kapecytabina
Kapecytabina to doustny prolek fluoropirymidynowy, który ulega enzymatycznej konwersji do 5-fluorouracylu (5-FU) w tkance guza. Po podaniu doustnym kapecytabina jest absorbowana w przewodzie pokarmowym i metabolizowana w wątrobie przez karboksyloesterazę do 5′-deoksy-5-fluorocytydyny, a następnie do 5′-deoksy-5-fluorourydyny. Ostatni etap konwersji do aktywnego 5-FU zachodzi głównie w tkankach nowotworowych za pośrednictwem enzymu fosforylazy tymidynowej, co zwiększa selektywność działania leku wobec komórek nowotworowych.
W praktyce klinicznej kapecytabina jest stosowana w leczeniu różnych typów nowotworów, w tym raka jelita grubego, raka żołądka i raka piersi. Lek wykazuje skuteczność zarówno w terapii adjuwantowej po zabiegach chirurgicznych, jak i w leczeniu choroby zaawansowanej i przerzutowej. Kapecytabina może być stosowana w monoterapii lub w schematach wielolekowych, często w połączeniu z oksaliplatyną, irynotekanem lub terapiami celowanymi.
Profil działań niepożądanych kapecytabiny obejmuje głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie oraz zaburzenia hematologiczne. Dostosowanie dawki jest często konieczne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, a monitorowanie parametrów laboratoryjnych podczas terapii jest istotnym elementem opieki nad pacjentem. Typowy schemat dawkowania obejmuje podawanie leku dwa razy dziennie przez 14 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Profil bezpieczeństwa kapecytabiny, oparty na danych klinicznych od ponad 3000 pacjentów, wykazuje spójność w monoterapii raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) obejmują zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, osłabienie oraz jadłowstręt. Często (1-10%) występują kardiotoksyczność manifestująca się zaburzeniami funkcji mięśnia sercowego, nasilenie zaburzeń czynności nerek, neutropenia i trombocytopenia. Rzadziej (0,1-1%) obserwuje się powikłania zakrzepowo-zatorowe, a reakcje nadwrażliwości zdarzają się bardzo rzadko (0,01-0,1%). Szczegółowa analiza danych z trzech dużych badań klinicznych (M66001, SO14695, SO14796) potwierdza te częstości i charakterystykę działań niepożądanych.
anemia, biegunka, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, jadłowstręt, kapecytabina, kardiotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, odwodnienie i zaburzenie elektrolitowe, ostra niewydolność nerek, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi z przerzutami, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica i zatorowość, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Przedawkowanie kapecytabiny, stosowanej w terapii przeciwnowotworowej, prowadzi do poważnych powikłań obejmujących głównie przewód pokarmowy i układ krwiotwórczy. Objawy kliniczne to nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą skutkować odwodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi i wstrząsem. Kluczowym zagrożeniem jest mielosupresja manifestująca się neutropenią, trombocytopenią i anemią, co zwiększa ryzyko zakażeń, krwawień i niedotlenienia tkanek. Wartości parametrów hematologicznych wymagają ścisłego monitorowania, a leczenie obejmuje kompleksową terapię podtrzymującą, w tym nawodnienie dożylne, korektę elektrolitów, leki przeciwwymiotne i przeciwbiegunkowe oraz ochronę błon śluzowych.
anemia, antagonista 5-HT3, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, inhibitor pompy protonowej, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek cytotoksyczny, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, mielosupresja, neutropenia, odwodnienie, parametry wątrobowe, preparat krwiopochodny, terapia przeciwnowotworowa, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie błon śluzowych - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne kapecytabiny wykazały charakterystyczną dla fluoropirymidyn toksyczność obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, obserwowaną u małp Cynomolgus i myszy po wielokrotnym podaniu doustnym. Objawy te, w tym zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, były odwracalne po zaprzestaniu terapii. W zakresie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp wywołało wydłużenie odstępów PR i QT, natomiast podanie doustne w dawce 1379 mg/m²/dobę nie skutkowało takimi zaburzeniami. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, komórki ssaków, limfocyt ludzki, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dermatologiczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krwiotwórczy, wpływ na płodność, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedawkowanie – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Przedawkowanie kapecytabiny (produkt Capecitabine LEK-AM, 500 mg/tabletka) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zapalenie śluzówek, krwawienia) oraz hematologicznymi (pancytopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Objawy te mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, odwodnienia, ryzyka infekcji i krwotoków, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii, zwłaszcza przy zahamowaniu czynności szpiku kostnego. Monitorowanie obejmuje regularne badania morfologii krwi, ocenę funkcji nerek i wątroby, kontrolę stanu nawodnienia oraz obserwację błon śluzowych i objawów krwawienia.
