niedokrwienne zapalenie jelita grubego

Niedokrwienne zapalenie jelita grubego (NZJG) to schorzenie spowodowane niedostatecznym dopływem krwi do ściany jelita grubego, prowadzącym do uszkodzenia jego błony śluzowej, a w cięższych przypadkach do martwicy pełnej grubości ściany jelita. Jest to najczęstsza postać niedokrwienia przewodu pokarmowego, stanowiąca około 60-70% wszystkich przypadków.

Etiologia NZJG obejmuje stany prowadzące do zmniejszenia perfuzji jelitowej, takie jak: hipotensja, wstrząs, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, odwodnienie czy stosowanie leków obkurczających naczynia krwionośne. Ryzyko wzrasta u pacjentów z miażdżycą, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek oraz u osób starszych powyżej 60. roku życia.

Obraz kliniczny charakteryzuje się nagłym bólem brzucha, często zlokalizowanym w lewym dole biodrowym, krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz biegunką. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę i podwyższone markery stanu zapalnego. Diagnostyka obejmuje kolonoskopię, która ujawnia bladą, obrzękniętą błonę śluzową z owrzodzeniami oraz podśluzówkowymi wybroczynami.

Leczenie w większości przypadków jest zachowawcze i obejmuje optymalizację przepływu trzewnego poprzez nawodnienie, wyrównanie zaburzeń hemodynamicznych oraz odstawienie leków naczynioskurczowych. W ciężkich przypadkach z perforacją, martwicą lub rozlanym zapaleniem otrzewnej konieczna jest interwencja chirurgiczna. Śmiertelność w NZJG wynosi 20-50% w przypadkach wymagających leczenia operacyjnego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acatar Acti-Tabs

Acatar Acti-Tabs zawiera pseudoefedrynę i triprolidynę, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z cukrzycą, zaburzeniami rytmu serca, nadczynnością tarczycy, chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, guzem chromochłonnym nadnerczy, zwiększonym ciśnieniem śródgałkowym oraz zaburzeniami odpływu moczu. Triprolidyna, jako lek przeciwhistaminowy I generacji, może nasilać objawy u pacjentów z jaskrą ostrą zamykającego się kąta, padaczką, astmą oskrzelową, POChP, niewydolnością nerek i wątroby. U osób starszych obserwuje się zwiększoną wrażliwość na działanie sedatywne triprolidyny, co może prowadzić do senności, zawrotów głowy i ryzyka upadków. Produkt zawiera laktozę, co wyklucza stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W trakcie terapii należy unikać alkoholu i innych leków sedatywnych ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN.
arytmia, astma oskrzelowa, choroba serca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie sedatywne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra ostra zamykającego się kąta, lek hamujący łaknienie, lek pobudzający układ współczulny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek psychotropowy, lek zwężający naczynia krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, piorunujący ból głowy, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudoefedryna, sympatykomimetyk, triprolidyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyreotoksykoza, układ sercowo-naczyniowy, wahania glikemii, właściwości antycholinergiczne, zaburzenia rytmu serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Macrogol Aurovitas

Produkt Macrogol Aurovitas, zawierający 10 g makrogolu 4000 w saszetce, jest stosowany jako uzupełnienie kompleksowego leczenia zaparć, które powinno obejmować modyfikację stylu życia, zwiększenie podaży płynów, wzbogacenie diety w błonnik roślinny oraz odpowiednią aktywność fizyczną. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie organicznych przyczyn zaparć. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, obrzęku naczynioruchowego, pokrzywki i innych zmian skórnych. U pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza osób w podeszłym wieku, z niewydolnością wątroby lub nerek oraz przyjmujących diuretyki, wskazane jest monitorowanie elektrolitów w przypadku wystąpienia biegunki.
aspiracja, bisakodyl, cukrzyca, dieta bezgalaktozowa, dieta niskosodowa, diuretyk, dysfagia, glikol polietylenowy, makrogol 4000, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja sorbitolu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odruch wypróżniania, pikosiarczan sodu, pokrzywka, regurgitacja, rumień, sonda nosowo-żołądkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie odruchu wymiotnego, zachłyśnięcie, zaparcie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cirrus 5 mg + 120 mg

Produkt Cirrus zawiera 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku o natychmiastowym uwalnianiu oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku o przedłużonym uwalnianiu. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane wynikające z wpływu cetyryzyny na ośrodkowy układ nerwowy, działanie przeciwcholinergiczne oraz reakcje nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Pseudoefedryna natomiast może wywoływać objawy związane z pobudzeniem OUN oraz układu sercowo-naczyniowego. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych u ponad 1% pacjentów była porównywalna do stosowania poszczególnych substancji osobno. Zgłaszano także rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak zapalenie wątroby (cetyryzyna), udar mózgu i niedokrwienne zapalenie okrężnicy (pseudoefedryna). Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
aminotransferaza, astenia, duszność, dyskineza, dystonia, dyzuria, incydent mózgowo-naczyniowy, kryzys okulogiryczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, światłowstręt, tachykardia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu, zawał serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clensia

Produkt leczniczy Clensia, stosowany zgodnie z zaleceniami, wywołuje oczekiwaną biegunkę prowadzącą do klarownego wydalania płynu z jelita, co świadczy o prawidłowym oczyszczeniu jelita przed procedurami diagnostycznymi. W przypadku wystąpienia silnych objawów niepożądanych, takich jak wzdęcia, ból brzucha czy nadmierna produkcja gazów, zaleca się spowolnienie lub przerwanie podawania leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Crohna, zaburzeniami świadomości, ryzykiem aspiracji oraz u osób z założoną sondą nosowo-żołądkową. Istotne jest monitorowanie objawów sugerujących arytmię lub zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym wykonanie badań elektrolitów i EKG oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia w razie nieprawidłowości.
arytmia, bisakodyl, ból brzucha, choroba Crohna, dysfagia, klirens kreatyniny, krwawienie z odbytu, lek przeczyszczający, makrogol, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność jelit, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, odruch gardłowy, odwodnienie, ostry zawał mięśnia sercowego, perforacja jelit, pikosiarczan sodu, sonda nosowo-żołądkowa, tachykardia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wzdęcie, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej
Leksykon substancji czynnych
Wodorowęglan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Wodorowęglan sodu, obecny w preparatach takich jak Klean-Prep (1,685 g w saszetce) oraz roztworach dializacyjnych typu Prismasol (32 mmol/l wodorowęglanu, 2 mmol/l potasu, 3 mmol/l mleczanu, 6,1 mmol/l glukozy), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wpływ na równowagę kwasowo-zasadową i gospodarkę elektrolitową. Stosowanie tych preparatów może prowadzić do metabolicznej alkalozy, hipokaliemii lub hiperkaliemii, a także hiperglikemii u pacjentów z cukrzycą. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stężenia elektrolitów, glukozy oraz parametrów kwasowo-zasadowych przed i w trakcie terapii. W przypadku dializatu z wodorowęglanem i potasem, w razie hipokaliemii wskazane jest uzupełnienie potasu lub zastosowanie dializatu o wyższym stężeniu potasu, natomiast przy hiperkaliemii należy zmniejszyć szybkość infuzji lub przerwać podawanie preparatu, a w dializie rozważyć dializat bez potasu.
alkaloza metaboliczna, aspiracja roztworu, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, dysfagia, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostry zawał serca, reakcja nadwrażliwości, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, sonda nosowo-żołądkowa, stężenie potasu, wodorowęglan sodu, zapalenie jelita, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Acatar Zatoki 200 mg + 30 mg

