rak jelita grubego i odbytnicy
Rak jelita grubego i odbytnicy (colorectal cancer, CRC) to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka jelita grubego, który może rozwijać się w okrężnicy, zgięciu esiczo-odbytniczym lub odbytnicy. Jest to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych na świecie, zajmujący trzecie miejsce pod względem zachorowalności u mężczyzn i drugie u kobiet.
Etiopatogeneza CRC obejmuje czynniki genetyczne (zespoły dziedziczne jak zespół Lyncha czy FAP) oraz środowiskowe (dieta bogata w czerwone mięso, uboga w błonnik, otyłość, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu). Większość przypadków (ok. 70-80%) to raki sporadyczne, rozwijające się na podłożu sekwencji gruczolak-rak, co podkreśla znaczenie badań przesiewowych.
Diagnostyka obejmuje kolonoskopię z pobraniem wycinków (złoty standard), badania obrazowe (TK, MRI, PET-CT) służące do oceny zaawansowania oraz badania laboratoryjne (CEA, CA 19-9). Klasyfikacja TNM stanowi podstawę określenia stopnia zaawansowania i wyboru optymalnej strategii terapeutycznej.
Leczenie raka jelita grubego i odbytnicy jest multidyscyplinarne. Obejmuje chirurgię radykalną (często laparoskopową), radioterapię (szczególnie w raku odbytnicy), chemioterapię oraz leczenie celowane (przeciwciała monoklonalne, inhibitory kinaz). Coraz większe znaczenie mają terapie immunologiczne, zwłaszcza w przypadkach z niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H).
Pięcioletnie przeżycie zależy od stopnia zaawansowania i waha się od ponad 90% w stadium I do poniżej 15% w stadium IV z przerzutami odległymi. Programy badań przesiewowych (krew utajona w kale, kolonoskopia) pozwalają na wczesne wykrycie zmian przedrakowych lub raka we wczesnym stadium, co znacząco poprawia rokowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan Accord 20 mg/ml
Preparat Irinotecan Accord (irynotekan chlorowodorek trójwodny, 20 mg/ml) jest wskazany w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym, a także z cetuksymabem lub bewacyzumabem w zależności od statusu molekularnego nowotworu (ekspresja EGFR, brak mutacji RAS). Lek stosowany jest w pierwszej linii u pacjentów wcześniej nieleczonych oraz w terapii po niepowodzeniu leczenia opartego na 5-fluorouracylu lub irynotekanie. Dawkowanie preparatu jest indywidualizowane, dostępne w fiolkach o zawartości od 40 mg do 1000 mg, a lek wymaga rozcieńczenia przed infuzją dożylna. Preparat ma pH 3,0–3,8 i osmolalność 270–330 mOsmol/kg, co należy uwzględnić podczas przygotowania.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, chemioterapia, choroba przerzutowa, działanie niepożądane, efekt antyangiogenny, ekspresja EGFR, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, komórka nowotworowa, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, leczenie onkologiczne, lek przeciwnowotworowy, monoterapia, mutacja RAS, nietolerancja fruktozy, progresja choroby, prolek, przerzutowy rak jelita grubego, rak jelita grubego i odbytnicy, receptor EGFR, roztwór do infuzji, schemat wielolekowy, skala ECOG, skala Karnofsky’ego, terapia przeciwnowotworowa, toksyczność, wydolność narządowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Capecitabinum Glenmark, zawierający kapecytabinę, jest stosowany w leczeniu nowotworów przewodu pokarmowego oraz raka piersi. W onkologii jelita grubego i odbytnicy lek znajduje zastosowanie w terapii uzupełniającej po resekcji raka okrężnicy w stadium III (stadium C według Dukesa) oraz w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego i odbytnicy. W zaawansowanym raku żołądka kapecytabina jest podawana jako leczenie pierwszego rzutu w skojarzeniu z pochodnymi platyny (cisplatyna, oksaliplatyna). W raku piersi lek stosuje się w terapii skojarzonej z docetakselem u pacjentek z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi po wcześniejszym leczeniu antracyklinami, a także w monoterapii po niepowodzeniu leczenia taksanami lub gdy dalsze stosowanie antracyklin jest przeciwwskazane.
antracykliny, cisplatyna, dawka kumulacyjna, dieta niskosodowa, docetaksel, doksorubicyna, kapecytabina, kardiologiczne działania niepożądane, klasyfikacja Dukesa, leczenie cytotoksyczne, leczenie uzupełniające, miejscowo zaawansowany rak piersi, monoterapia, nietolerancja laktozy, nowotwór, paklitaksel, pochodne platyny, przerzuty raka piersi, rak jelita grubego i odbytnicy, rak okrężnicy, rak piersi, rak żołądka, rozsiany rak piersi, tabletka powlekana, taksany, zaawansowany rak żołądka