antagonista 5-HT3, antybiotyk o szerokim spektrum, biegunka, błona śluzowa przewodu pokarmowego, czynnik wzrostu G-CSF, funkcja nerek i wątroby, indeks terapeutyczny, interwencja endoskopowa, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, małopłytkowość, masywny krwotok, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, nudności, oddział intensywnej terapii, pancytopenia, powierzchnia ciała pacjenta, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przewód pokarmowy, równowaga elektrolitowa, toksyczność, transfuzja preparatów krwiopochodnych, układ krwiotwórczy, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie śluzówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabine Glenmark 500 mg
Analiza danych klinicznych obejmująca ponad 3000 pacjentów stosujących kapecytabinę w monoterapii i terapii skojarzonej wykazała spójny profil bezpieczeństwa leku, szczególnie w leczeniu raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w terapii uzupełniającej raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (NDL) to zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, jadłowstręt, kardiotoksyczność, nasilenie dysfunkcji nerek u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami oraz zakrzepica i zatorowość. Częstość występowania NDL klasyfikowana jest według standardowego systemu: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Szczegółowa analiza na podstawie trzech dużych badań klinicznych (M66001, SO14695, SO14796) z udziałem ponad 1900 pacjentów pozwoliła na precyzyjne określenie i uporządkowanie NDL według układów narządowych i częstości występowania.
białkomocz, biegunka, cholestatyczne zapalenie wątroby, dusznica bolesna, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza jamy ustnej, kapecytabina, kardiotoksyczność, krwiomocz, leukoencefalopatia toksyczna, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, rak jelita grubego z przerzutami, rak piersi z przerzutami, toczeń rumieniowaty skórny, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica i zatorowość, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Kapecytabina, będąca prolekiem 5-fluorouracylu (5-FU), wykazuje selektywne działanie cytotoksyczne dzięki aktywacji przez fosforylazę tymidynową, enzym występujący w wyższych stężeniach w tkankach nowotworowych. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy DNA i RNA poprzez blokadę metylacji kwasu deoksyurydylowego do tymidylowego, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych, szczególnie szybko dzielących się. W badaniach klinicznych fazy III potwierdzono skuteczność kapecytabiny w monoterapii oraz w skojarzeniu z oksaliplatyną (schemat XELOX) w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy w stadium III, wykazując co najmniej równoważną lub lepszą skuteczność w porównaniu do standardowego schematu 5-FU/leukoworyna (Mayo). Dawki stosowane w badaniach to 1250 mg/m² pc. kapecytabiny dwa razy na dobę przez 14 dni w cyklach trzytygodniowych oraz 1000 mg/m² pc. w schemacie XELOX z oksaliplatyną 130 mg/m² pc. iv.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, całkowity czas przeżycia, cytostatyk, działanie cytotoksyczne, FOLFOX-4, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, kwas deoksyrybonukleinowy, leczenie skojarzone, leczenie uzupełniające, leukoworyna, odsetek odpowiedzi, oksaliplatyna, prekursor leku, progresja choroby, przeżycie bez choroby, przeżycie bez nawrotu, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, schemat Mayo, synteza RNA, XELOX - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml
Irynotekan (Irinotecan SUN, 1,5 mg/ml) jest cytotoksycznym lekiem stosowanym głównie w terapii zaawansowanych nowotworów jelita grubego i odbytnicy. W leczeniu pierwszego rzutu u pacjentów bez wcześniejszej chemioterapii stosuje się go w skojarzeniu z 5-fluorouracylem (5-FU) i kwasem folinowym, z opcją dodania bewacyzumabu w przypadku przerzutowego raka. Alternatywnie, możliwe jest zastosowanie irynotekanu z kapecytabiną, z lub bez bewacyzumabu. W leczeniu opornym na 5-FU irynotekan może być podawany jako monoterapia. Ponadto, u pacjentów z przerzutowym rakiem jelita grubego i odbytnicy, wykazujących ekspresję EGFR i dziki typ genu RAS, irynotekan w połączeniu z cetuksymabem jest wskazany zarówno w pierwszej linii, jak i po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia cytotoksycznego z irynotekanem.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, choroba nowotworowa, choroba przerzutowa, gen RAS typu dzikiego, irynotekan, irynotekan chlorowodorek trójwodny, kapecytabina, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, leczenie onkologiczne, leczenie pierwszego rzutu, lek cytotoksyczny, nietolerancja fruktozy, przerzutowy rak jelita grubego, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, roztwór do infuzji, zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Przedawkowanie kapecytabiny, stosowanej w terapii przeciwnowotworowej, stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych, krwawienia) oraz hematologicznymi (leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) wynikającymi z mielosupresji. Toksyczne działanie leku obejmuje bezpośrednie uszkodzenie błon śluzowych i komórek szpiku kostnego, co prowadzi do zaburzeń wodno-elektrolitowych, odwodnienia oraz ryzyka powikłań infekcyjnych. Warto podkreślić, że nie istnieje swoiste antidotum dla kapecytabiny, a leczenie opiera się na intensywnej terapii podtrzymującej i objawowej, w tym monitorowaniu parametrów życiowych, wyrównywaniu zaburzeń elektrolitowych oraz stosowaniu czynników wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) i preparatów krwiopochodnych.