Produkt leczniczy Acatar Zatoki, zawierający ibuprofen 200 mg oraz chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują niestrawność, ból brzucha, nudności (częstość niezbyt częsta ≥ 1/1000 do < 1/100), a także poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, perforacja (bardzo rzadko < 1/10 000). Neurologiczne działania niepożądane obejmują bóle głowy (niezbyt często), zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie (rzadko), a także rzadkie, ale poważne zespoły PRES i RCVS. Pseudoefedryna może wywoływać tachykardię, zaburzenia rytmu serca oraz objawy neuropsychiatryczne, takie jak lęk i omamy. Istotne są również potencjalne nefrotoksyczne działania ibuprofenu, w tym martwica brodawek nerkowych i niewydolność nerek (bardzo rzadko), a także ryzyko zaburzeń hematologicznych (anemia, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza) i ciężkich reakcji skórnych (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka).
agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba Crohna, choroba wrzodowa, ibuprofen, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – Infex Zatoki 200 mg + 30 mg

Infex Zatoki to preparat zawierający 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku (odpowiadające 24,6 mg pseudoefedryny) w formie tabletek powlekanych. Profil działań niepożądanych obejmuje reakcje ze strony układu immunologicznego, pokarmowego, nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz skórnego. Szczególnie istotne jest ryzyko wystąpienia powikłań przewodu pokarmowego, takich jak choroba wrzodowa, perforacja czy krwawienie, zwłaszcza przy zwiększonych dawkach i długotrwałym stosowaniu. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi odnotowano rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Ibuprofen może także powodować zaburzenia hematologiczne (np. anemia, leukopenia), reakcje nadwrażliwości, a także zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych przy dawkach do 2400 mg/dobę.
agranulocytoza, anafilaksja, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, choroba mieszana tkanki łącznej, fotodermatoza, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, neutropenia, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actifed

Produkt leczniczy Actifed w formie syropu zawiera triprolidyny chlorowodorek, pseudoefedryny chlorowodorek oraz dekstrometorfanu bromowodorek i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, chorobami tarczycy, jaskrą, przerostem gruczołu krokowego oraz chorobami układu oddechowego (rozedma płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, astma oskrzelowa). Triprolidyna może powodować senność i nasilać działanie leków hamujących OUN, dlatego spożycie alkoholu jest przeciwwskazane. U pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek należy monitorować metabolizm i wydalanie składników leku. Pseudoefedryna może wywołać poważne powikłania neurologiczne, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), szczególnie u osób z ciężkim nadciśnieniem tętniczym i niewydolnością nerek.
astma oskrzelowa, choroby tarczycy, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, cytochrom P450 2D6, dekstrometorfan, działanie antycholinergiczne, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitory CYP2D6, inhibitory MAO, jaskra, metabolizm CYP2D6, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odkrztuszanie wydzieliny, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryna, rozedma płuc, SSRI, tachykardia, triprolidyna, zapalenie oskrzeli, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół serotoninowy, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – Frimig 100 mg

Preparat Frimig (sumatryptan) stosowany w leczeniu migreny wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania. Do często obserwowanych należą objawy ze strony układu nerwowego, takie jak dzwonienie w uszach, zawroty głowy, senność oraz zaburzenia czucia (parestezje, niedoczulica). Często występują również przejściowe zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi, nagłe zaczerwienienie, duszność, nudności i wymioty, a także uczucie ciężkości i bóle mięśniowe. Zdarzają się także objawy ogólne, takie jak ból, uczucie gorąca lub zimna, ucisk lub zaciskanie oraz zmęczenie i osłabienie, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Bardzo rzadko obserwowano niewielkie zaburzenia czynności wątroby.
artralgia, arytmia, biegunka, bradykardia, diplopia, dławica piersiowa, drgawka, duszność, dysfagia, dystonia, hiperhidroza, hipotensja, kołatanie serca, mialgia, mroczek, nadciśnienie tętnicze, napad migreny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, oczopląs, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, stan lękowy, sumatryptan, sztywność karku, szumy uszne, tachykardia, utrata wzroku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół Raynauda
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gripblocker Zatoki

Produkt leczniczy Gripblocker Zatoki zawiera paracetamol 250 mg oraz pseudoefedrynę chlorowodorek 30 mg i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u dzieci poniżej 12 lat, pacjentów z chorobami wątroby, cukrzycą, nadczynnością tarczycy, rozrostem gruczołu krokowego, arytmią oraz podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Dawkowanie pseudoefedryny nie powinno przekraczać u dzieci 30 mg jednorazowo i 120 mg dobowo, a u dorosłych 60 mg jednorazowo i 240 mg dobowo. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hepatotoksyczności, nefrotoksyczności, methemoglobinemii oraz niedokrwistości niedobarwliwej. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków zawierających paracetamol i pseudoefedrynę, a w razie konieczności zwiększenia dawki paracetamolu do 4 g/dobę wymagana jest konsultacja lekarska.
arytmia, choroba nerek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, drgawki, hepatotoksyczność paracetamolu, krwawienie z odbytu, lek obkurczający naczynia krwionośne, lek obniżający ciśnienie tętnicze, lek psychostymulujący, lek sympatykomimetyczny, methemoglobinemia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nagły silny ból głowy, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość niedobarwliwa, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, nudności, paracetamol i pseudoefedryna, piorunujący ból głowy, PRES, RCVS, reakcja alergiczna, rozrost gruczołu krokowego, składnik sympatykomimetyczny, splątanie, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenie widzenia, zapalenie nerek, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Grypostop 325 mg + 30 mg + 15 mg

Produkt leczniczy Grypostop, zawierający paracetamol 325 mg, chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg oraz bromowodorek dekstrometorfanu 15 mg, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do poważnych powikłań należą zaburzenia rytmu serca (częstość nieznana), które wymagają pilnej konsultacji kardiologicznej. Bardzo rzadko obserwuje się hematologiczne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia i neutropenia, zwiększające ryzyko infekcji i zaburzeń krzepnięcia. W obrębie układu nerwowego rzadko występują objawy takie jak senność, zawroty głowy, euforia, nadmierne uspokojenie, niepokój czy pobudzenie psychomotoryczne. Grypostop może również powodować spłycenie oddechu (częstość nieznana), co jest istotne u pacjentów z chorobami układu oddechowego. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha i zaparcia, występują rzadko, natomiast niedokrwienne zapalenie jelita grubego jest powikłaniem o częstości nieznanej, wymagającym natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, ból brzucha, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, euforia, hepatotoksyczność, nerwowość, neutropenia, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niepokój, nudności, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, pobudzenie psychomotoryczne, podwyższenie enzymów wątrobowych, reakcja alergiczna, rozdrażnienie, sedacja, senność, spłycenie oddechu, świąd, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wahania ciśnienia tętniczego, wymioty, wysypka, zaburzenie nastroju, zaburzenie rytmu serca, zaparcie, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Irynotekan – Działania niepożądane

