa jest szczegółowa diagnostyka obejmująca wywiad medyczny i seksualny, ocenę charakteru, lokalizacji (powierzchowna vs głęboka), czasu trwania i nasilenia bólu oraz badanie fizykalne z oceną narządów płciowych zewnętrznych i wewnętrznych. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać m.in. pochwicę, atrofie pochwy, endometriozę, infekcje, dysfunkcje mięśni dna miednicy oraz czynniki psychologiczne. W diagnostyce pomocne są badania obrazowe (USG, MRI), laboratoryjne (posiewy, badania hormonalne) oraz procedury inwazyjne jak laparoskopia. DSM-5 łączy pochwicę i dyspareunię w zaburzenie bólu/penetracji narządów płciowych i miednicy, z kryteriami obejmującymi objawy utrzymujące się co najmniej 6 miesięcy i powodujące znaczny dystres.
adenomioza, atrofia pochwy, bakteryjne zapalenie pochwy, drożdżyca pochwy, dysfunkcja mięśni dna miednicy, dyspareunia, dyspareunia głęboka, dyspareunia pierwotna, dyspareunia powierzchowna, dyspareunia wtórna, endometrioza, infekcja dróg moczowo-płciowych, mięśniaki macicy, napięcie mięśni dna miednicy, obniżenie macicy, pochwica, przewlekłe zapalenie miednicy mniejszej, suchość pochwy, torbiel jajnika, USG miednicy, vulvodynia, zapalenie przedsionka pochwy, zespół bolesnego pęcherza, zrosty miednicy