błona śluzowa żołądka, Capecitabinum Glenmark, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, działanie cytotoksyczne, enterocyt, G-CSF, hematemesis, kapecytabina, klirens leku, leczenie hemostatyczne, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, ośrodek wymiotny, pancytopenia, parametr krzepnięcia, preparat krwiopochodny, upośledzona funkcja nerek, upośledzona funkcja wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Irynotekan – Wskazania do stosowania
Irynotekan jest inhibitorem topoizomerazy I stosowanym przede wszystkim w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy. Mechanizm działania polega na blokowaniu ponownego łączenia pęknięć nici DNA, co prowadzi do apoptozy komórek nowotworowych. Lek dostępny jest w formie koncentratu lub roztworu do infuzji i może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej. W monoterapii irynotekan jest wskazany u pacjentów po niepowodzeniu leczenia schematem zawierającym 5-fluorouracyl. W leczeniu pierwszej linii stosuje się go w połączeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym, z opcjonalnym dodatkiem bewacyzumabu lub kapecytabiny, w zależności od stopnia zaawansowania choroby i obecności przerzutów. Warto podkreślić, że terapia skojarzona z cetuksymabem jest zarezerwowana dla pacjentów z ekspresją EGFR i genem KRAS/RAS typu dzikiego, co wymaga wcześniejszej diagnostyki molekularnej.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, chemioterapia, EGFR, ekspresja receptora EGFR, inhibitor topoizomerazy I, kapecytabina, komórki nowotworowe, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, lek przeciwnowotworowy, rak jelita grubego z przerzutami, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozsiana postać raka jelita grubego, terapia skojarzona, zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały typowe dla fluoropirymidyn objawy toksyczne, głównie dotyczące układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego, które były odwracalne po zakończeniu terapii. Nie zaobserwowano toksyczności wątroby ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach na małpach Cynomolgus stwierdzono zmiany w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie odstępów PR i QT) jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast doustne podawanie nawet w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo w długoterminowym stosowaniu.
atrofia narządów płciowych, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumieranie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan Accord 20 mg/ml
Preparat Irinotecan Accord (irynotekan chlorowodorek trójwodny, 20 mg/ml) jest wskazany w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym, a także z cetuksymabem lub bewacyzumabem w zależności od statusu molekularnego nowotworu (ekspresja EGFR, brak mutacji RAS). Lek stosowany jest w pierwszej linii u pacjentów wcześniej nieleczonych oraz w terapii po niepowodzeniu leczenia opartego na 5-fluorouracylu lub irynotekanie. Dawkowanie preparatu jest indywidualizowane, dostępne w fiolkach o zawartości od 40 mg do 1000 mg, a lek wymaga rozcieńczenia przed infuzją dożylna. Preparat ma pH 3,0–3,8 i osmolalność 270–330 mOsmol/kg, co należy uwzględnić podczas przygotowania.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, chemioterapia, choroba przerzutowa, działanie niepożądane, efekt antyangiogenny, ekspresja EGFR, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, komórka nowotworowa, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, leczenie onkologiczne, lek przeciwnowotworowy, monoterapia, mutacja RAS, nietolerancja fruktozy, progresja choroby, prolek, przerzutowy rak jelita grubego, rak jelita grubego i odbytnicy, receptor EGFR, roztwór do infuzji, schemat wielolekowy, skala ECOG, skala Karnofsky’ego, terapia przeciwnowotworowa, toksyczność, wydolność narządowa - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Właściwości farmakokinetyczne
Kapecytabina jest doustnym prolekiem fluoropirymidynowym, który ulega wieloetapowej przemianie metabolicznej do aktywnego metabolitu 5-fluorouracylu (5-FU). Po podaniu dawki 1250 mg/m² pc. po posiłku, farmakokinetyka wykazuje Cmax dla kapecytabiny na poziomie 4,67 µg/ml, a dla 5-FU 0,95 µg/ml, z Tmax odpowiednio 1,5 h i 2 h. AUC dla 5-FU wynosi 2,03 µg×h/ml, przy czym stężenia 5-FU w guzie jelita grubego są znacząco wyższe niż w tkankach zdrowych (stosunek 3,2) i surowicy (stosunek 21,4), co podkreśla selektywne działanie przeciwnowotworowe. Farmakokinetyka kapecytabiny charakteryzuje się nieliniową zależnością dawka-stężenie aktywnego metabolitu, co ma znaczenie przy modyfikacji dawkowania w przypadku toksyczności. Wiązanie z białkami osocza jest zróżnicowane: kapecytabina 54%, 5′-DFUR 62%, a 5-FU 10%. Okresy półtrwania metabolitów wahają się od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL), a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki w moczu), z dominującym metabolitem wydalanym jako FBAL (57% dawki).
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, biodostępność leku, biotransformacja leku, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, docetaksel, ekspozycja ogólnoustrojowa, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, interakcja farmakokinetyczna, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, okres półtrwania eliminacji, paklitaksel, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, prolek fluoropirymidynowy, skala Karnofsky’ego, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność dla fluoropirymidyn, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnymi zmianami po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast brak było objawów uszkodzenia wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp Cynomolgus powodowało wydłużenie odcinków PR i QT, co nie występowało przy doustnym podaniu 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania na modelu mysim nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe. Wpływ na płodność ujawnił odwracalne zaburzenia u samic i samców myszy, w tym atrofię narządów płciowych u samców po 13 tygodniach terapii.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, poronienie, potencjał mutagenny, resorpcja płodów, śmierć płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomalne, wady wrodzone, zaburzenia płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon substancji czynnych
Irynotekan – Działania niepożądane
Irynotekan, stosowany głównie w terapii zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, który wymaga ścisłego monitorowania i odpowiedniego zarządzania. Do najczęstszych działań niepożądanych należą późna biegunka (występująca około 5. dnia po podaniu, ciężka u 20% pacjentów w monoterapii i 13,1% w terapii skojarzonej), neutropenia (78,7% pacjentów w monoterapii, z ciężką neutropenią u 22,6%, oraz 82,5% w terapii skojarzonej, z ciężką u 9,8%), niedokrwistość (58,7% w monoterapii, 8% z Hb <8 g/dl; 97,2% w terapii skojarzonej) oraz małopłytkowość (7,4% w monoterapii, 32,6% w terapii skojarzonej). Wczesna biegunka, będąca elementem ostrego zespołu cholinergicznego, występuje podczas infuzji lub w ciągu 24 godzin i ustępuje po podaniu atropiny. Ciężkie nudności i wymioty obserwuje się u około 10% pacjentów w monoterapii, a u 2,1-2,8% w terapii skojarzonej. Ponadto, obserwuje się przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak niedrożność jelit, perforacja, zapalenie jelita grubego i reakcje anafilaktyczne.