Irynotekan, stosowany głównie w terapii zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, który wymaga ścisłego monitorowania i odpowiedniego zarządzania. Do najczęstszych działań niepożądanych należą późna biegunka (występująca około 5. dnia po podaniu, ciężka u 20% pacjentów w monoterapii i 13,1% w terapii skojarzonej), neutropenia (78,7% pacjentów w monoterapii, z ciężką neutropenią u 22,6%, oraz 82,5% w terapii skojarzonej, z ciężką u 9,8%), niedokrwistość (58,7% w monoterapii, 8% z Hb <8 g/dl; 97,2% w terapii skojarzonej) oraz małopłytkowość (7,4% w monoterapii, 32,6% w terapii skojarzonej). Wczesna biegunka, będąca elementem ostrego zespołu cholinergicznego, występuje podczas infuzji lub w ciągu 24 godzin i ustępuje po podaniu atropiny. Ciężkie nudności i wymioty obserwuje się u około 10% pacjentów w monoterapii, a u 2,1-2,8% w terapii skojarzonej. Ponadto, obserwuje się przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak niedrożność jelit, perforacja, zapalenie jelita grubego i reakcje anafilaktyczne.
bewacyzumab, cetuksymab, charakterystyka produktu leczniczego, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, gorączka neutropeniczna, irynotekan, kapecytabina, lek przeciwnowotworowy, loperamid, małopłytkowość, megacolon, neutropenia, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, perforacja jelit, późna biegunka, rak jelita grubego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wczesna biegunka, zakrzepica tętnic, zakrzepowe zapalenie żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zespół cholinergiczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen UNO 150 mg

Olfen UNO (diklofenak sodowy) w dawce 150 mg w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania i układów narządów. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia psychiczne, poważne uszkodzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka, niewydolność), a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Występują również rzadkie, ale istotne działania ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca oraz nadciśnienie tętnicze. Wskazane jest szczególne monitorowanie pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem lub niewydolnością serca.
agranulocytoza, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, diklofenak sodowy, guzek krwawniczy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, plamica alergiczna, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy błędnikowy, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Etiologia i przyczyny

Biegunka definiowana jest jako oddawanie co najmniej trzech luźnych lub wodnistych stolców na dobę, z podziałem na ostrą (<2 tyg.), przetrwałą (2-4 tyg.) i przewlekłą (>4 tyg.). Najczęstszą przyczyną ostrej biegunki są infekcje wirusowe (75-90%), głównie norowirusy u dorosłych i rotawirusy u dzieci. Bakterie, takie jak E. coli (szczepy Shiga toksynotwórcze), Campylobacter jejuni, Salmonella spp., Shigella spp. oraz Clostridioides difficile, stanowią drugą co do częstości grupę patogenów. Pasożyty (Giardia lamblia, Cryptosporidium parvum, Entamoeba histolytica) są rzadsze, ale istotne u podróżnych. Poza infekcjami, biegunka może wynikać z nietolerancji pokarmowych (laktoza, fruktoza, sztuczne słodziki), chorób zapalnych jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, mikroskopowe zapalenie jelita grubego), zespołu jelita drażliwego, SIBO, zaburzeń endokrynologicznych, działań niepożądanych leków (antybiotyki, chemioterapia, inhibitory pompy protonowej, metformina) oraz innych stanów, takich jak nowotwory czy radioterapia.
antybiotykoterapia, biegunka, biegunka małego dziecka, biegunka osmotyczna, biegunka ostra, biegunka przetrwała, biegunka przewlekła, biegunka tłuszczowa, biegunka wydzielnicza, biegunka zapalna, Campylobacter jejuni, celiakia, cholecystektomia, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridioides difficile, Cryptosporidium parvum, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, infekcja jelitowa, inhibitor pompy protonowej, luźny stolec, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadczynność tarczycy, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, norowirus, odwodnienie, patogen bakteryjny, przewlekłe zapalenie trzustki, radioterapia, rak jelita grubego, resekcja żołądka, rotawirus, Salmonella, sztuczny słodzik, toksyna shiga, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie wirusowe, zapalenie wątroby, zespół jelita drażliwego, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego, zespół złego wchłaniania
Leksykon substancji czynnych
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej – Działania niepożądane

Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, będąca składnikiem aktywnym Resonium A, może powodować istotne zaburzenia elektrolitowe, w tym hipernatremię (często, zawartość sodu w dawce 15 g: 1400-1700 mg, czyli 60,9-73,9 mmol), hipokaliemię (często), hipokalcemii (niezbyt często) oraz hipomagnezemię (rzadko). Zaburzenia te mogą manifestować się objawami klinicznymi takimi jak pragnienie, częstsze oddawanie moczu, zaburzenia rytmu serca, tężyczka czy osłabienie mięśniowe. Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie diuretyki lub inne leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Podawanie preparatu wymaga odpowiedniego rozcieńczenia i techniki, szczególnie przy podaniu doodbytniczym, aby ograniczyć ryzyko powikłań mechanicznych.
bezoar, brak łaknienia, choroba zapalna jelit, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, martwica jelit, niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedożywienie, niedrożność jelit, niewydolność oddechowa, odoskrzelowe zapalenie płuc, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, ostre zapalenie oskrzeli, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parestezja, perforacja jelita, podrażnienie żołądka, Resonium A, skurcz mięśni, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, tężyczka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie motoryki jelitowej, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie stolca, zwężenie przewodu pokarmowego
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wyrostka robaczkowego – Etiologia i przyczyny

Zapalenie wyrostka robaczkowego jest stanem zapalnym wyrostka, najczęściej spowodowanym niedrożnością jego światła, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrz wyrostka, upośledzenia odpływu żylnego i limfatycznego, niedokrwienia, namnażania bakterii i rozwoju stanu zapalnego. Główne przyczyny niedrożności to kamienie kałowe (fekality), przerost tkanki limfatycznej (szczególnie u dzieci), infekcje bakteryjne (m.in. Escherichia coli, Bacteroides spp.), wirusowe, grzybicze i pasożytnicze, a także guzy nowotworowe i rzadziej ciała obce. Ryzyko zachorowania wynosi około 8,6% u mężczyzn i 6,7% u kobiet, z najwyższą częstością w wieku 10-30 lat. Czynniki ryzyka obejmują młody wiek, płeć męską, historię rodzinną, dietę ubogą w błonnik oraz choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
appendektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, guz rakowiak, interwencja chirurgiczna, kamień kałowy, martwica tkanki, mukowiscydoza, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność jelit, ostry ból brzucha, perforacja wyrostka robaczkowego, przerost tkanki limfatycznej, ropień, ropień okołowyrostkowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sepsa, śluzowiak, węzeł chłonny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie uchyłków esicy, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalna choroba jelit, złóg kałowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Acatar Acti-Tabs 60 mg + 2,5 mg

Produkt leczniczy Acatar Acti-Tabs zawiera pseudoefedryny chlorowodorek (60 mg) oraz triprolidyny chlorowodorek (2,5 mg) i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z większością reakcji występujących rzadko lub bardzo rzadko. Do poważnych działań należą zaburzenia neurologiczne o częstości nieznanej, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), objawiające się bólami głowy, zaburzeniami widzenia, drgawkami i zmianami świadomości. Ponadto mogą wystąpić omamy, senność, zaburzenia snu, tachykardia oraz nadciśnienie tętnicze, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami układu krążenia. Inne działania niepożądane to suchość błon śluzowych, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, reakcje skórne, w tym ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), zatrzymanie moczu u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego oraz niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, wymagająca pilnej interwencji okulistycznej.
ciężka reakcja skórna, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, omam, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerost prostaty, pseudoefedryny chlorowodorek, senność, suchość jamy ustnej, tachykardia, triprolidyny chlorowodorek, zaburzenie dróg moczowych, zaburzenie narządu wzroku, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek pseudoefedryny – Działania niepożądane