bewacyzumab, cetuksymab, charakterystyka produktu leczniczego, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, gorączka neutropeniczna, irynotekan, kapecytabina, lek przeciwnowotworowy, loperamid, małopłytkowość, megacolon, neutropenia, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, perforacja jelit, późna biegunka, rak jelita grubego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wczesna biegunka, zakrzepica tętnic, zakrzepowe zapalenie żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zespół cholinergiczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Kapecytabina, fluoropirymidyna stosowana w terapii onkologicznej, wykazuje liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczna jest interakcja z brywudyną, która hamuje dehydrogenazę pirymidynową, prowadząc do znacznego wzrostu toksyczności kapecytabiny i ryzyka zgonu; dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, a przerwy między terapiami powinny wynosić odpowiednio 4 tygodnie po brywudynie i 24 godziny po kapecytabinie. Kapecytabina wpływa na metabolizm pochodnych kumaryny (np. warfaryny), zwiększając AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawki antykoagulantu. Ponadto, konieczne jest monitorowanie stężenia fenytoiny ze względu na ryzyko jej toksyczności oraz redukcja dawki kapecytabiny do 2000 mg/m²/dobę podczas jednoczesnego podawania z kwasem folinowym, interferonem alfa-2a lub radioterapią, aby ograniczyć nasilenie działań niepożądanych.
5-fluorouracyl, allopurynol, bewacyzumab, biegunka, brywudyna, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dehydrogenaza pirymidynowa, działanie niepożądane, fenoprokumon, fenytoina, fluoropirymidyna, hepatotoksyczność, INR, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, interferon alfa, izoenzym 2C9 cytochromu P450, kapecytabina, kwas folinowy, kwas foliowy, lek zobojętniający, maksymalna tolerowana dawka, nudność, odwodnienie, oksaliplatyna, pochodna kumaryny, radioterapia, S-warfaryna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenie krzepnięcia, zatrucie fenytoiną - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kapecytabina, stosowana w preparatach takich jak Capecitabine Glenmark (150 mg i 500 mg), Capecitabine LEK-AM 500 mg oraz Capecitabinum Glenmark (150 mg i 500 mg), wykazuje potencjał do wpływania na zdolności psychomotoryczne pacjentów, co może ograniczać ich sprawność podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, uczucie zmęczenia oraz nudności, mogą zaburzać percepcję przestrzenną, czujność oraz czas reakcji, co klasyfikuje wpływ kapecytabiny na zdolności psychofizyczne jako niewielki do umiarkowanego. W związku z tym konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i monitorowanie indywidualnej reakcji pacjenta, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
Capecitabine Glenmark, Capecitabine LEK-AM, Capecitabinum Glenmark, działanie niepożądane, interakcje lekowe, kapecytabina, nudności, odpowiedzialność zawodowa lekarza, profil bezpieczeństwa, reakcja na lek, schemat dawkowania, sprawność psychofizyczna, uczucie zmęczenia, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Capecitabine Glenmark 500 mg
Capecitabine Glenmark, dostępny w dawkach 150 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest wskazany w leczeniu różnych nowotworów, w tym raka okrężnicy stadium III (Dukes C) w terapii adjuwantowej, raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami oraz zaawansowanego raka żołądka w skojarzeniu z pochodnymi platyny (np. cisplatyna, oksaliplatyna). Ponadto, lek stosowany jest w terapii miejscowo zaawansowanego i rozsianego raka piersi, zarówno w skojarzeniu z docetakselem po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia cytotoksycznego zawierającego antracykliny, jak i w monoterapii u pacjentek po niepowodzeniu taksanów lub gdy dalsze stosowanie antracyklin jest przeciwwskazane. Tabletki 150 mg mają zawartość laktozy 7,640 mg, a 500 mg – 25,470 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antracyklina, badanie laboratoryjne, badanie obrazowe, docetaksel, działanie przeciwnowotworowe, kapecytabina, klasyfikacja Dukesa, leczenie adjuwantowe, leczenie cytotoksyczne, leczenie pierwszego rzutu, leczenie uzupełniające, lek przeciwnowotworowy, miejscowo zaawansowany rak piersi, monoterapia, nietolerancja laktozy, pochodne platyny, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi z przerzutami, rozsiany rak piersi, stadium zaawansowania choroby, tabletka powlekana, taksan, terapia skojarzona, zaawansowany rak żołądka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Navelbine 30 mg
Winorelbina (Navelbine) w postaci kapsułek miękkich, stosowana w dawkach początkowych 60 mg/m²/tydzień, a następnie 80 mg/m²/tydzień, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego z neutropenią (G1-4: 71,5%; G3: 21,8%; G4: 25,9%), leukopenię (G1-4: 70,6%), niedokrwistość (G1-4: 67,4%) oraz małopłytkowość (G1-2: 10,8%). Często obserwuje się także objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (74,7%), wymioty (54,7%), biegunka (49,7%), zaparcia (19%) i zapalenie jamy ustnej (10,4%). Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA i częstości występowania, z najczęstszymi kategoriami dotyczącymi układu krwiotwórczego, metabolizmu oraz ogólnych stanów, w tym zmęczenia (36,7%) i gorączki (13%). Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak posocznica neutropeniczna i zespół SIADH.
ataksja, biegunka, ból mięśni, ból stawów, chemioterapeutyk, cisplatyna, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja grzybicza, kapecytabina, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewydolność serca, nudności, pancytopenia, porażenna niedrożność jelita, posocznica neutropeniczna, rak piersi, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, winorelbina, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia neuromotoryczne, zaburzenia neurosensoryczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Irynotekan – Przeciwwskazania stosowania
Irynotekan jest przeciwnowotworowym lekiem stosowanym głównie w terapii raka jelita grubego, jednak jego podanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują przewlekłe choroby zapalne jelit, niedrożność jelita grubego, nadwrażliwość na irynotekan lub substancje pomocnicze (np. sorbitol 45 mg/ml w preparatach takich jak Irinotecan Eugia, Kabi, medac), stężenie bilirubiny >3× GGN, ciężką niewydolność szpiku kostnego, stan sprawności WHO >2, karmienie piersią oraz jednoczesne stosowanie preparatów ziela dziurawca i żywych atenuowanych szczepionek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko perforacji przewodu pokarmowego oraz ciężkiej mielosupresji, które mogą zagrażać życiu pacjenta.
anemia, bewacyzumab, cetuksymab, działanie niepożądane, enzym UGT1A1, glukuronidacja, interakcja farmakokinetyczna, irynotekan, kapecytabina, karmienie piersią, klasyfikacja WHO, mielosupresja, nadwrażliwość na irynotekan, neutropenia, niedrożność jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nowotwór jelita grubego, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła choroba zapalna jelit, radioterapia miednicy, sorbitol, stężenie bilirubiny, szczepionka atenuowana, terapia skojarzona, trombocytopenia, zespół Gilberta, ziele dziurawca - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Leczenie
Rak odbytnicy wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, obejmującego chirurgię, radioterapię, chemioterapię, terapie celowane oraz immunoterapię, dostosowane do stopnia zaawansowania choroby. Wczesne stadia (0-I) leczy się głównie chirurgicznie, stosując techniki oszczędzające zwieracze, takie jak polipektomia, TEM czy TAMIS. W bardziej zaawansowanych stadiach (II-III) standardem jest neoadjuwantowa chemoradioterapia (radioterapia długoterminowa 5-6 tygodni lub krótkoterminowa 5 dni) z chemioterapią (schematy 5-FU, FOLFOX, FOLFIRI, CAPEOX), a następnie resekcja chirurgiczna (LAR, APR). Total Neoadjuvant Therapy (TNT) łącząca pełną chemioterapię i chemoradioterapię przed operacją wykazuje wyższą skuteczność, z 28% całkowitych odpowiedzi patologicznych. W przypadku całkowitej odpowiedzi klinicznej rozważa się strategię „watch and wait” z intensywnym nadzorem, co pozwala uniknąć operacji u około połowy pacjentów. W leczeniu zaawansowanym i przerzutowym stosuje się terapie celowane (inhibitory VEGF, EGFR, BRAF) oraz immunoterapię, szczególnie u pacjentów z niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H) i defektem naprawy niesparowania (dMMR), gdzie inhibitory punktów kontrolnych (np. dostarlimab) wykazują 100% wskaźnik odpowiedzi.
bewacyzumab, całkowita odpowiedź patologiczna, cetuksymab, chemoradioterapia, dootrzewnowa chemioterapia w hipertermii, dostarlimab, fluorouracyl, immunoterapia, infuzja tętnicza wątrobowa, inhibitor BRAF, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor VEGF, kapecytabina, kolostomia, mutacja BRAF V600E, naciekanie naczyń limfatycznych, naciekanie okołonerwowe, niedobór naprawy niesparowania, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór złośliwy, operacja laparoskopowa, panitumumab, polipektomia, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak odbytnicy, resekcja brzuszno-kroczowa, śródoperacyjna radioterapia, strategia watch and wait, terapia protonowa, wycięcie mezorektum - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i masy adneksem – Leczenie
Leczenie guzów i mas adneksalnych wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego charakterystykę zmiany, jej wielkość, lokalizację, objawy oraz wiek i potrzeby rozrodcze pacjentki. W przypadku prostych torbieli o średnicy ≤10 cm u kobiet w wieku rozrodczym preferowane jest postępowanie zachowawcze z obserwacją ultrasonograficzną co 2-3 miesiące. Leczenie farmakologiczne, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne, ma ograniczoną skuteczność w bezpośrednim leczeniu mas adneksalnych. Interwencja chirurgiczna jest wskazana przy masach >10 cm, objawowych, wykazujących cechy złośliwości lub utrzymujących się >12 tygodni. Techniki chirurgiczne obejmują laparoskopię, laparotomię oraz chirurgię robotyczną, a zakres zabiegu jest dostosowany do wieku pacjentki i chęci zachowania płodności (cystektomia, adneksektomia, histerektomia z usunięciem przydatków). W przypadku zmian złośliwych stosuje się rozległe zabiegi chirurgiczne oraz uzupełniające metody terapeutyczne, takie jak chemioterapia (schematy oparte na 5-fluorouracylu, kapecytabinie, doksorubicynie, pochodnych platyny) i radioterapia, szczególnie w zaawansowanych stadiach i przy zajęciu węzłów chłonnych.