Chlorowodorek pseudoefedryny, sympatykomimetyk stosowany w leczeniu objawowym nieżytu nosa i zatok, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zawroty głowy, bezsenność, drażliwość, niepokój) oraz sercowo-naczyniowego (tachykardia, kołatanie serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego). Szczególnie istotne jest monitorowanie poważnych zespołów neurologicznych, takich jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), które mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń mózgu i udaru. Dodatkowo, pseudoefedryna może wywoływać niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego, ostre reakcje skórne (w tym AGEP) oraz niedokrwienne zapalenie jelita grubego, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
arytmia, chlorowodorek pseudoefedryny, kołatanie serca, leukocytoza, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niestrawność, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższenie ciśnienia tętniczego, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, sympatykomimetyk, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 75 SR 75 mg

Olfen 75 SR zawiera diklofenak sodowy w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowanie diklofenaku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, które mogą wystąpić zarówno w trakcie krótkotrwałej, jak i długotrwałej terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, niestrawność) oraz skóry (wysypka). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza). Diklofenak w dawkach wysokich (150 mg/dobę) i przy długotrwałym stosowaniu zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, prowadzącej do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Loratadyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Loratadyna, stosowana w terapii objawów alergii, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na jej metabolizm w tym narządzie, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w surowicy. Zaleca się modyfikację dawkowania w takich przypadkach zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. Konieczne jest również przerwanie stosowania loratadyny na około 48 godzin przed wykonaniem testów skórnych, aby uniknąć fałszywie ujemnych wyników. Preparaty zawierające loratadynę często zawierają laktozę, sacharozę, sorbitol oraz barwniki, które mogą wywoływać działania niepożądane u pacjentów z określonymi nietolerancjami lub alergiami.
choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność wątroby, działanie niepożądane, glikozyd naparstnicy, jaskra, kołatanie serca, laktoza, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, metabolizm loratadyny, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność szyi pęcherza moczowego, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pseudoefedryna, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, tachykardia, test skórny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Claritine Duo 5 mg + 120 mg

Produkt leczniczy Claritine Duo, zawierający loratadynę 5 mg oraz siarczan pseudoefedryny 120 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak bardzo częsta bezsenność oraz częste objawy nerwowości, senności, depresji i pobudzenia. Rzadziej występują splątanie, drżenie, a bardzo rzadko drgawki i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Pseudoefedryna może powodować tachykardię (często), kołatanie serca (niezbyt często) oraz bardzo rzadkie zaburzenia rytmu serca i nadciśnienie tętnicze. W zakresie układu oddechowego często występuje zapalenie gardła i błony śluzowej nosa, a bardzo rzadko kaszel i skurcz oskrzeli. Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego to często zaparcia, nudności i suchość w jamie ustnej, a także niedokrwienne zapalenie jelita grubego o nieznanej częstości. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, są bardzo rzadkie, podobnie jak ciężkie reakcje skórne, np. ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP).
anafilaksja, ciężka reakcja skórna, drgawka, kołatanie serca, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, przerost prostaty, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, szum w uszach, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie moczu, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon substancji czynnych
Triprolidyna – Działania niepożądane

Triprolidyna, antagonista receptorów histaminowych H1 pierwszej generacji, jest stosowana w terapii objawów alergii, jednak jej profil działań niepożądanych jest zróżnicowany i może stanowić istotne ograniczenie terapeutyczne. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą ośrodkowego układu nerwowego, w tym senność i zaburzenia snu, z częstością określaną jako bardzo rzadka lub nieznana. Poważne powikłania neurologiczne obejmują zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), które mogą manifestować się bólem głowy, zaburzeniami widzenia, drgawkami i zmianami stanu psychicznego. Dodatkowo, triprolidyna może wywoływać zaburzenia psychiczne (omamy, pobudzenie, euforia), kardiologiczne (tachykardia >100 uderzeń/min, arytmie, zawał mięśnia sercowego), naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, udar mózgu), przewodu pokarmowego (suchość błon śluzowych, nudności, niedokrwienne zapalenie jelita grubego) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, ostra uogólniona osutka krostkowa – AGEP). Występują również poważne zaburzenia okulistyczne, takie jak niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, mogąca prowadzić do trwałej utraty wzroku.
antagonista receptorów histaminowych, arytmia, bezsenność, bolesne oddawanie moczu, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, halucynacje, lek przeciwhistaminowy, leukocytoza, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, przerost gruczołu krokowego, senność, tachykardia, triprolidyna, udar mózgu, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Zatoki Max 400 mg + 60 mg

Ibum Zatoki Max, zawierający 400 mg ibuprofenu oraz 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku, może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, klasyfikowanych według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Do najczęstszych należą niestrawność, ból brzucha i nudności (niezbyt często), natomiast rzadziej obserwuje się biegunki, wzdęcia, zaparcia, wymioty oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja czy krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ze strony układu nerwowego niezbyt często pojawiają się bóle głowy, a rzadziej zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, depresja czy reakcje psychotyczne. Wśród działań niepożądanych związanych z nerkami i drogami moczowymi odnotowano obrzęki, dysurię, niewydolność nerek oraz martwicę brodawek nerkowych. Długotrwałe stosowanie ibuprofenu może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby oraz zmian w morfologii krwi, takich jak anemia, leukopenia czy agranulocytoza. Ponadto, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, anemia, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działania niepożądane, dysuria, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek pseudoefedryny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorowodorek pseudoefedryny, stosowany w preparatach na przeziębienie i grypę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca oraz zaburzenia rytmu serca, ze względu na jego działanie sympatykomimetyczne, które może nasilać objawy tych schorzeń oraz powodować zatrzymanie płynów i obrzęki. Istotne jest monitorowanie objawów neurologicznych, takich jak nagły, silny ból głowy, nudności, wymioty, splątanie, drgawki czy zaburzenia widzenia, które mogą wskazywać na zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) lub zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), szczególnie u pacjentów z ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz niewydolnością nerek. Ponadto, odnotowano ryzyko niedokrwiennych powikłań, takich jak niedokrwienne zapalenie jelita grubego oraz niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji specjalistycznej.
astma oskrzelowa, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba alergiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, drgawki, działanie sympatykomimetyczne, jałowe zapalenie opon mózgowych, jaskra, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nerkowa kwasica kanalikowa, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, piorunujący ból głowy, przerost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, splątanie, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Reye’a, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon chorób i schorzeń
Błoniaste zapalenie jelita grubego – Patofizjologia i mechanizm