5-fluorouracyl, adneksektomia, bleomycyna, chemioterapia, cyklofosfamid, cystektomia jajnika, cytoredukcja, doksorubicyna, hormonalne środki antykoncepcyjne, immunoterapia, inhibitor kinazy tyrozynowej, kapecytabina, laparoskopia, leczenie zachowawcze, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niwolumab, pochodne platyny, radioterapia, rak jajnika, salpingektomia, skręt jajnika, torbiel jajnika, USG przezpochwowe, winkrystyna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Ocena wpływu kapecytabiny (produkt leczniczy Capecitabinum Glenmark w dawkach 150 mg i 500 mg) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn wskazuje na niewielki do umiarkowanego stopień oddziaływania. Objawy niepożądane takie jak zawroty głowy, uczucie zmęczenia oraz nudności mogą istotnie obniżać koncentrację, wydłużać czas reakcji i zaburzać percepcję przestrzenną, co stanowi istotne ryzyko podczas wykonywania czynności wymagających zwiększonej uwagi. Intensywność tych objawów jest zmienna i zależy od indywidualnej reakcji pacjenta oraz stosowanej dawki leku. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie kapecytabiny na zdolności psychomotoryczne oraz zalecić zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały, że doustne podawanie leku u małp Cynomolgus i myszy powoduje odwracalne objawy toksyczności charakterystyczne dla fluoropirymidyn, obejmujące układ pokarmowy, limfatyczny oraz krwiotwórczy. Zaobserwowano również odwracalne zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, bez toksyczności wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach kardiotoksyczności u małp, dożylne podanie dawki 100 mg/kg skutkowało wydłużeniem odstępów PR i QT w EKG, natomiast doustne podawanie w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów, co ma istotne znaczenie kliniczne. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, a wpływ na płodność u myszy był odwracalny – samice wykazywały zaburzenia płodności, a samce atrofie narządów płciowych, które ustępowały po przerwaniu terapii.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, genotoksyczność, hematopoeza, hepatotoksyczność, kapecytabina, kardiotoksyczność, mutagenność, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka limfoidalna, toksyczność leku, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, zapis EKG - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny została szczegółowo zbadana w dawkach od 502 do 3514 mg/m² pc. na dobę, wykazując stabilne stężenia kapecytabiny oraz metabolitów 5′-DFCR i 5′-DFUR między 1. a 14. dniem terapii, przy jednoczesnym wzroście AUC 5-FU o 30-35% w dniu 14. Kapecytabina charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, a jej metabolity osiągają maksymalne stężenia (Cmax) odpowiednio: kapecytabina 4,67 µg/ml, 5′-DFCR 3,05 µg/ml, 5′-DFUR 12,1 µg/ml, 5-FU 0,95 µg/ml i FBAL 5,46 µg/ml, z czasem Tmax od 1,5 do 3,34 godziny. Wiązanie z białkami osocza jest zróżnicowane: kapecytabina 54%, 5′-DFUR 62%, natomiast 5-FU i 5′-DFCR około 10%. Metabolizm kapecytabiny przebiega wieloetapowo, z aktywacją do 5-FU głównie w tkankach nowotworowych, co potwierdza wyższe stężenia 5-FU w guzach jelita grubego (stosunek 3,2 do tkanek zdrowych i 21,4 do surowicy). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL), a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki), z FBAL jako głównym metabolitem (57% dawki). Redukcja dawki kapecytabiny powoduje nieproporcjonalne zmniejszenie ekspozycji na 5-FU, co ma znaczenie kliniczne.
5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, aktywność AlAT, aktywność AspAT, badanie farmakokinetyczne, biodostępność leku, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, działanie antyproliferacyjne, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niewydolność nerek, przerzuty w wątrobie, rak jelita grubego, skala Karnofsky’ego, stężenie bilirubiny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan Eugia 20 mg/ml
Irinotecan Eugia, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 20 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Wskazania obejmują terapię skojarzoną pierwszej linii z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym u pacjentów wcześniej nieleczonych oraz monoterapię u chorych po niepowodzeniu leczenia 5-fluorouracylem. Preparat może być również stosowany w skojarzeniu z cetuksymabem u pacjentów z ekspresją EGFR i brakiem mutacji genu KRAS, zarówno u osób nieleczonych wcześniej z powodu przerzutów, jak i po niepowodzeniu wcześniejszej terapii irynotekanem. Ponadto, Irinotecan Eugia jest wykorzystywany w schematach wielolekowych pierwszej linii z 5-fluorouracylem, kwasem folinowym i bewacyzumabem, a także w połączeniu z kapecytabiną, z lub bez bewacyzumabu, u pacjentów z rakiem okrężnicy lub odbytnicy z przerzutami.
5-fluorouracyl i kwas folinowy, bewacyzumab, cetuksymab, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, leczenie cytotoksyczne, mutacja genu KRAS, nietolerancja fruktozy, onkolog, profil molekularny nowotworu, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy lub odbytnicy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, sorbitol, terapia przeciwnowotworowa, zaawansowane stadium choroby, zaawansowany rak jelita grubego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne kapecytabiny wykazały charakterystyczne dla fluoropirymidyn objawy toksyczności układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego u małp Cynomolgus oraz myszy po wielokrotnym podaniu doustnym, które były odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną o charakterze zwyrodnieniowym i zanikowym, bez zmian toksycznych w wątrobie i ośrodkowym układzie nerwowym. W badaniach sercowo-naczyniowych u małp toksyczność objawiająca się wydłużeniem odstępów PR i QT wystąpiła jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast nie zaobserwowano jej po podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka leku, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji genowej, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomalne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa kapecytabiny opiera się na danych z ponad 3000 pacjentów stosujących lek w monoterapii oraz w skojarzeniu z innymi schematami chemioterapii w leczeniu raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w terapii uzupełniającej raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości bardzo częstej (≥ 1/10) to zaburzenia przewodu pokarmowego, w tym biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz zapalenie jamy ustnej, a także zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, osłabienie i jadłowstręt. Często (≥ 1/100 do < 1/10) występują kardiotoksyczność, nasilenie zaburzeń czynności nerek u pacjentów z wcześniejszymi dysfunkcjami, powikłania zakrzepowo-zatorowe, neutropenia, trombocytopenia, hiperbilirubinemia, podwyższenie enzymów wątrobowych, neuropatia obwodowa oraz łysienie. Ciężkie działania niepożądane, takie jak biegunka stopnia ≥3 wg CTCAE, zespół ręka-stopa stopnia ≥2, kardiotoksyczność i powikłania zakrzepowo-zatorowe, wymagają modyfikacji dawkowania, czasowego przerwania lub trwałego odstawienia kapecytabiny.
anoreksja, dializoterapia, enzymy wątrobowe, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hiperbilirubinemia, hipokaliemia, infekcja błony śluzowej, jadłowstręt, kapecytabina, kardiotoksyczność, leczenie uzupełniające raka okrężnicy, łysienie, nagły zgon sercowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rak jelita grubego z przerzutami, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zator płucny, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Capecitabinum Glenmark, zawierający kapecytabinę w dawkach 150 mg i 500 mg, jest wskazany w leczeniu onkologicznym m.in. raka okrężnicy stadium III według Dukesa (stadium C) w terapii adjuwantowej po resekcji chirurgicznej, co ma na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami oraz jako terapia pierwszego rzutu w zaawansowanym raku żołądka, stosowany w skojarzeniu z pochodnymi platyny (np. cisplatyna, oksaliplatyna) dla poprawy odpowiedzi terapeutycznej. W raku piersi kapecytabina jest stosowana zarówno w terapii skojarzonej z docetakselem u pacjentek z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym nowotworem po niepowodzeniu leczenia antracyklinami, jak i w monoterapii u pacjentek, u których dalsze stosowanie antracyklin jest przeciwwskazane lub nieskuteczne.
antracykliny, cisplatyna, docetaksel, kapecytabina, kardiotoksyczność, klasyfikacja Dukesa, leczenie adjuwantowe, leczenie cytotoksyczne, leczenie uzupełniające, miejscowo zaawansowany rak piersi, monoterapia, nietolerancja laktozy, oksaliplatyna, pochodne platyny, progresja choroby, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi, rak piersi z przerzutami, rozsiany rak piersi, taksany, terapia skojarzona, zaawansowany rak żołądka - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Leczenie
Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych i drugą najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych na świecie. Podstawą leczenia jest chirurgia, obejmująca polipektomię, resekcję miejscową, częściową kolektomię z zespoleniem lub kolostomię, w zależności od stadium i lokalizacji guza. Nowoczesne techniki małoinwazyjne, takie jak laparoskopia i chirurgia robotyczna, zmniejszają uraz operacyjny i ryzyko powikłań. Chemioterapia adiuwantowa, trwająca 3-6 miesięcy, jest standardem w III stadium, stosując schematy oparte na 5-fluorouracylu (5-FU), kapecytabinie, oksaliplatynie (FOLFOX, CAPOX) i irynotekanie (FOLFIRI). Radioterapia, choć rzadziej stosowana niż w raku odbytnicy, pełni rolę neoadjuwantową, adiuwantową lub paliatywną, wykorzystując zaawansowane techniki jak IMRT czy SBRT.