Błoniaste zapalenie jelita grubego (pseudomembranous colitis) to zapalna choroba okrężnicy, charakteryzująca się obecnością żółto-białych pseudobłon na błonie śluzowej, najczęściej wywołana zakażeniem Clostridioides difficile. Patogeneza obejmuje zaburzenie flory jelitowej, najczęściej po antybiotykoterapii (cefalosporyny III generacji, klindamycyna, fluorochinolony, penicyliny), co umożliwia kolonizację C. difficile i produkcję toksyn A (enterotoksyna) i B (cytotoksyna). Toksyny te uszkadzają nabłonek jelitowy poprzez glikozylację białek GTP-azowych, prowadząc do zaburzeń cytoszkieletu, aktywacji cytokin prozapalnych (IL-1, IL-8, TNF, leukotrien B4) i tworzenia charakterystycznych pseudobłon z fibryny, leukocytów i resztek komórkowych. Szczególnie agresywny jest szczep NAP1, związany z ciężkim przebiegiem, leukocytozą, niewydolnością nerek i toksycznym rozdęciem okrężnicy. W patogenezie istotną rolę odgrywają także interakcje neuroimmunologiczne oraz genetyczne czynniki regulujące odpowiedź immunologiczną, takie jak białko gp96 i gen Nod1.
bezlotoksumab, błoniaste zapalenie jelita grubego, Clostridioides difficile, cytotoksyna, dysbioza jelitowa, enterotoksyna, fidaksomycyna, fosfolipaza A2, metronidazol, mikronaczyniowa zakrzepica, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, pałeczka gram-dodatnia, piorunujące zapalenie okrężnicy, przeszczep mikrobioty kałowej, pseudobłona, reakcja zapalna, szczep hipervirulentny, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyna A, toksyna B, toksyna Clostridioides difficile, wankomycyna, zakażenie Clostridioides difficile
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pseudoephedrine Espefa

Produkt leczniczy Pseudoephedrine Espefa zawiera chlorowodorek pseudoefedryny w dawce 60 mg w postaci tabletek powlekanych i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym chorobą wieńcową i nadciśnieniem tętniczym. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą, chorobami tarczycy, podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym oraz trudnościami w oddawaniu moczu spowodowanymi przerostem gruczołu krokowego. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z alkoholem i lekami uspokajającymi ze względu na ryzyko nieprzewidywalnych reakcji ośrodkowego układu nerwowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.
ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba tarczycy, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, drgawki, jaskra, krostki, krwawienie z odbytu, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, nudności i wymioty, ostra uogólniona osutka krostkowa, powiększenie gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, skurcz naczyń mózgowych, splątanie, tyreotoksykoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Agrypin 325 mg + 30 mg + 10 mg

Lek Agrypin, zawierający 325 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 10 mg dekstrometorfanu bromowodorku, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Do najważniejszych należą tachykardia (częstość nieznana), zaburzenia hematologiczne takie jak granulocytopenia, agranulocytoza i małopłytkowość (bardzo rzadko), a także poważne powikłania neurologiczne, w tym zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS) – oba o częstości nieznanej, wymagające natychmiastowej interwencji. Ponadto obserwuje się rzadkie przypadki nudności i wymiotów, bardzo rzadkie powikłania nefrologiczne (kolka nerkowa, martwica brodawek nerkowych, ostra niewydolność nerek, kamica moczowa) oraz reakcje alergiczne i podwyższenie ciśnienia tętniczego, najczęściej związane z pseudoefedryną.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, dekstrometorfan bromowodorek, granulocytopenia, kamica moczowa, kolka nerkowa, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, obrzęk alergiczny, omamy, ostra niewydolność nerek, paracetamol, pseudoefedryna chlorowodorek, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, tachykardia, uszkodzenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – CitraFleet

CitraFleet to preparat przeczyszczający zawierający 0,01 g sodu pikosiarczanu, 3,50 g magnezu tlenku lekkiego oraz 10,97 g kwasu cytrynowego w saszetce o masie 15,08 g, stosowany do oczyszczania jelit. Ze względu na ryzyko zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, czas oczyszczania nie powinien przekraczać 24 godzin, a preparat nie jest wskazany do codziennego stosowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów starszych, wyniszczonych, z zaburzeniami elektrolitowymi, chorobami nerek, serca, niedociśnieniem tętniczym oraz u osób przyjmujących leki wpływające na gospodarkę wodno-elektrolitową (np. diuretyki, kortykosteroidy, lit). Monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza potasu (5 mmol/195 mg na saszetkę) i sodu (<1 mmol/23 mg na saszetkę), jest kluczowe u pacjentów z grup ryzyka.
hipokaliemia, hipowolemia, kortykosteroid, kwas cytrynowy, lek moczopędny, lek przeciwpadaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, oczyszczanie jelit, odruch wazowagalny, odwodnienie, padaczka, pikosiarczan sodu, przewód pokarmowy, środek osmotyczny, środek przeczyszczający, tlenek magnezu, upośledzenie czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenie czynności nerek, zapalenie jelita grubego
Leksykon substancji czynnych
Chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorek, będący składnikiem wielu preparatów leczniczych, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w postaci roztworów do infuzji, takich jak 0,9% roztwór chlorku sodu (Natrium Chloratum 0,9% Baxter). Istotne jest monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej, gdyż ryzyko przewodnienia jest odwrotnie proporcjonalne do stężenia elektrolitów, natomiast ryzyko przeciążenia substancją rozpuszczoną – wprost proporcjonalne. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niewydolnością nerek, serca, nadciśnieniem oraz chorobami wątroby, u których stosowanie chlorku sodu i chlorku wapnia może prowadzić do hipernatremii, hiperkalcemii, hiperwolemii, a także kwasicy metabolicznej z hiperchloremią. Dożylne podanie chlorku wapnia powinno być powolne, aby uniknąć objawów hiperkalcemii i miejscowych reakcji w miejscu wstrzyknięcia, w tym zwapnień tkanek miękkich. Pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny są narażeni na ostrą hiponatremię, która może skutkować encefalopatią hiponatremiczną, szczególnie u dzieci i kobiet w wieku rozrodczym.
aspiracja roztworu, choroba OUN, choroba refluksowa przełyku, choroba serca, choroba wątroby, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperaldosteronizm wtórny, hiperchloremia, hiperkalcemia, hipernatremia, hiperwolemia, hiponatremia ostra, kwasica metaboliczna, lek moczopędny, marskość wątroby, nadciśnienie, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, oparzenie, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór sodu chlorku, stan przedrzucawkowy, wazopresyna, zaburzenie czynności nerek, zakażenie, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pseudoephedrine Espefa 60 mg

Pseudoefedryna w dawce 60 mg, stosowana w preparacie Pseudoephedrine Espefa, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujący układy żołądkowo-jelitowy, sercowo-naczyniowy, nerwowy, immunologiczny, psychiczny, moczowy oraz skórny. Najczęściej obserwuje się suchość w jamie ustnej, nudności oraz zawroty głowy (częstość 1-10%). Bardzo rzadkie, ale klinicznie istotne działania niepożądane (<0,01%) to m.in. niedokrwienne zapalenie jelita grubego, arytmie, zawał mięśnia sercowego, nadwrażliwość, wzrost ciśnienia tętniczego, udar mózgu, parestezje, drżenia, a także poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie zespoły neurologiczne o nieznanej częstości występowania, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
anafilaksja, arytmia, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek pseudoefedryny, dyskomfort, działanie sympatykomimetyczne, kołatanie serca, leczenie antyarytmiczne, leukocytoza, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pobudzenie układu współczulnego, przerost prostaty, pseudoefedryna, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń mózgowych, suchość jamy ustnej, tabletka powlekana, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie czucia, zaburzenie elektrolitowe, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zwężenie tętnic mózgowych
Leksykon substancji czynnych
Sodu siarczan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Siarczan sodu bezwodny, obecny w dawce 9 g (63,4 mmol w 500 ml roztworu) w preparacie Plenvu, pełni funkcję osmotycznego środka przeczyszczającego stosowanego do oczyszczania jelita przed badaniami diagnostycznymi. Ze względu na wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta oraz wyrównanie odwodnienia przed terapią. Preparat zawiera także 458,5 mmol (10,5 g) sodu i 29,4 mmol (1,1 g) potasu na cykl leczenia, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nerkowymi oraz stosujących diety ograniczające te elektrolity. Monitorowanie elektrolitów, czynności nerek i EKG jest wskazane u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, zwłaszcza przy niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min/1,73 m²), niewydolności serca (NYHA III/IV), zaburzeniach rytmu serca oraz u osób odwodnionych lub z ostrą postacią choroby zapalnej jelit.
bisakodyl, choroba zapalna jelit, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, klirens kreatyniny, lek przeczyszczający, migotanie przedsionków, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, oczyszczanie jelita, pikosiarczan sodu, podaż płynów, preparat zagęszczający, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga wodno-elektrolitowa, siarczan sodu bezwodny, stężenie elektrolitów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie tarczycy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agrypin