5-fluorouracyl, ablacja mikrofalowa, aflibercept, bewacyzumab, biomarker, cetuksymab, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, chirurgia robotyczna, enkorafenib, immunoterapia, IMRT, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, ipilimumab, irynotekan, kapecytabina, kolektomia częściowa, kolostomia, krioablacja, laparoskopia, leczenie chirurgiczne, leczenie paliatywne, leczenie uzupełniające, mutacja BRAF V600E, niestabilność mikrosatelitarna, niwolumab, nowotwór złośliwy, oksaliplatyna, panitumumab, pembrolizumab, polipektomia, radioembolizacja, radioterapia, radioterapia stereotaktyczna, rak jelita grubego, resekcja miejscowa, terapia celowana, terapia protonowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Capecitabine LEK-AM jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawce 500 mg kapecytabiny, z każdą tabletką zawierającą 40,5 mg laktozy bezwodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki mają biały lub prawie biały kolor, są owalne i obustronnie wypukłe. Substancje pomocnicze obejmują hypromelozę 5mPas, celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, które pełnią funkcje wiążące, wypełniające, rozsadzające i poślizgowe. Otoczka tabletek zawiera system powlekający Opadry White Y-1-7000, w skład którego wchodzą hypromeloza 5mPas, tytanu dwutlenek (E171) oraz makrogol 400, zapewniające odpowiednią ochronę i estetykę leku.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Capecitabinum Glenmark jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 150 mg i 500 mg, zawierających odpowiednio 150 mg lub 500 mg kapecytabiny jako substancji czynnej. Tabletki różnią się kolorem (jasnoróżowy dla 150 mg, ciemnoróżowy dla 500 mg), rozmiarem oraz oznaczeniami (CAP/150 lub CAP/500). Substancje pomocnicze obejmują laktozę bezwodną (7 mg w dawce 150 mg, 25 mg w dawce 500 mg), sód, celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, hypromelozę, magnezu stearynian oraz barwniki takie jak tytanu dwutlenek (E171) i tlenki żelaza (E172). Skład ten może mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z nietolerancją laktozy lub innymi alergiami.
blister PVC/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hypromeloza, kapecytabina, kroskarmeloza sodowa, laktoza bezwodna, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, środek wiążący, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja rozsadzająca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność po wielokrotnym podaniu u małp Cynomolgus i myszy, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnym charakterem zmian. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast nie stwierdzono uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego ani wątroby. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp powodowało wydłużenie odstępów PR i QT w EKG, co nie występowało przy podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny była badana w dawkach od 502 do 3514 mg/m² na dobę, wykazując stabilne stężenia kapecytabiny oraz metabolitów 5′-DFCR i 5′-DFUR między 1. a 14. dniem terapii, natomiast AUC 5-FU wzrosło o 30-35% w 14. dniu. Po podaniu doustnym kapecytabina szybko się wchłania (Cmax 4,67 μg/ml, Tmax 1,5 h), a jej metabolity osiągają maksymalne stężenia w 2-3,34 h. Wartości AUC dla kapecytabiny i metabolitów wynoszą odpowiednio: 7,75 μg•h/ml (kapecytabina), 7,24 (5′-DFCR), 24,6 (5′-DFUR), 2,03 (5-FU) i 36,3 (FBAL). Kapecytabina wiąże się z białkami osocza w 54%, 5′-DFUR w 62%, a 5-FU jedynie w 10%. Okres półtrwania eliminacji wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL). Metabolizm obejmuje przekształcenie kapecytabiny do 5-FU w tkankach guza, gdzie aktywność fosforylazy tymidynowej jest 4-krotnie wyższa niż w tkankach zdrowych, co skutkuje 21,4-krotnie wyższym stężeniem 5-FU w guzie w porównaniu do surowicy. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki), z czego 57% stanowi FBAL, a tylko 3% to postać niezmieniona.
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, AlAT, AspAT, bilirubina, biodostępność kapecytabiny, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niedobór enzymatyczny, niewydolność nerek, nowotwór jelita grubego, okres półtrwania eliminacji, rak jelita grubego, tkanka guza, tkanka nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan Kabi 20 mg/ml
Irinotekan Kabi, chlorowodorek irynotekanu trójwodny w stężeniu 20 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Preparat dostępny jest w fiolkach o zawartości 40 mg, 100 mg, 300 mg oraz 500 mg irynotekanu, przy czym każdy ml koncentratu zawiera 20 mg chlorowodorku irynotekanu trójwodnego (odpowiadającego 17,33 mg irynotekanu) oraz 45 mg sorbitolu jako substancji pomocniczej. Lek stosowany jest zarówno w monoterapii po niepowodzeniu leczenia 5-fluorouracylem, jak i w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem, kwasem folinowym, kapecytabiną, bewacyzumabem lub cetuksymabem, w zależności od statusu klinicznego pacjenta, wcześniejszego leczenia oraz molekularnego profilu guza (m.in. status genu RAS i ekspresja EGFR). Podawanie leku wymaga specjalistycznej opieki onkologicznej i monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane i charakter cytostatyczny preparatu.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, chemioterapia przeciwnowotworowa, chlorowodorek irynotekanu trójwodny, EGFR, gen RAS typu dzikiego, kapecytabina, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, lek cytostatyczny, monoterapia, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy lub odbytnicy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozsiana postać raka jelita grubego, terapia pierwszego rzutu, zaawansowana choroba nowotworowa, zaawansowany rak jelita grubego