Produkt leczniczy Agrypin zawiera 325 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 10 mg dekstrometorfanu bromowodorku i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, nadużywających alkoholu lub niedożywionych. Paracetamol może wywołać kwasicę metaboliczną z dużą luką anionową (HAGMA) przy jednoczesnym stosowaniu z flukloksacyliną, co wymaga monitorowania pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, posocznicą lub niedoborem glutationu. Pseudoefedryna może nasilać nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz powodować niedokrwienne zapalenie jelita grubego, neuropatię nerwu wzrokowego, a także zespoły PRES i RCVS, szczególnie u pacjentów z ciężką chorobą nerek lub niekontrolowanym nadciśnieniem. Dekstrometorfan niesie ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, MAOI, inhibitory CYP2D6) oraz może tłumić odruch kaszlowy, co jest przeciwwskazane u pacjentów z przewlekłym kaszlem z odkrztuszaniem wydzieliny, niewydolnością oddechową i astmą oskrzelową.
astma oskrzelowa, brak laktazy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dekstrometorfan, flukloksacylina, HAGMA, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2D6, kwasica metaboliczna, lek przeciwlękowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, MAOI, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niestabilność autonomiczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, paracetamol, posocznica, PRES, przewlekły kaszel, pseudoefedryna, RCVS, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej (Resonium A) jest stosowana w leczeniu hiperkaliemii, jednak jej podawanie wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak zwężenie, niedokrwienie, martwica czy perforacja jelit, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z sorbitolem oraz u pacjentów z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, w tym pooperacyjnych. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin między podaniem Resonium A a innymi lekami doustnymi, a u pacjentów z gastroparezą nawet 6 godzin. Należy zwracać uwagę na objawy alarmowe, takie jak silny ból brzucha, nudności, wymioty, rozdęcie jamy brzusznej czy krwawienie z odbytu, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Dodatkowo, zmiany w przewodzie pokarmowym mogą imitować inne choroby zapalne lub niedokrwienne jelit, co komplikuje diagnostykę.
choroba zapalna jelit, gastropareza, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, infekcyjne zapalenie jelita grubego, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica jelit, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelit, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność jelit, noworodek z małą masą urodzeniową, obrzęk, perforacja jelit, powikłania żołądkowo-jelitowe, Resonium A, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, uszkodzenie nerek, wcześniak, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie przewodu pokarmowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sudafed

Produkt leczniczy Sudafed zawiera 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak choroba wieńcowa oraz łagodne i umiarkowane nadciśnienie tętnicze. Konieczna jest regularna kontrola parametrów życiowych. Preparatu nie należy stosować bez wyraźnego zalecenia lekarza u pacjentów z cukrzycą, chorobami tarczycy, podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym oraz przerostem gruczołu krokowego. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania pseudoefedryny z alkoholem i lekami o działaniu uspokajającym ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza jeśli współistnieją choroby układu sercowo-naczyniowego.
ból głowy piorunujący, choroba tarczycy, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, laktoza jednowodna, metabolizm glukozy, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, powiększenie prostaty, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryna chlorowodorek, retencja moczu, trudność w oddawaniu moczu, tyreotoksykoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół AGEP, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół PRES, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Zatoki 200 mg + 30 mg

Nurofen Zatoki, zawierający 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii, zwłaszcza przy dawkach do 1200 mg ibuprofenu na dobę stosowanych bez recepty. Do najpoważniejszych powikłań należą bardzo rzadkie zaburzenia morfologii krwi, takie jak niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia i agranulocytoza, manifestujące się gorączką, bólem gardła i objawami grypopodobnymi. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować od niezbyt częstych pokrzywek i świądu do bardzo rzadkich anafilaksji i obrzęków naczynioruchowych. W zakresie układu nerwowego obserwuje się niezbyt często bóle głowy i drżenia, rzadko zawroty głowy, a bardzo rzadko aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Dodatkowo, mogą wystąpić rzadkie zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność, pobudzenie, depresja, a także objawy o nieznanej częstości, w tym jadłowstręt psychiczny, omamy i dezorientacja.
agranulocytoza, anafilaksja, arytmia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, choroba Crohna, duszność, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, reakcja pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon substancji czynnych
Makrogol 3350 – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Makrogol 3350 wymaga szczególnej uwagi podczas przepisywania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, takich jak osoby w podeszłym wieku, z niewydolnością wątroby lub nerek oraz przyjmujące diuretyki. Podczas terapii należy zapewnić odpowiednie nawodnienie, gdyż płyn rekonstytuujący preparat (np. AuroGo) nie zastępuje standardowego spożycia płynów. W przypadku biegunki u pacjentów z grup ryzyka wskazane jest monitorowanie stężenia elektrolitów. Leczenie makrogolem 3350 należy przerwać natychmiast przy objawach zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak obrzęki, duszność, zmęczenie, odwodnienie czy niewydolność serca, a następnie wykonać oznaczenie elektrolitów i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
badanie fizykalne, badanie radiologiczne jamy brzusznej, biegunka, bisakodyl, diuretyki, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawienie z odbytu, leki przeczyszczające, makrogol 3350, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność serca, odwodnienie, pasaż żołądkowo-jelitowy, pikosiarczan sodu, stężenie elektrolitów, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej
Leksykon substancji czynnych
Loratadyna – Działania niepożądane

Loratadyna, lek przeciwhistaminowy II generacji stosowany w dawce 10 mg/dobę, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i niską częstością działań niepożądanych, które występują u około 2% pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność (1,2%), ból głowy (0,6%), zwiększenie apetytu (0,5%) oraz bezsenność (0,1%). U dzieci w wieku 2-12 lat dominują ból głowy (2,7%), nerwowość (2,3%) i zmęczenie (1%). Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, drgawki, tachykardię, kołatanie serca oraz nieprawidłową czynność wątroby, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również rzadkie przypadki łysienia, wysypki, zapalenia błony śluzowej żołądka oraz zwiększenia masy ciała.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, drgawka, dysfagia, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, loratadyna, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nieprawidłowa czynność wątroby, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, pseudoefedryna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sympatykomimetyk, tachykardia, zaburzenie lipidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infex Zatoki

Produkt leczniczy Infex Zatoki zawiera ibuprofen 200 mg oraz pseudoefedrynę chlorowodorek 30 mg i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych obu substancji czynnych. Należy unikać łączenia z innymi NLPZ, zwłaszcza inhibitorami COX-2, oraz przestrzegać maksymalnego czasu terapii pseudoefedryną, który wynosi 5 dni. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca, nadczynnością tarczycy, psychozą, cukrzycą, a także u osób stosujących leki przeciwmigrenowe lub z toczniem rumieniowatym, konieczna jest szczególna ostrożność. Zgłaszano przypadki zespołu tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespołu odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), zwłaszcza u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem i niewydolnością nerek. Wystąpienie nagłego, silnego bólu głowy, nudności, wymiotów, drgawek lub zaburzeń widzenia wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba niedokrwienna serca, inhibitor cyklooksygenazy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwmigrenowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre nadciśnienie tętnicze, przewlekły nieżyt błony śluzowej nosa, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie cewkowo-sterczowe, zaburzenie krzepliwości krwi, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Diagnostyka i diagnoza

Biegunka krwotoczna (dysenteria) to zespół objawów żołądkowo-jelitowych charakteryzujący się obecnością krwi i/lub śluzu w luźnych, wodnistych stolcach, często z towarzyszącymi bólami brzucha, gorączką, nudnościami, wymiotami i parciem na stolec. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz badaniach laboratoryjnych, w tym posiewie kału, badaniu mikroskopowym, testach immunoenzymatycznych (ELISA) i metodach molekularnych (PCR). Szczególną uwagę zwraca się na identyfikację patogenów takich jak Shigella spp., Entamoeba histolytica, Campylobacter, Salmonella, Yersinia oraz Clostridioides difficile. W przypadku shigellozy czułość posiewu wynosi około 6,6% w porównaniu do PCR, co podkreśla przewagę diagnostyki molekularnej. Badania krwi obejmują morfologię (leukocytoza, przewaga form pałeczkowatych neutrofilów), CRP oraz testy serologiczne, szczególnie przydatne w diagnostyce pełzakowicy. Wskazane są także badania endoskopowe i obrazowe w przypadku podejrzenia powikłań, np. ropnia wątroby.
antybiotykoterapia, azytromycyna, badanie mikroskopowe, białko C-reaktywne, biegunka krwotoczna, biegunka podróżnych, biopsja jelita, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciprofloksacyna, Clostridioides difficile, czerwonka bakteryjna, dysfagia, Entamoeba histolytica, kolonoskopia, krew w kale, krwawa biegunka, leukocyty w kale, metoda PCR, metronidazol, morfologia krwi, multipleksowy test PCR, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, posiew mikrobiologiczny, ropień wątroby, shigella, shigelloza, sigmoidoskopia, test ELISA, test serologiczny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy
Leksykon substancji czynnych
Bisakodyl – Działania niepożądane

Bisakodyl, stosowany jako środek przeczyszczający w leczeniu zaparć oraz przygotowaniu do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych, wykazuje działania niepożądane głównie ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwowane objawy to bóle brzucha, skurcze jelit, biegunka oraz nudności, występujące często (>1/100 do <1/10). Rzadziej pojawiają się wymioty, krew w kale, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej i okolicach odbytu (niezbyt często >1/1000 do <1/100), a także poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie okrężnicy i niedokrwienne zapalenie jelita grubego (rzadko >1/10 000 do <1/1000). Przedłużone stosowanie lub nadużywanie bisakodylu może prowadzić do odwodnienia (rzadko), szczególnie niebezpiecznego u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi, oraz zaburzeń elektrolitowych, w tym hipokaliemii, co wymaga ostrożności u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe, diuretyki lub kortykosteroidy.
badanie diagnostyczne, biegunka, bisakodyl, ból brzucha, diuretyk, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, kortykosteroid, krew w kale, MedDRA, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, perystaltyka jelit, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja wazowagalna, skurcz jamy brzusznej, skurcz jelitowy, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zabieg chirurgiczny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie okrężnicy, zaparcie, zawrót głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoMigra 100 mg

Sumatryptan, substancja czynna leku ApoMigra (dostępnego w dawkach 50 mg i 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów samej migreny. Do często obserwowanych działań należą zawroty głowy, senność, parestezje i niedoczulica w obrębie układu nerwowego, przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz zaczerwienienie skóry w układzie naczyniowym, duszność w układzie oddechowym, a także nudności i wymioty, które mogą być związane zarówno z lekiem, jak i z migreną. Często zgłaszane są również uczucie ciężkości i bóle mięśniowe, a także objawy ogólne takie jak ból, uczucie gorąca lub zimna, ucisk, osłabienie i zmęczenie. Bardzo rzadko obserwuje się niewielkie, przejściowe zaburzenia czynności wątroby.
bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, dławica piersiowa, drgawka, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, migrena, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, oczopląs, parestezja, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gripex Hot Zatoki 650 mg + 60 mg + 20 mg + 4 mg

Lek Gripex Hot Zatoki zawiera paracetamol (650 mg), pseudoefedrynę chlorowodorek (60 mg), dekstrometorfan bromowodorek (20 mg) oraz chlorofenaminę maleinian (4 mg). Preparat może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które dotyczą wielu układów narządowych. Wśród nich wyróżnia się rzadkie zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, euforia, niepokój), bardzo rzadkie poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, trombocytopenia, neutropenia) oraz nieznaną częstość występowania poważnych powikłań, takich jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES), zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), niedokrwienne zapalenie jelita grubego, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) czy niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia tętniczego oraz reakcje alergiczne o różnym nasileniu, w tym wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, arytmia, chlorofenamina, ciśnienie tętnicze, dekstrometorfan, dysfunkcja wątroby, Gripex Hot ZATOKI, hepatotoksyczność, hipowentylacja, neutropenia, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, pobudzenie psychomotoryczne, podwyższone enzymy wątrobowe, pseudoefedryna, reakcja alergiczna, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nastroju, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon substancji czynnych
Siarczan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie siarczanu sodu, jako składnika roztworu oczyszczającego jelito (np. Klean-Prep zawierający 5,685 g siarczanu sodu bezwodnego na saszetkę, co odpowiada stężeniu siarczanów 40 mmol/l po rozpuszczeniu), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami połykania, chorobą refluksową przełyku, zapaleniem przełyku oraz u osób w podeszłym wieku. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe umiejscowienie sondy nosowo-żołądkowej, aby uniknąć powikłań takich jak aspiracyjny obrzęk płuc. U pacjentów z ostrym zawałem serca, niestabilną dusznicą bolesną, niewydolnością nerek oraz w fazie zaostrzenia zapalenia jelita stosowanie preparatu wymaga dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dodatkowo, preparaty te mogą nasilać stany zapalne jelit i zwiększać ryzyko niedokrwiennego zapalenia jelita grubego, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeczyszczające o działaniu stymulującym.
aspiracja roztworu, bisakodyl, ból brzucha, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, działanie niepożądane, elektrolity, fenyloalanina, fenyloketonuria, krwawienie z odbytu, lek moczopędny, lek przeczyszczający, makrogol, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność nerek, obrzęk płuc, oczyszczanie jelita, pikosiarczan sodu, siarczan sodu, sonda nosowo-żołądkowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie połykania, zaburzony odruch wymiotny, zapalenie jelita, zapalenie przełyku, zawał serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pegorion Junior

Pegorion Junior, zawierający 6 g makrogolu 4000 w saszetce, jest wskazany w leczeniu zaparć u dzieci, jednak terapia nie powinna przekraczać 3 miesięcy ze względu na brak danych dotyczących długotrwałego stosowania. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykluczenie organicznych przyczyn zaparć oraz monitorowanie pacjentów pod kątem niedrożności jelit w przypadku nagłego nasilenia objawów. Terapia powinna być uzupełniona o niefarmakologiczne metody, takie jak zwiększenie spożycia płynów i błonnika, aktywność fizyczna oraz rehabilitacja odruchu wypróżniania. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, w tym osób w podeszłym wieku, z niewydolnością serca, wątroby, nerek oraz stosujących diuretyki, zwłaszcza w przypadku wystąpienia biegunki, co wymaga monitorowania elektrolitów.
bisakodyl, ból brzucha, dysfagia, krwawienie z odbytu, lek moczopędny, makrogol, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność jelit, obniżony poziom świadomości, organiczna przyczyna zaparcia, pasaż żołądkowo-jelitowy, pikosiarczan sodu, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, stężenie elektrolitów, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności układu krążenia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie odruchu wymiotnego, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie przełyku z zarzucaniem
Leksykon substancji czynnych
Kwas cytrynowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kwas cytrynowy, stosowany w preparatach do oczyszczania jelita oraz leczenia kamicy moczanowej, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, zwłaszcza u pacjentów wrażliwych, wyniszczonych lub z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Zaleca się monitorowanie stanu klinicznego oraz kontrolę stężenia elektrolitów (potasu, sodu) i parametrów równowagi kwasowo-zasadowej. Wskazane jest nawodnienie pacjenta na poziomie 2-2,5 litra/dobę, z uzupełnianiem strat wody w przypadku pocenia, wymiotów czy odwodnienia (łagodne: 1-5% utraty masy ciała; ciężkie: >5%). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca (klasy III/IV NYHA), leczonych glikozydami naparstnicy, z nadciśnieniem tętniczym, obrzękami, niewydolnością nerek oraz stosujących diety ograniczające potas lub sód. Preparaty mogą wpływać na wchłanianie innych leków i wywoływać działania niepożądane, w tym ciężkie zapalenie jelita grubego i owrzodzenia przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeczyszczających o działaniu stymulującym.
arytmia, glikozyd naparstnicy, hipolowemia, kamica moczanowa, klirens kreatyniny, kortykosteroid, krwawienie z odbytu, kwas cytrynowy, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, odruch gardłowy, odruch wazowagalny, odwodnienie, ostry zawał serca, padaczka, równowaga kwasowo-zasadowa, sonda nosowo-żołądkowa, stężenie elektrolitów, upośledzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenie świadomości, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie jelita grubego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dulcobis 5 mg

Produkt leczniczy Dulcobis (bisakodyl) w dawce 5 mg wykazuje profil działań niepożądanych głównie ze strony przewodu pokarmowego, co jest zgodne z jego mechanizmem działania jako środka przeczyszczającego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle brzucha, skurcze jamy brzusznej, biegunka oraz nudności, występujące często (>1/100, <1/10). Rzadziej pojawiają się wymioty, krew w kale oraz dyskomfort w okolicach odbytu (niezbyt często, >1/1000, <1/100). Wśród poważniejszych, choć rzadkich działań niepożądanych (>1/10 000, <1/1000) wymienia się zapalenie okrężnicy, w tym niedokrwienne zapalenie jelita grubego, które nie były bezpośrednio obserwowane w badaniach klinicznych, a ich częstość oszacowano na podstawie górnej granicy 95% przedziału ufności. Ponadto, rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje anafilaktyczne, a także odwodnienie wynikające z nasilonych biegunek.
biegunka, bisakodyl, ból brzucha, działanie niepożądane, klasyfikacja MedDRA, krew w kale, lek przeczyszczający, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź wazowagalna, odwodnienie, omdlenie, personel medyczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcze brzucha, wymioty, zapalenie okrężnicy, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eziclen

Produkt leczniczy Eziclen, będący stężonym roztworem soli na bazie siarczanów, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia. Przed zastosowaniem należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, serca oraz z zaburzeniami elektrolitowymi. Kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia przed, w trakcie i po podaniu leku, a w przypadku wymiotów lub objawów odwodnienia – wdrożenie działań nawadniających. Zaleca się monitorowanie elektrolitów (Na, K, Mg, siarczany), kreatyniny i azotu mocznikowego, szczególnie u pacjentów z ryzykiem zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz tych przyjmujących leki mogące nasilać to ryzyko. Należy również uwzględnić potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QT w związku z zaburzeniami elektrolitowymi.
aspiracja, ból brzucha, dna moczanowa, drgawka, elektrolit, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z odbytu, kwas moczowy, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, nudność, odwodnienie, owrzodzenie błony śluzowej, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metafen Zatoki

Metafen ZATOKI zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, nerek, układu krążenia, astmą, chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia oraz u osób powyżej 65 roku życia. Ibuprofen w dawkach do 1200 mg/dobę nie zwiększa istotnie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, jednak dawki 2400 mg/dobę wiążą się z podwyższonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego i udaru. U pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym czy cukrzycą należy stosować najmniejsze skuteczne dawki, monitorując funkcje nerek i układu sercowo-naczyniowego. Istnieje ryzyko nefropatii postanalgetycznej przy długotrwałym stosowaniu NLPZ, szczególnie u odwodnionych dzieci i młodzieży. Pseudoefedryna może wywołać niedokrwienne zapalenie jelita grubego oraz neuropatię nerwu wzrokowego, a także zespoły PRES i RCVS, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem lub niewydolnością nerek.
astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, hiperlipidemia, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwotok z przewodu pokarmowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Pseudoefedryna – Działania niepożądane

Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, jest szeroko stosowana w leczeniu objawowym niedrożności nosa i zatok przynosowych, działając obkurczająco na naczynia błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Występuje często w preparatach złożonych z ibuprofenem, paracetamolem, dekstrometorfanem czy lekami przeciwhistaminowymi. Działania niepożądane pseudoefedryny obejmują zaburzenia układu nerwowego (np. zespół tylnej odwracalnej encefalopatii PRES, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych RCVS, senność, zawroty głowy), psychiczne (omamy, bezsenność, nerwowość), sercowo-naczyniowe (tachykardia, zaburzenia rytmu, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze), przewodu pokarmowego (suchość błon śluzowych, nudności, wymioty, niedokrwienne zapalenie jelita grubego), skórne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa AGEP) oraz układu moczowego (zatrzymanie moczu, dyzuria) i wzrokowego (niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego). Częstość występowania działań niepożądanych jest różna, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) lub nieznana.
arytmia serca, drgawki, dyzuria, halucynacje, insomnia, jaskra, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność nosa, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, preparat złożony, przekrwienie błony śluzowej, przerost prostaty, sympatykomimetyk, tachykardia, udar mózgu, zapalenie zatok przynosowych, zatrzymanie moczu, zawał serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aspirin Complex Zatoki

Preparat Aspirin Complex Zatoki zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 30 mg chlorowodorku pseudoefedryny i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ, astmą oskrzelową, chorobami układu oddechowego, owrzodzeniami przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami czynności wątroby, nerek i układu sercowo-naczyniowego. Kwas acetylosalicylowy hamuje agregację płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza podczas zabiegów chirurgicznych i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanu (G6PD) istnieje ryzyko hemolizy, a u osób z dną moczanową może dojść do zaostrzenia choroby. Należy unikać długotrwałego stosowania ze względu na ryzyko nefropatii analgetycznej.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, encefalopatia, jaskra, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nefropatia analgetyczna, nerkowa kwasica kanalikowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanu, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, polip nosa, pseudoefedryna, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tyreotoksykoza, zaburzenie czynności wątroby, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Reye’a, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii